Emil Olej

Emil Olej

źródło: archiwum
Mirosława Gnieciaka (1984)

 

Emil Olej

  • ur. 26 stycznia 1935 we wsi Murcki
  • zm. 26 marca 1995 w Katowicach
  • kandydat na mistrza krajowego (1966)
  • kandydat na mistrza krajowego w grze korespondencyjnej
  • sędzia szachowy klasy międzynarodowej (International Arbiter 1987)

Emil Olej urodził się 26 stycznia 1935 we wsi Murcki (obecnie dzielnica Katowic), leżącej pomiędzy Kostuchną, Mikołowem, Tychami i Katowicami i mieszkał tam do 1962. W latach okupacji uczęszczał do szkół niemieckich i stąd wzięła się jego dobra znajomość języka niemieckiego. Po wyzwoleniu i ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w Śląskich Technicznych Zakładach Naukowych i tam rozpoczęła się przygoda z szachami. W 1951 Centralny Urząd Szkolenia Zawodowego zlecił Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego w Katowicach zorganizowanie I Ogólnopolskich Drużynowych Mistrzostw Szkół Zawodowych, które odbyły się w Piotrowicach Śląskich (obecnie dzielnica Katowic) w dniach 26 – 28 maja 1952. Ale zanim do nich doszło, w całym województwie śląskim przeprowadzone zostały masowe rozgrywki we wszystkich szkołach o profilu zawodowym, w których wzięło udział ponad 3000 uczniów. Zwycięzcy zawodów szkolnych w liczbie około 800 stanęli do rozgrywek międzyszkolnych, następnie powiatowych by wyłonić grupę 22 finalistów spośród których, po obozie szkoleniowym, wyłoniono reprezentację województwa. W kwietniu 1952 Emil Olej, w gronie 22 uczestników, wziął udział w dwutygodniowym obozie szkoleniowym w Polanicy-Zdroju, gdzie rozegrano również turniej szachowy o Mistrzostwo Szkół Technicznych i Zawodowych Śląska. W turnieju tym Emil Olej zajął V miejsce (zdobywając 14½ pkt z 21) i zapewnił sobie udział w rozgrywkach centralnych. Zawody odbywały się w Sali Koncertowej obok pijalni oraz na wolnym powietrzu w parku. Zawody centralne rozegrano na dystansie 7 rund systemem szwajcarskim, gdzie do wyniku drużyny zaliczano wyniki 4 chłopców i 2 dziewcząt. Emil Olej z wynikiem 5 pkt zajął w swojej grupie VIII miejsce. Na zakończenie mistrzostw 40 czołowych uczestników zagrało w symultanie z kandydatem na mistrza Zbigniewem Bolesławskim – jednym z uczestników, który odniósł zwycięstwo, był Emil Olej. Za osiągnięte wyniki w tych mistrzostwach Emil Olej uzyskał III kategorię szachową. W trakcie wakacji podjął próbę uzyskania II kategorii szachowej w turnieju rozegranym w świetlicy TPPR w Katowicach. Próbę niestety nieudaną, co na krótki okres osłabiło jego zainteresowanie szachami.     

Od początku kariery Emilowi Olejowi przez cały czas towarzyszyły szachy korespondencyjne. Pierwszym turniejem, w którym uczestniczył już w 1951, była Grupa 34 zorganizowana przez „Sztandar Młodych”. Ciekawostką jest fakt, że w tej 6-osobowej grupie spotkali się Emil Olej, Jan Eberle (późniejszy Sekretarz Generalny PZSzach) i Brunon Grela (działacz i sędzia szachowy z Rydułtów). Emil Olej wygrał tę grupę,  gubiąc tylko pół punktu w partii z Brunonem Grelą. Mimo tego wyniku początkowo w tej odmianie gry szachowej nie odnosił wielu sukcesów, lecz metodyczne podejście do gry pozwoliło mu w przyszłości najpierw awansować do 6. finału Korespondencyjnych Mistrzostw Polski (6½ pkt z 18 – XVII miejsce), a przede wszystkim zdobyć brązowy medal w 7. finale Korespondencyjnych Mistrzostw Polski (10½ pkt z 16). Emil Olej z zamiłowaniem grał w wielu korespondencyjnych turniejach krajowych i międzynarodowych, jak również w wielu meczach, zarówno na poziomie reprezentacji Polski, Śląska jak i klubowych, a także rozegrał bardzo wiele partii towarzyskich.

W 1962 rozpoczął się najważniejszy epizod w życiu szachowym Emila Oleja. Na początek rozpoczął pościg za tytułem kandydata na mistrza, który zdobył w 1966, stając się jednocześnie jednym z filarów drużyny KS „Dąb” Katowice. Kolejne wzmocnienia składu spowodowały, że w 1966 drużyna ta awansowała do I Ligi (najwyższa klasa rozgrywek drużynowych), lecz brak doświadczenia i nie dość silny jednak skład spowodowały, że zespół zajął XII miejsce i powrócił do II Ligi. Drużyna KS „Dąb” Katowice jeszcze trzykrotnie – w latach 1970, 1971 i 1973 – grała w I lidze, a Emil Olej stanowił zawsze silny punkt zespołu.

Oprócz gry w drużynie Emil Olej odniósł również wiele sukcesów indywidualnych, a mianowicie:

Brał udział również w wielu spotkaniach międzynarodowych, zarówno w turniejach (m. in. Podebrady 1976 – Czechosłowacja – II miejsce), jak i drużynowych meczach klubowych (m. in. Frankenberg – NRD, Budapeszt i Utasellato – Węgry) i okręgowych (m.in. Trzyniec – Czechosłowacja).

Grę Emila Oleja cechowała przede wszystkim bardzo dobra znajomość debiutów, będąca efektem gry korespondencyjnej, i duży zmysł taktyczny.

Emil Olej

źródło: archiwum Emila Oleja

W ostatnim okresie życia Emila Oleja najbardziej aktywną formą działalności szachowej było pełnienie funkcji sędziego. I należy bezwzględnie dodać, że czynił to bardzo dobrze, ku zadowoleniu zawodników i organizatorów imprez szachowych. Pierwsze kroki jako sędzia klas okręgowych stawiał w latach siedemdziesiątych XX wieku, sędziując turnieje klubowe i lokalne turnieje klasyfikacyjne. W 1980 uzyskał pierwszą klasę sędziowską i powoli wdrażał się w obowiązki sędziego imprez krajowych i międzynarodowych. Na kursie sędziowskim w Poznaniu (10 – 12 lutego 1984) uzyskał tytuł sędziego klasy państwowej i to stało się początkiem znakomitej kariery – o ile tak to można nazwać – sędziego szachowego. W tym miejscu pozwolę sobie na małą osobistą dygresję – prowadziłem jako sędzia główny wiele dużych imprez szachowych i zawsze stawałem przed dylematem doboru sędziów rundowych (to stara nazwa – obecnie sędziów asystentów) i doceniając potencjał oraz zdolności organizacyjne Emila Oleja, zaproponowałem mu współpracę przy sędziowaniu. Pierwszym krokiem naszej długoletniej współpracy był II Międzynarodowy Turniej Szachowy (Katowice 1984), a następnym – Drużynowe Mistrzostwa Polski I Liga (Ustroń-Jaszowiec 1984). W 1987 Kongres FIDE w Sewilli nadał Emilowi Olejowi tytuł sędziego klasy FIDE (International Arbiter). Zdobył uznanie w środowisku sędziowskim, które w latach 1988 – 1992 powołało go do najwyższego gremium – Kolegium Sędziów Polskiego Związku Szachowego. Kierował także pracami Kolegium Sędziów Śląskiego Związku Szachowego, a w ramach współpracy – przez krótki okres – był także członkiem Komisji Klasyfikacji i Ewidencji PZSzach. Corocznie sędziowaliśmy wspólnie wiele imprez, a ukoronowaniem tej współpracy były Mistrzostwa Świata juniorów U-10, U-12 i U-14 (Warszawa 1991). Przyjmując obowiązki sędziego głównego postawiłem warunek, że podejmę się tego zadania pod warunkiem, że organizator zaprosi również Emila Oleja. To była bardzo ważna i przewidująca ewentualne kłopoty decyzja. Miałem rację, gdyż dzięki niemu – mimo wielu trudności – mistrzostwa nie poniosły organizacyjnej klapy. Wykorzystując swoje zdolności wyręczył organizatora w przygotowaniu całego arsenału informacyjnego. Jego wiedza, takt i zdolności współpracy zostały zauważone i wysoko ocenione przez organizatora kolejnych Mistrzostw Świata U-16 i U-18 (Duisburg 1992), w postaci osobistego zaproszenia, a po zakończeniu mistrzostw – listu pochwalnego. Wyliczenie wszystkich imprez, które sędziował byłoby niezwykle trudne, ponieważ był sędzią, którego bardzo chętnie zapraszano. Sędziował szczególnie wiele imprez dziecięcych i młodzieżowych, które sprawiały mu najwięcej radości. Jego sposób kontaktu z młodymi ludźmi był tak bezpośredni i emocjonalny, że był przez nich uwielbiany.

Pamięć o Emilu Oleju jest szczególnie kultywowana w rodzinnym Podlesiu, gdzie rokrocznie rozgrywane są turnieje memoriałowe.

Mirosław P. Gnieciak

Ta strona korzysta z plików cookies (ciasteczka). Pozostając na niej, wyrażasz zgodę na korzystanie z cookies. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close