[Event "Olimpiada"] [Site "Lucerna"] [Date "1982.11.15"] [Round "14"] [White "Kortschnoj, Viktor"] [Black "Sznapik, Aleksander"] [Result "0-1"] [ECO "B07"] [WhiteElo "2635"] [BlackElo "2480"] [PlyCount "80"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 5/1983). Partia ta grana była w ostatniej rundzie Olimpiady. W systemie szwajcarskim, jak wiadomo, ostatnia runda ma znaczenie decydujące, punkty liczą się niemal podwójnie. Naszym przeciwnikiem była silna drużyna Szwajcarii z aktualnym wicemistrzem świata Wiktorem Korcznojem…} 1. Nf3 g6 2. d4 Bg7 3. e4 d6 4. c3 {Posunięcie w partii było dla mnie dużą niespodzianką; arcymistrz Korcznoj nie jest przecież "specjalistą od posunięcia 1. e4"! Przypomniała mi się partia z am. Riblim na turnieju strefowym w Baile Herculane, gdzie ten doskonały zawodnik, także nie grający 1. e4, po posunięciach 1. Sf3 g4 2. e4 przeszedł do obrony Pirca, nie uzyskał po debiucie żadnej przewagi i już po 17 posunięciach zaproponował remis…} Nf6 5. Bd3 O-O 6. O-O Nc6 7. d5 $5 {Posunięcie w partii nie jest najlepsze, ale am. Korcznoj widocznie wolał przejść na tory doskonale sobie znanej obrony królewsko-indyjskiej.} Nb8 8. c4 Bg4 $1 {Wykrzyknik w tekście za pryncypialne postawienie partii. Czarne decydują się na oddanie pary gońców, a w zamian próbują opanować czarne pola.} 9. h3 Bxf3 10. Qxf3 Na6 11. Nc3 Nd7 {Obie strony realizują swój plan. Plusem pozycji białych jest przewaga przestrzeni, natomiast czarne panują nad diagonalą a1-h8 i mają w perspektywie pola c5 i e5 dla swoich skoczków.} 12. Be2 $6 {To, na pozór naturalne posunięcie – „dwuskrzydłowy goniec” – będzie przyczyną dalszych kłopotów białych. Pozycja Hetmana na polu f3 stanie się zbyt eksponowana, co w tym momencie partii było trudno przewidzieć. Należało grać 12. Gc2 lub 12. He2.} Nac5 13. Bd2 a5 14. Rab1 e6 $1 {Czarne wyraźnie przechwyciły inicjatywę, wykorzystując złą pozycję białego hetmana. Grozi 15… f5 z „rentgenem” po linii "f", a kontra białych na skrzydle hetmańskim praktycznie nie istnieje.} 15. Bd1 f5 $1 16. dxe6 ({Po} 16. exf5 {mogło nastąpić np.} exf5 17. Bc2 Ne5 18. Qe2 Re8 19. f4 Ng4 20. Qf3 Bd4+ 21. Kh1 Qh4 {z silną inicjatywą czarnych.}) 16... Ne5 17. Qe2 f4 $5 ({Być może jeszcze silniejsze było prozaiczne} 17... Nxe6 $1 {z groźbami Sd4 i f4, a niedobre dla białych jest np.} 18. exf5 Nd4 19. Qe4 gxf5 $1 20. Qd5+ $1 ({Po} 20. Qxb7 $2 c6 $1 {biały hetman ginie.}) 20... Rf7 $3 ({Podczas partii liczyłem jedynie} 20... Kh8 21. Bh6 Qf6 22. Bxg7+ Qxg7 23. Kh1 {z niejasną pozycją.}) 21. Kh1 $1 ({Po} 21. Bh5 $2 c6 22. Bxf7+ Nxf7 {biały hetman znów ginie.}) 21... Nef3 $3 22. Bf4 c6 23. Qxd6 Qxd6 24. Bxd6 Nd2 {i czarne powinny zrealizować przewagę. Posunięciem w partii czarne ofiarowują pionka, którego białe z uwagi na groźby f3 i S:e6, praktycznie muszą przyjąć.}) 18. e7 $1 Qxe7 19. Nd5 Qf7 20. Bxf4 c6 $1 21. Bxe5 Bxe5 22. Ne3 $1 ({Po} 22. Nc3 Rae8 $1 {inicjatywa czarnych byłaby bardzo groźna. Skoczek musi wrócić do obrony skrzydła królewskiego.}) 22... h5 $1 ({Czarne uzyskiwały również przewagę po} 22... Nxe4 23. Ng4 $1 (23. Bc2 $2 Qf4 24. Ng4 ({lub} 24. g3 Nxg3 25. fxg3 Qxg3+ 26. Kh1 Qxh3+ 27. Kg1 Bd4 {w obydwu przypadkach z wygraną.}) 24... Nd2 {Posunięcie w partii ma jednak tę przewagę, że odbiera białym kluczowe pole g4, a groźby po czarnych polach są takie same. Poza tym czarne, widząc jedyną realną kontrgrę przeciwnika, były zafascynowane możliwością zdarzającą się w tej partii…})) 23. f4 $1 Bxf4 24. Nf5 {Do tej pozycji zmierzały białe; po 24. gf5 25. W:f4 pozycja ostatecznie jest niejasna. Arcymistrza Korcznoja oczekiwała jednak niezbyt przyjemna niespodzianka… [#]} Ne6 $3 {Klasyczna, pozycyjna ofiara hetmana, za wieżę i lekką figurę.} 25. Nh6+ ({ Także po} 25. g3 gxf5 26. gxf4 fxe4 27. Qxe4 Nxf4 {przewaga czarnych byłaby wyraźna.}) 25... Bxh6 26. Rxf7 Rxf7 27. c5 $1 {Jedyna możliwość wymiany gońca, która jednak kosztuje pionka.} Nxc5 28. Bb3 Nxb3 29. axb3 Raf8 { W tym miejscu (w lekkim obustronnym niedoczasie) doszło do niemiłego incydentu. Na szachownicy wykonałem posunięcie 29… Gf4 i nacisnąłem zegar. Arcymistrz Korcznoj zareklamował, że poprzednio dotknąłem wieżę a8 i muszę wykonać posunięcie wieżą. Wiedziałem dobrze, że bierki nie dotknąłem, taka zresztą po partii była opinia wszystkich kibiców, a sędzia szwajcarski, stojący obok, powiedział później, że nie uznałby tej reklamacji Korcznoja. Tym niemniej, nie chcąc w niedoczasie doprowadzić do konfliktu, a także oceniając posunięcia Gf4 i Waf8 są mniej więcej równorzędne, powiedziałem do mojego przeciwnika "Proszę bardzo, mogę wykonać posunięcie wieżą", przełączyłem zegar na swój czas, cofnąłem ruch gońca z f4 na h6, wykonałem posunięcie Waf8 i ponownie przełączyłem zegar.} 30. Qd3 Rf6 31. e5 $2 {Typowy błąd w niedoczasie, popełniony z bardzo złej pozycji. Czarne grożą przestawieniem gońca na e5, zagraniem h4 i postawieniem gońca na polu g3, natomiast białe nie mają rozsądnego planu obrony.} dxe5 32. Re1 Bg7 $1 (32... Bf4 33. g3 {dawało jeszcze białym cień szansy.}) 33. h4 Kh7 34. Kh2 Rf4 35. Qd7 R8f7 36. Qd8 Bf6 37. Qxa5 Rxh4+ 38. Kg1 e4 39. Qb6 e3 40. g3 Re4 {W tym momencie chorągiewka na zegarze białych opadła i arcymistrz Korcznoj, który nie zapisywał kilku ostatnich posunięć i będąc przekonany, że przekroczył czas do namysłu, wyciągną rękę na znak kapitulacji. Równocześnie patrząc na mój zapis, który właśnie uzupełniłem, zapytał czy wykonaliśmy 40 posunięć. Nie będąc całkowicie pewny odpowiedziałem, że prawdopodobnie tak i wtedy arcymistrz Korcznoj cofnął wyciągniętą rękę, popatrzył jeszcze raz na pozycję na szachownicy i po chwili powiedział: "A wszystko jedno, i tak poddaje się" i ponownie wyciągnął rękę…} 0-1 [Event "TM-j"] [Site "Warszawa"] [Date "1971.01.21"] [Round "5"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Vogt, Lothar"] [Result "1-0"] [ECO "C98"] [PlyCount "83"] [EventDate "1971.01.17"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 4/1971)} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 b5 7. Bb3 d6 8. c3 O-O 9. h3 Na5 10. Bc2 c5 11. d4 Qc7 12. Nbd2 Nc6 13. dxc5 dxc5 14. Nf1 Be6 15. Ne3 Rad8 16. Qe2 c4 17. Nf5 $1 ({Do tego momentu obie strony grały dość szybko, gdyż na "desce" stanęła jedna z kluczowych pozycji wariantu Czigorina. Ostatnie posunięcie białych jest lepsze od dawniej stosowanego} 17. Ng5 $5 {, gdyż po} h6 $1 18. Nxe6 fxe6 19. b4 Nd4 $1 {czarne stoją lepiej, Fischer – Chołmow, Hawana 1965.}) 17... Bxf5 $5 ({Wznowienie starej kontynuacji. Ostatnio grywano tutaj} 17... Rfe8 {co dawało jednak przewagę białym, np.:} 18. N3h4 $1 ({lub} 18. Bg5 Nd7 19. Bxe7 $1 Nxe7 20. Ng5 Ng6 $5 21. g3 h6 22. Nxe6 fxe6 {Resevsky – Smysłow, Belgrad 1970.}) 18... Kh8 19. Nxe7 Qxe7 20. Qf3 Nd7 21. Nf5 Qf8 22. Be3 Nc5 23. Red1 f6 24. Rd6 $3 { Kavalek – Karpow, Caracas 1970,}) 18. exf5 Rfe8 19. Ng5 $5 ({Za lepsze uważane jest} 19. Bg5 {i dalej np.:} Nd5 $5 20. Be4 $1 {z przewagą białych, Parma – Ostojić, Skopje 1969.}) 19... h6 $5 ({Za najlepsze posunięcie uważane jest tutaj} 19... Nb8 $1 {z niejasną grą.}) 20. Ne4 Nxe4 $2 { Jeszcze teraz 20… Sb8! dawało czarnym szanse walki o wyrównanie.} 21. Bxe4 $1 Bf6 {Praktycznie wymuszone, groziło bowiem 22. f6! z następnym 23. Hg4. W tym momencie czarne zaproponowały remis, który odrzuciłem, gdyż uważałem pozycję za lepszą dla białych.} 22. Be3 Ne7 23. Qg4 $1 {Bardzo ważne, wtrącone posunięcie, po którym czarne muszą podjąć odpowiedzialną decyzję – grać 23… Kf8 osłabiając skrzydło królewskie, albo 23… Kh7, osłabiając pole f7, tak jak to nastąpiło w partii.} Kh7 {[#]} 24. Qf3 $1 {Powstała pozycja w której białe mają dwa plany: ataku na króla przez g2-g4 i h3-h4 albo ataku na skrzydle hetmańskim przez a2-a4. Czarne figury stoją pasywnie i dlatego np. szablonowy plan z wymianą wież po linii "d" dałby białym nieco lepszą końcówkę, w której czarne miałyby jednak szanse na remis.} Nc8 $1 {Czarne za wszelką cenę muszą zlikwidować parę białych gońców. Jednak ich plan jest o jedno tempo spóźniony.} 25. a4 $1 {To posunięcie stawia czarne przed problemami nie do rozwiązania. Vogt wybiera mniejsze zło, poświęcając pionka.} Nd6 $1 26. axb5 Nxe4 27. Qxe4 axb5 28. Ra7 $1 Qd6 29. Rxf7 Qd5 {Czarne decydują się na wymianę hetmanów, gdyż po 30. Hg4 z następnym We1-a1-a7 czarny król dostałby się pod silny atak.} 30. Qxd5 Rxd5 31. Ra1 $1 {To posunięcie zapewnia białym przejście do łatwo wygranej końcówki. Czarne muszą wymienić po jednej wieży, po czym biała wieża dostaje się forsownie na kluczowe pole b7, uniemożliwiając kontrgrę przez przełom b5-b4.} Re7 32. Rxe7 Bxe7 33. Ra7 Bf6 34. Rb7 $1 Kg8 35. Rb8+ $5 Kf7 36. g4 $1 Be7 37. Kg2 e4 38. Rb7 Kf8 39. Bd4 $1 Bf6 40. Bxf6 gxf6 41. Kg3 Rd3+ 42. Kf4 {W tej beznadziejnej już pozycji czarne złożyły broń.} 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Wrocław"] [Date "1972.02.10"] [Round "4"] [White "Doda, Zbigniew"] [Black "Sznapik, Aleksander"] [Result "0-1"] [ECO "A37"] [WhiteElo "2430"] [PlyCount "88"] {Komentarz: Władysław Litmanowicz (Polscy szachiści 1945–1980)} 1. Nf3 g6 2. g3 Bg7 3. Bg2 c5 4. O-O Nc6 5. c4 e6 6. Nc3 Nge7 7. d3 {Zbyt pasywne. Aktywniejsze jest 7.e3 i następnie 8.d4.} O-O 8. Bd2 b6 {Częściej grywa się w tym miejscu 8… d5, jak w partii Petrosjan – Fischer, Belgrad 1970.} 9. Qc1 Bb7 ({Czarne przeważnie unikają wymiany czarnopolowych gońców przez} 9... Re8 10. Bh6 Bh8 {itd.}) 10. Bh6 d5 11. Bxg7 Kxg7 12. cxd5 Nxd5 13. Qd2 Nd4 14. Nxd4 cxd4 15. Nb5 {Białe nie stoją lepiej, więc dziwne może się wydać, dlaczego nie inicjowały dalszych uproszczeń pozycji.} ({Po } 15. Nxd5 Bxd5 {wynik remisowy byłby nieuchronny.}) 15... e5 16. Na3 Qd7 17. Nc4 Rfe8 18. a4 Rad8 19. Rfc1 Nf6 20. Bxb7 Qxb7 {W tym miejscu Doda zaproponował remis, który został odrzucony przez Sznapika. Decyzja całkowicie słuszna, ponieważ czarne mają nieznaczną przewagę przestrzeni. Być może jest to niewystarczające do zwycięstwa, ale w każdym razie młody zawodnik powinien próbować tę przewagę zrealizować.} 21. f3 $2 {Nie dopuszcza do 21… e4, ale po tym posunięciu powstaje słabość na polu e3, którą czarne w dalszej fazie partii wykorzystają.} Nd5 22. Qg5 $2 {Należało na razie zachować pasywność, zabezpieczając jedynie pozycję skoczka na polu c4. W rachubę wchodziło zatem 22. b4 i ewentualnie 23. b5. Manewr Hb7-d7-h3 można było pokrzyżować ruchem Kg1-g2. Czarne niewątpliwie dążyłyby do ruchu e5-e4 i w dogodnym dla siebie momencie otworzyłyby linię "e", teraz jednak białe otrzymują przegraną pozycję.} h6 23. Qh4 Qd7 24. Nd2 {Z zamiarem stworzenia kontrgróźb na linii "c".} g5 25. Qg4 ({Ale nie} 25. Qh5 {, gdyż po} Nf6 {biały hetman ginie.}) 25... f5 26. Qh3 Rh8 $1 {Stwarza groźbę otwarcia linii "h" przez h6-h5-h4.} 27. a5 b5 28. Rc5 Rc8 29. Nb3 ({Jeśli} 29. Rac1 {to} Rxc5 30. Rxc5 Rc8 {i czarne opanowują linię "c".} ) 29... Ne3 $1 {Zagrane we właściwym momencie. Gdyby czarne wykonały ten ruch wcześniej , to białe mogłyby odpowiedzieć Sf1. Biały hetman został w ten sposób wyłączony z gry.} 30. Rac1 ({Jeśli} 30. Rxe5 {to} Rc2 $1 {i albo} 31. Nc5 $2 ({albo} 31. Rc5 Rxc5 32. Nxc5 Qd5 33. b4 h5 $1 {z wygraną dla czarnych pozycją.}) 31... Qd6 32. Ne6+ Kg6 33. f4 g4 34. Qh4 Qc6 $1) 30... Rxc5 31. Rxc5 Re8 32. Qh5 Re7 33. h4 g4 {Biały hetman nie może wydostać się z matni.} 34. Nd2 {[#]} e4 $1 {Grozi śmiertelne 35… Hd6 z atakiem na wieżę i pole g3.} 35. Rc1 Qd6 36. f4 {Białe ostatecznie zamurowują swego hetmana. Ale cóż innego mógłby on jeszcze zrobić? Groziło 36. Hg3+.} ({Jeśli} 36. Kh2 {to} exf3 37. exf3 Nd5 38. Rg1 Re2+ 39. Rg2 Rxg2+ 40. Kxg2 Qe6 $1) ({albo} 36. Kf2 exf3 37. exf3 Qe5 $1 {w obydwu przypadkach z wygraną czarnych.}) 36... exd3 37. exd3 Qd5 $1 {Grozi mat na polu g2. Białe z rozpędu kontynuują walkę w niedoczasie.} 38. Ne4 fxe4 39. Qxd5 Nxd5 40. dxe4 Rxe4 41. Rc5 Ne7 42. Kf2 a6 43. Rc7 Kf6 44. Ra7 Re6 0-1 [Event "MP-m"] [Site "Piotrków Trybunalski"] [Date "1977.02.24"] [Round "11"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Schmidt, Wlodzimierz"] [Result "1-0"] [ECO "B05"] [WhiteElo "2405"] [BlackElo "2490"] [PlyCount "59"] {Komentarz: Władysław Litmanowicz (Polscy szachiści 1945–1980)} 1. e4 Nf6 2. e5 Nd5 3. d4 d6 4. Nf3 Bg4 5. Be2 ({Nie prowadzi do przewagi białych} 5. h3 Bxf3 6. Qxf3 dxe5 7. dxe5 e6 {itd.}) 5... e6 6. O-O Be7 7. c4 Nb6 8. Be3 O-O 9. h3 Bh5 10. Nc3 d5 {Modne posunięcie. Czarne zgadzają się na dalsze ścieśnienie ich pozycji, Ale praktyka wykazała, że posunięcia 10… S8d7 lub 10… Sc6 również nie są lepsze.} 11. cxd5 {Częściej spotykamy kontynuację 11.c5.} Nxd5 12. Qb3 Nb6 ({W partii Pytel – Böhm, granej w Le Havre (1977), białe po ruchach} 12... Nxe3 13. fxe3 b6 14. Bd3 Nc6 15. Be4 Na5 16. Qc2 Bg6 17. Bxg6 hxg6 18. Rad1 {uzyskały przewagę.}) 13. Rfd1 $1 {To posunięcie jest silniejsze od stosowanego dotąd 13. a4. Ruch w partii był w owym czasie nowością debiutową.} Qc8 $1 ({Słabsze było} 13... Nc6 { gdyż po} 14. d5 $1 Nxd5 ({Nie do przyjęcia dla czarnych był wariant} 14... exd5 $2 15. Bxb6 $1 axb6 16. Nxd5 {z przegraną pozycją.}) 15. Qxb7 {białe uzyskiwały przewagę.}) 14. d5 Nxd5 {Już po raz trzeci skoczek ten przychodzi na pole d5.} 15. Nxd5 exd5 16. Rxd5 Bg6 $2 {Błąd. Należało grać 16… Sc6, chociaż i w tym przypadku białe zachowywały przewagę.} 17. Nd4 $1 c6 18. Bg4 $1 Qc7 ({Jeśli} 18... Qe8 {to oczywiście} 19. Qxb7) 19. Rc1 Be4 {Wygląda na to, że biała wieża ugrzęzła na dobre. Jednak Sznapik miał w zanadrzu niemiłą dla czarnych niespodziankę. [#]} 20. e6 $3 ({ Wprawdzie białe dysponują ruchem} 20. Rb5 {, ale po} c5 $1 {czarne wychodzą cało z opresji.}) 20... Bxd5 21. Qxd5 f6 ({Jeśli} 21... cxd5 {to} 22. Rxc7 Bd6 23. Rxb7 fxe6 $2 24. Bxe6+ Kh8 25. Nf5 $1 {z wygraną dla białych pozycją.}) 22. Qc4 g6 {Czarne nie mogą dopuścić do 23. Sf5.} 23. Bh6 Rd8 ({ Ciekawy był tu następujący wariant:} 23... Na6 24. Nf5 $1 gxf5 25. Bxf5 Kh8 26. Qh4 $1 {(Grozi 27. Gg7+ Kxg7 28. Hxh7 mat).} Bd6 27. Rd1 Rad8 28. Kf1 $1 { i groźba 29. Wxd6 rozstrzyga o wygranej białych.} Be5 29. Rd7 $1 Rxd7 30. exd7 Rf7 ({lub} 30... Rd8 31. Qh5 $1 {itd., z wygraną białych.})) 24. Nf5 $1 {Grozi 25. Gf4!.} b6 ({Nie przechodzi} 24... gxf5 $2 {z powodu} 25. Bxf5 Kh8 26. Qh4 $1 Bf8 27. Qxf6+ Bg7 28. Bxg7+ {z wygraną białych.}) 25. Qf4 $1 Qb7 ( {Ale nie} 25... Qxf4 $2 {z powodu} 26. Nxe7+) 26. Bh5 $1 {Białe przygotowują poświęcenie gońca na polu g6.} Rd5 27. Qg4 Rxf5 28. Bxg6 Rg5 29. Bf7+ Kh8 30. Bxg5 {Czarne poddały się. Jeśli teraz 30…fg5 to 31. Hd4+ z matem. Za tę partię Sznapik otrzymał specjalną nagrodę za piękność.} 1-0 [Event "TM"] [Site "Helsinki"] [Date "1979.10.??"] [Round "5"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Hort, Vlastimil"] [Result "1-0"] [ECO "C06"] [WhiteElo "2435"] [BlackElo "2600"] [PlyCount "80"] {Komentarz: Władysław Litmanowicz (Polscy szachiści 1945–1980)} 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nd2 Nf6 4. e5 Nfd7 5. c3 c5 6. Bd3 b6 7. Ne2 Ba6 8. Bb1 $6 ({Za lepsze teoria uważa} 8. Bxa6) 8... Nc6 9. Nf3 b5 $5 ({W partii Prins – Schmidt, Dubrownik 1950, grano} 9... cxd4 10. cxd4 Bb4+ 11. Bd2 Bxd2+ 12. Qxd2 Qe7 {z pełnym wyrównaniem.}) 10. O-O b4 11. Re1 Bxe2 {W przeciwnym razie białe zagrałyby 12. Sf4 i czarny goniec strzelałby w próżnię.} 12. Qxe2 cxd4 ({Po} 12... c4 13. Ng5 $1 g6 14. Qf3 {białe stałyby lepiej.}) 13. cxd4 Qb6 14. Be3 Be7 15. Bd3 Rc8 16. Rac1 Rc7 {[#]} 17. h4 $1 {Białe zamierzają opanować pole g5, bez angażowania Skoczka na polu f3, zajętego obroną pionka na polu d4.} h5 18. Bb5 {z zamiarem wymiany na polu c6, co zwolni pole d4 spod nacisku.} g6 19. Bxc6 Rxc6 20. Rxc6 Qxc6 21. Rc1 Qb7 22. Bg5 $1 Bxg5 ({ Na} 22... a5 {białe miały przygotowane} 23. Qb5 $1) 23. Nxg5 Ke7 ({Jeśli} 23... O-O {to po prostu} 24. g4 {i pozycja czarnych byłaby bardzo trudna.}) 24. Qf3 Rf8 25. Qf4 f5 $5 {Czarne nie mogą zachowywać się pasywnie. Teraz jednak w ich obozie jest dotkliwa słabość - pionek na polu g6.} 26. Qd2 { Oczywiście bicie w przelocie odpowiadało bardziej czarnym niż białych.} Rb8 27. Nh3 Nf8 28. Rc5 Nd7 29. Rc2 Nf8 30. Kh2 Ke8 31. Qc1 Kd7 32. Qh6 Ke8 33. Nf4 Qf7 34. Nd3 Qe7 35. g3 b3 36. axb3 Kf7 $2 ({Błąd popełniony w trudnej pozycji. Jeśli} 36... Rxb3 {to} 37. Rc8+ Kf7 38. Nf4 Rxb2 ({lub} 38... Rb6 39. Nxg6 $1) 39. Nxg6 $1 {z wygraną białych.} Nxg6 40. Qh7#) 37. Nf4 Kg8 38. Nxg6 Qg7 39. Qxg7+ Kxg7 40. Nf4 Rxb3 ({Czarne poddały się. Mogło jeszcze nastąpić} 40... Rxb3 41. Rc7+ Kg8 42. Rxa7 Rxb2 43. Kg2 {z łatwą wygraną białych.}) 1-0 [Event "MP-ch"] [Site "Poznań"] [Date "1984.02.??"] [Round "13"] [White "Schmidt, Wlodzimierz"] [Black "Sznapik, Aleksander"] [Result "0-1"] [ECO "E84"] [WhiteElo "2485"] [BlackElo "2460"] [PlyCount "42"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 5/1984). Partia, grana w XIII rundzie, praktycznie decydowała o losach tytułu. Arcymistrz Schmidt miał w tym momencie trzy plusy, ja – o punkt więcej.} 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. f3 O-O 6. Be3 {Pierwsza niespodzianka. Schmidt przeciwko obronie królewsko-indyjskiej wybiera wiele systemów, wariant Sämischa – uznawany za jeden z najgroźniejszych – grywa niezbyt często i do tej pory wybierał kontynuację 6.Gg5.} Nc6 7. Nge2 a6 8. Qd2 Rb8 9. h4 h5 $1 {Według obecnego stanu teorii, niemal jedyna kontynuacja. Inne możliwości to:} (9... b5 10. h5 e5 (10... bxc4 11. g4 Bxg4 12. fxg4 Nxg4 13. O-O-O Nxe3 14. Qxe3 e6 15. hxg6 hxg6 {z wyraźną przewagą białych, Kasparow – Spasski, Niksić 1983.}) 11. d5 Na5 12. Ng3 bxc4 13. O-O-O Nd7 14. hxg6 fxg6 15. Nb1 Rb5 16. b4 cxb3 17. Bxb5 {z dużą przewagą białych, Timman – Kasparow, Bugojno 1982. Pierwsza z cytowanych partii zakończyła się remisem, drugą nawet czarne wygrały, to jednak pozycje po debiucie raczej nie nadają się do powtarzania.}) 10. O-O-O ({Na uwagę zasługuje także} 10. Bh6 b5 11. Bxg7 Kxg7 12. O-O-O e5 13. dxe5 Nxe5 14. cxb5 axb5 15. Nf4 Bd7 {i gra przybiera mniej więcej równy charakter. Posunięcie w partii wskazuje, że białe chcą walczyć o więcej.}) 10... b5 11. Nd5 ({Inną możliwością dla białych jest} 11. Nf4 {ale po} bxc4 $1 12. Bxc4 e5 13. dxe5 Nxe5 14. Bb3 Qe8 $1 {szanse czarnych, w tej skomplikowanej pozycji, wydają się nie gorsze, co wykazała partia Ree – Mestel, Płowdiw 1983.}) 11... bxc4 12. Nxf6+ {W tym miejscu białe również dysponują dwoma możliwościami:} ( 12. Bh6 Nxd5 13. exd5 Nb4 14. Nc3 c6 $1 {z interesującą kontrgrą, Petursson – Nunn, Lucerna 1982,}) (12. g4 Nxd5 13. exd5 Nb4 14. Nc3 c6 15. Bxc4 cxd5 16. Bb3 Qb6 $1 {i czarne uzyskują silny kontratak. Kuligowski – Nunn, Wijk aan Zee 1983.}) 12... exf6 ({Po} 12... Bxf6 13. g4 hxg4 $2 14. h5 e5 15. hxg6 fxg6 16. Nc3 {w partii Staniszewski – Flis, Poznań 1984, białe uzyskały decydujący atak.}) 13. g4 ({Jedyne pryncypialne posunięcie. Po} 13. Nf4 f5 14. Bxc4 Ne7 $1 {czarne nie mają żadnych problemów.}) 13... Nb4 $1 { Posunięcie zagrane po 40-minutowym namyśle. Na poprzednie posunięcia zarówno białe jak i czarne straciły po około 7-8 minut. Po szybkim wykonaniu przez białe posunięcia 13.g4, zorientowałem się, że ta właśnie pozycja była przedmiotem jego domowej analizy.} ({Istotnie, wszystkie warianty po} 13... hxg4 14. h5 $1 {wyglądają dla białych korzystnie.}) 14. Nc3 c5 $1 {Jedyna, lecz prawdopodobnie wystarczająca możliwość kontrgry dla czarnych. Teraz w ponad godzinny namysł wpadły białe.} 15. dxc5 {Innymi możliwościami były:} (15. Bxc4 cxd4 16. Bxd4 Qc7 ( {lub} 16... Nc6 17. Be3 (17. gxh5 Rb4 $1 18. b3 Be6 19. Nd5 Bxd5 20. exd5 Rxc4+ 21. bxc4 Nxd4 22. Qxd4 f5 $1 {z silnym atakiem czarnych za ofiarowaną jakość.}) 17... Ne5 18. Be2 Be6 $1 {z niejasną pozycją.}) 17. Bb3 Be6 18. Bxe6 fxe6 {ze skomplikowaną do oceny pozycją,}) (15. gxh5 Qa5 $1 16. a3 cxd4 17. Bxd4 Nc6 18. Be3 (18. hxg6 Nxd4 19. Qxd4 f5 $1 {z silnym atakiem czarnych.} ) {i po} 18... Qxh5 {lub 18.f5 czarne stałyby bardzo dobrze.}) 15... Be6 $1 { Bardzo silne posunięcie, którego białe nie doceniły. Czarne zakończyły rozwój, (czego nie można powiedzieć o białych). Ich figury znalazły się niemal na idealnych pozycjach. Również pod silnym atakiem znajdzie się biały, a nie czarny monarcha.} 16. gxh5 $6 {To posunięcie już prawdopodobnie przegrywa.} ({Więcej szans dawało białym} 16. a3 Nc6 17. Qxd6 Qc8 18. Nd5 {, chociaż po} Qb7 {czarne zachowują silną inicjatywę.}) ({ Natomiast po} 16. cxd6 Qa5 $1 17. a3 f5 $3 18. axb4 Rxb4 19. Bd4 Qa1+ 20. Nb1 c3 {czarne uzyskiwały wygrywający atak.}) 16... Qa5 17. a3 dxc5 $1 {Czarne otwierają wszystkie linie do ataku na króla. Białym pozostało tylko posunięcie w partii, ponieważ po axb4 cxb4 czarne łatwo wygrywają.} 18. hxg6 {[#]} f5 $3 {Nareszcie ożył goniec na polu g7, straszna broń czarnych w obronie królewsko-indyjskiej. Od razu też stwarza groźbę 19… Gxc3! nie do odparowania.} 19. gxf7+ Kh7 ({Po} 19... Rxf7 $4 20. Rg1 {obraz gry mógłby ulec całkowitej zmianie.}) 20. axb4 cxb4 21. Rg1 ({Po} 21. Bd4 Qa1+ $1 22. Nb1 c3 $1 {czarne także łatwo wygrywały.}) 21... Bxc3 $1 0-1 [Event "TM OHRA-A"] [Site "Amsterdam"] [Date "1984.07.27"] [Round "9"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Van der Wiel, John"] [Result "1-0"] [ECO "B09"] [WhiteElo "2445"] [BlackElo "2535"] [PlyCount "67"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 11/1984)} 1. e4 d6 2. d4 Nf6 3. Nc3 g6 4. f4 Bg7 5. Nf3 O-O 6. Bd3 Na6 7. O-O (7. e5 Nd7 8. Be3 c5 $5 9. Bxa6 cxd4 10. Bxd4 dxe5 11. fxe5 bxa6 12. e6 $1 fxe6 13. Bxg7 Kxg7 14. Qd4+ Nf6 15. O-O-O {Timman – Nunn, Wijk aan Zee 1982.}) 7... c5 8. d5 Rb8 $1 {Najdokładniejsze posunięcie dla czarnych.} ({Po} 8... Nb4 9. Be2 e6 10. a3 Na6 11. dxe6 Bxe6 12. f5 gxf5 13. exf5 Bxf5 14. Nh4 $1 Bg6 15. Nf5 { białe, za ofiarowanego pionka, mają silny atak,}) ({także po} 8... Bg4 $6 9. h3 Bxf3 10. Rxf3 $1 Nc7 11. a4 {stoją one nieco lepiej.}) 9. Qe1 Nb4 10. Qh4 b5 11. f5 $1 {Nowy ruch i próba rehabilitacji wariantu dla białych. Idea posunięcia 11.f5 polega na uniemożliwieniu wymiany skoczka na polu f3, potrzebnego do przeprowadzenia ataku.} ({W partii Nunn – van der Sterren, Ramsgate 1981, po} 11. a3 Nxd3 12. cxd3 Bg4 $1 13. f5 Qc8 $1 14. Bh6 Bxf3 15. Rxf3 b4 $1 {kontratak czarnych na skrzydle hetmańskim okazał się szybszy.}) 11... c4 12. a3 Nxd3 ({Oczywiście błędem było} 12... cxd3 13. axb4 { i czarne nie mają szans na kontratak. Ciekawą możliwością było 12… Sbxd5, ale jest to temat do innej partii.}) 13. cxd3 cxd3 14. Bh6 b4 15. axb4 ( {Niepoprawna byłaby ofiara figury} 15. Ng5 $2 bxc3 16. fxg6 fxg6 17. Bxg7 Kxg7 18. Rxf6 h5 $1 {z przewagą czarnych.}) 15... Rxb4 16. fxg6 fxg6 17. Ng5 { Białe idealnie przygotowały figury do ataku, czarne zaś, stając na wysokości zadania, znajdują jedyne posunięcia obronne.} Bxh6 $1 18. Qxh6 Rb7 $1 19. Rad1 $1 Qb6+ 20. Kh1 Qxb2 21. Rxd3 Rc7 22. Rdf3 $1 Bg4 23. Nd1 Qc1 { Do tej pozycji doszło nieomal forsownie. Ciekawe, że mój przeciwnik również był zadowolony z dotychczasowego przebiegu gry. Ostatnim posunięciem czarne parują groźbę Sxh7.} 24. Rf4 $1 {Białe rozwiązują problem przekątnej c1-h6, stwarzając dwie groźby: Sxe3 i W:g4. Czarne nie mogą grać 24. Gxd1 z uwagi na 25. Se6, pozostaje im więc jedyne…} e5 25. dxe6 $1 ({W swoim niedoczasie, białe omijają sprytną pułapkę} 25. Rxg4 Qxd1 26. Rxd1 Nxg4 {i wynik partii nie jest jeszcze jasny.}) 25... Bxd1 {[#]} 26. h3 $3 {Piękne, ciche posunięcie, które praktycznie kończy partię. Białe uwalniają się spod wiązania po pierwszej linii i grożą 27. Wxf4. Czarnym pozostaje…} Qa1 27. e5 $1 {Następne uderzenie na temat" zwolnienie centralnego pola dla figury". Odpowiedź czarnych jest wymuszona.} Qxe5 28. Ne4 $1 {Kolejny kombinacyjny motyw – związanie!} Qh5 {Czarne nie mają już obrony.} ({Po} 28... Rg7 {nastąpiłoby} 29. Nxf6+ Kh8 30. Nxh7 {a dalsza część partii (duży niedoczas białych) to już prosta realizacja przewagi.} ) 29. Nxf6+ Rxf6 30. Qxh5 Bxh5 31. Rxf6 g5 32. Rf8+ Kg7 33. Rd8 Re7 34. Rd7 { Partia otrzymała specjalną nagrodę jako najlepszy pojedynek ostatniej rundy turnieju.} 1-0 [Event "TM strefowy"] [Site "Praga"] [Date "1985.02.??"] [Round "11"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Donchev, Dimitar I"] [Result "1-0"] [ECO "B46"] [WhiteElo "2450"] [BlackElo "2450"] [PlyCount "65"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 7/1985)} 1. e4 c5 2. Nf3 e6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nc6 5. Nc3 a6 6. Be2 Nge7 7. Be3 Nxd4 8. Qxd4 b5 ({Po} 8... Nc6 9. Qb6 Qxb6 10. Bxb6 {białe mogłyby dostać nieco lepszą końcówkę.}) 9. O-O Nc6 10. Qd2 Be7 11. Rad1 O-O {W ten sposób czarne dopuszczają do opanowania przez białe ważnego pola d6.} ({Po} 11... f6 12. a4 ({aby na} 12. Bf4 {mieć posunięcie} Ne5) 12... b4 13. Nd5 $3 { z silnym atakiem białych.}) 12. Bf4 $1 Qa5 13. a3 Rd8 14. Bd6 Bb7 15. Bxe7 Nxe7 16. Qg5 $1 f6 ({Po} 16... Nc6 17. Rd3 $1 {białe miałyby duże szanse ataku na skrzydle królewskim, gdyż wszystkie figury czarnych znajdowałyby się na przeciwległym skrzydle i byłoby im trudno bronić króla.}) 17. Qc5 $1 Nc6 ({Jeśli} 17... Ng6 $2 {to} 18. b4 Qxa3 19. Ra1 Qb2 20. Ra2 {i czarny hetman ginie.}) 18. Rd6 Rac8 19. Rfd1 Nb8 20. Qe3 ({Jeżeli} 20. Qh5 $6 { to może nastąpić} Rxc3 21. bxc3 Bxe4 {z niejasną grą.}) 20... Rc6 21. R6d4 Qb6 22. Qh3 Qc5 {[#]} 23. Nd5 $3 {Piękne, dość daleko obliczone, ale nieco intuicyjne poświęcenie figury.} exd5 {Czarne przyjmują wyzwanie.} ({Po odrzuceniu ofiary, np.:} 23... Qf8 24. Ne3 {z planem c2-c4 i b2-b4 białe miałyby wyraźną przewagę pozycyjną.}) 24. exd5 Rd6 {Jedyną szansą czarnych jest zorganizowanie kontrgry związanej z polem d5. Inaczej ich figury na skrzydle hetmańskim nie wejdą do gry.} 25. c4 $3 bxc4 {Wymuszona odpowiedź ze względu na groźbę 26.b4.} 26. Rxc4 Qa5 27. Rh4 h6 ({Jeśli} 27... Bxd5 {to} 28. Qd3 h6 29. Rd4 {i białe odbijają figurę, utrzymując dużą przewagę pozycyjną.}) 28. Rxh6 Rxd5 ({Po} 28... gxh6 29. Qg3+ Kh8 30. Qxd6 {czarne byłyby bezbronne wobec licznych gróźb na skrzydle królewskim.} ) 29. Rh8+ Kf7 30. Bc4 $1 Ke7 31. Bxd5 Bxd5 32. Rxd8 Be6 33. Re8+ $1 ({Czarne liczyły, że po} 33. Qh8 Qxd8 34. Qxg7+ Ke8) ({lub} 33. Qxe6+ dxe6 34. Rxb8 { będą jeszcze mogły kontynuować walkę. Nastąpiło jednak eleganckie kończące posunięcie.}) 1-0 [Event "Mem Rubinsteina"] [Site "Polanica-Zdrój"] [Date "1985.08.15"] [Round "10"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Drasko, Milan"] [Result "1-0"] [ECO "C04"] [WhiteElo "2465"] [BlackElo "2485"] [PlyCount "71"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 11/1985)} 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nd2 Nc6 4. c3 $5 {Rzadko spotykana kontynuacja.} ({ Bardziej popularne jest} 4. Ngf3 Nf6 5. e5 Nd7 {itd.}) 4... e5 5. exd5 Qxd5 6. Ngf3 exd4 7. Bc4 Qh5 8. cxd4 Bg4 $5 ({Inną możliwością dla czarnych jest:} 8... Nf6 9. O-O Be7 10. Re1 $1 O-O 11. h3 {z przewagą białych, jak grano w partii Sokołow – Kovacević, Nowy Sad 1984.}) 9. O-O $1 O-O-O ({Do przewagi białych prowadzi} 9... Nxd4 10. Re1+ Be7 11. Qa4+ Bd7 12. Bxf7+ Qxf7 13. Qxd4) 10. h3 Be6 11. Qb3 Bd5 12. Bxd5 Qxd5 13. Nc4 f6 $1 {Jedyne posuniecie z uwagi na groźbę 14.. Sce5.} ({Oczywiście} 13... Nxd4 14. Nxd4 Qxd4 15. Be3 $1 {dawało białym silną inicjatywę.}) 14. Rd1 Nge7 15. Bf4 g5 16. Bh2 h5 17. Qc2 $1 Qf5 $1 {Czarne bronią się wykonując najsilniejsze posunięcia.} ( {Po} 17... g4 18. Ne3 Qd7 {atak białych byłby bardzo groźny.}) 18. Qa4 $1 g4 19. Ne3 Qe4 20. Nd2 $1 Qg6 $1 ({Jeśli} 20... Qxd4 $6 {to} 21. Ndc4 $1 { z inicjatywą, która z nadwyżką kompensuje stratę pionka.}) 21. h4 Rxd4 $2 {Przegrywający błąd.} ({Należało koniecznie grać} 21... Bh6 22. Ndc4 Bxe3 23. Nxe3 {z nieco lepszą pozycją białych.}) 22. Ndc4 $1 Rxd1+ 23. Rxd1 Bh6 { Jedyne posunięcie kończące rozwój czarnych figur. Do tej pozycji zmierzali obydwaj przeciwnicy. Czarne były przekonane, że mają pionka więcej, natomiast białe widziały trochę dalej. [#]} 24. Nb6+ $3 {Piękna, nietypowa kombinacja, którą rzeczywiście można było przeoczyć.} Kb8 {Jedyne posunięcie, gdyż ofiary skoczka nie można przyjąć:} (24... cxb6 25. Nc4 $1 Rd8 (25... Ne5 26. Bxe5 fxe5 27. Qd7+ Kb8 28. Nd6 {z groźbą Hxb7 mat.}) 26. Nxb6+ axb6 27. Qa8+ Nb8 28. Qxb8#) (24... axb6 25. Nc4 $1 Kb8 (25... Nb8 26. Nxb6+ $1 cxb6 27. Qc4+ Nbc6 28. Qe6#) 26. Nxb6 $1 Na7 27. Nd7+ Ka8 28. Bxc7 Nec8 29. Nb6+ Nxb6 30. Bxb6 {z matem.}) 25. Nd7+ $1 Ka8 ({Po} 25... Kc8 26. Nc4 {nie ma obrony przed 27. Scb6! cb6 28. Sxb6! ab6 29. Ha8 Sb8 30. Hxb8 mat.}) 26. Nc4 $1 a6 27. Bxc7 {Na szachownicy istnieje równowaga materialna, ale czarne właściwie są bezbronne, z uwagi na osłabienie całego kompleksu wokół ich króla.} ({Gdyby nie 26...a6, znów groziło} 27. Ncb6+ cxb6 28. Nxb6+) 27... Nf5 28. Bb6 $1 g3 29. Bc5 gxf2+ 30. Bxf2 Rd8 31. Ncb6+ Ka7 32. Nd5+ b6 ({Jeśli} 32... Ka8 {to} 33. Nc7#) 33. Bxb6+ Kb7 34. Nc5+ Kb8 35. Nxa6+ Kb7 {Mogło jeszcze nastąpić 36. Sc5+ Kb8 37. Gc7+ Kc8 38. Ha8 mat. Partia otrzymała nagrodę miesięcznika "Szachy" jako najpiękniejsza w turnieju.} 1-0 [Event "DMP I liga"] [Site "Międzybrodzie Żywieckie"] [Date "1985.10.??"] [Round "10"] [White "Sznapik, Aleksander"] [Black "Stempin, Pawel"] [Result "1-0"] [ECO "B85"] [WhiteElo "2450"] [BlackElo "2390"] [PlyCount "53"] [EventDate "1985.10.20"] {Komentarz: Aleksander Sznapik (Szachy 2/1986)} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 Nf6 4. Nc3 cxd4 5. Nxd4 a6 6. Be2 e6 7. O-O Be7 8. f4 Qc7 9. Kh1 O-O 10. a4 Nc6 11. Be3 Bd7 {Jedna z najpopularniejszych pozycji debiutowych w ostatnich latach.} 12. Qe1 $5 {Nieco starsza kontynuacja w porównaniu z aktualnymi w meczach Karpow – Kasparow: 12. Gf3, 12. Gd3, 12. Gg1 i 12. Hd2.} Rfe8 13. Qg3 d5 $5 14. Nxc6 ({Po} 14. exd5 exd5 {czarne nie stałyby gorzej, z uwagi półotwartą linię „e” i słabość pola e4.}) 14... Bxc6 $5 ({Na uwagę zasługiwało} 14... Qxc6 15. e5 Ne4 16. Nxe4 dxe4 17. c3 {ale szanse białych byłyby lepsze, choćby ze względu na nienaturalną pozycję hetmana na polu c6 oraz gońca na polu d7.}) 15. e5 Ne4 $5 ({Należało zdecydować się na} 15... Nd7 {z nieco lepszą pozycją białych. Czarne najwyraźniej nie doceniły 18. posunięcia białych.}) 16. Nxe4 dxe4 17. f5 $1 exf5 {Dla czarnych nie widać już nic lepszego. Dalsza gra jest nieomal forsowna. [#]} 18. Bc4 $3 {Bardzo silne posunięcie. Problemy czarnych są już prawdopodobnie nie do rozwiązania, z uwagi na prozaiczną groźbę 19. Gxf7+ Kxf7 20.e6+} Qc8 (18... Qd7 19. Rad1 Qc8 {dawało białym jedno tempo więcej w ataku.}) 19. e6 $1 Kh8 ({Główny wariant pozostał za kulisami:} 19... fxe6 20. Bh6 Bf8 21. Rxf5 Re7 22. Raf1 Qd7 23. Qf4 Qe8 24. Bg5 $1 {a groźby białych są nie do odparcia.}) 20. Rxf5 ({Można było grać także} 20. exf7 Rf8 21. Bd4 Bf6 22. Bxf6 gxf6 {z wyraźną przewagą białych. Jednak posunięcie w partii szybciej prowadzi do wygranej.}) 20... fxe6 ({ Jedyne. Po} 20... Bf6 {wygrywało} 21. Rxf6) ({a po} 20... f6 21. Rh5 {czarne nie mają obrony przed groźbami Hh3 i Hg6.}) 21. Bd4 $1 Rg8 22. Rf7 Bf6 23. Rxf6 Qd8 24. Qc3 $1 {Po tym precyzyjnym posunięciu partia praktycznie jest zakończona.} e3 25. Rxe6 Bxg2+ 26. Kxg2 Qg5+ 27. Kh1 1-0