[Event "DMP"] [Site "Liga dojazdowa"] [Date "1959.10.17"] [Round "10"] [White "Filipowicz, Andrzej"] [Black "Knapczyk, Edward"] [Result "0-1"] [ECO "A12"] [PlyCount "70"] {Komentarz: Edward Knapczyk (Szachy 2/1960} 1. Nf3 d5 2. c4 c6 {Jest to wariant Laskera w systemie Retiego, obecnie rzadko stosowany. Ujemną jego stroną dla czarnych jest pozostawienie białym elastyczności gry, np. za pomocą 3.d4 przejście do obrony słowiańskiej.} 3. b3 Bg4 {Bardzo ciekawe i oryginalne posunięcie. Normalnie gra się w tej pozycji 3… Sf6, na co białe odpowiadają 4.g3. Posunięcie w partii ma wprawdzie tę ujemną stronę, że praktycznie goniec na g4 jest skazany na wymianę na polu f3, po czym białe zachowują parę gońców, ale za to ma zaletę podstawową, stawiając białe wobec gróźb natychmiastowych jak ef3 d4, lub gf3 dc4, bc4, Hd4 oraz opanowanie przez czarne punktu e5.} ({W wariancie po} 3... Nf6 4. g3 Bg4 {białe mogą grać} 5. Ne5 dxc4 6. Nxg4 Nxg4 7. e3) 4. Bb2 e6 5. e3 Nf6 {Teraz czarne grają już spokojnie 5… Sf6, gdyż groźba białych 6.Se5 została wyeliminowana.} 6. Be2 Nbd7 7. O-O Bd6 8. d3 O-O 9. Nbd2 Re8 {Czarne spokojnie przygotowały manewr e6-e5, który białe starają się udaremnić.} 10. h3 Bxf3 {Konieczne.} ({Po} 10... Bh5 {może nastąpić} 11. g4 Bg6 12. g5 Nh5 13. h4 {(grozi 15. Sh2 i wygranie figury na polu h5)} h6 14. Nh2 hxg5 15. Bxh5 Bxd3 16. Be2 {z pozycją ryzykowną dla czarnych.}) 11. Bxf3 ({Jeżeli} 11. Nxf3 {to} e5 {z dobrą grą dla czarnych.}) 11... Ne5 12. Be2 Bc7 13. f4 Ng6 14. Rc1 {Optycznie pozycja wygląda spokojnie, że trudno sobie wyobrazić, że „czai się w niej dynamit”. Jednak na białe spada jak grom z jasnego nieba. [#]} d4 $3 {Jest to kluczowa pozycja partii, a ponieważ białe dysponują szeregiem możliwych odpowiedzi, należy je w skrócie przeanalizować.} 15. Ne4 {Posunięcie ciekawe w swej koncepcji. Białe oddają wprawdzie pionka na polu e3, lecz wobec niemożliwości jego silnej obrony przez czarne, wydaje się on stracony jedynie czasowo.} ({Wariant } 15. exd4 {należy z analizy wykluczyć, gdyż po} Nxf4 {czarne stoją doskonale, posiadając na każde posunięcie przeciwnika decydujące groźby np.} 16. Nf3 N6h5) ({Tym bardziej nie wchodzi w rachubę} 15. e4 Bxf4) ({ Wariant} 15. f5 exf5 16. Bxd4 (16. exd4 Qd6 17. Nf3 Qg3 {z groźbą Sh4.}) 16... f4 {daje czarnym doskonałą szansę rozstrzygnięcia silnym atakiem.}) ( {Posunięcie 15. Se4 białe zagrały w partii. Tak więc, praktycznie dla analizy, pozostaje tylko pozycja wytwarzająca się po} 15. Bxd4 Bxf4 $1 { Kontynuacja białych przez} 16. Bxf6 (16. Kh1 e5 17. exf4 Qxd4 18. fxe5 Nxe5 {z nieuchronnymi stratami materialnymi białych i pozycją wyraźnie lepszą czarnych.} 19. Nf3 Nxf3 20. Bxf3 (20. Rxf3 Rad8) 20... Re3 { z przewagą pozycyjną czarnych.}) (16. Nf3 e5 17. Bc5 (17. exf4 exd4 18. Qd2 Re3) 17... Bh6 {z przewagą pozycyjną czarnych.}) (16. Ne4 Nxe4 17. dxe4 Bc7 $1 {z groźbami Hd6 lub Hg5 i przewagą pozycyjną czarnych.}) (6. exf4 Qxd4+ 17. Kh1 Nxf4 {z przewagą materialną czarnych.}) (16. Rxf4 Nxf4 17. Bxf6 Nxe2+ 18. Qxe2 Qxf6 {z przewagą materialną czarnych.}) { właściwie nie ma co rozpatrywać, gdyż po} 16... Bxe3+ 17. Kh1 gxf6 { czarne mają pionka więcej i lepszą pozycję.}) 15... Nxe4 ({Po} 15... dxe3 16. Bxf6 gxf6 17. f5 Nf4 (17... exf5 18. Rxf5 Be5 19. Qf1 Kg7 20. Qf3 {czarne otrzymują wprawdzie też lepsze szanse, ale powstaje pozycja obosieczna.})) 16. dxe4 dxe3 17. g3 {Oczywiście, nie tylko najlepsze, ale i konieczne, aby czasowo wyeliminować z gry czarnego skoczka na polu g6 i rozpocząć walkę o pionka e3.} Ba5 $1 {Najlepsze. Czarne, grożąc Gd2, eliminują podstawową groźbę białych 18. Gd4.} 18. Qc2 ({Jeśli} 18. Bc3 {to mogło nastąpić} Bxc3 19. Rxc3 Qa5 20. Rxe3 (20. Qc2 Rad8) 20... Qxa2 {i przewagą materialną czarnych.}) 18... Qd2 19. Rfd1 Qxc2 20. Rxc2 Red8 21. Kf1 ({Po} 21. Bd4 { następowało} Bd2) 21... Rxd1+ ({Po} 21... Rd2 {następowało} 22. Rcxd2 { i jeżeli} Bxd2 ({a jeśli} 22... exd2 23. Bd4 {i czarne nie maja wiele szans na utrzymanie pionka d2.}) {to} 23. Bc1) 22. Bxd1 Rd8 23. Ke2 Bd2 {Etap walki o pionka e3 został zakończony sukcesem czarnych.} 24. c5 $1 {Białe rozpoczynają drugi etap walki o pionka e3, chcąc przez Wc2-c4-d4 opanować dla swego gońca pole d4.} ({W razie} 24. Bc1 {następuje} Bxc1 25. Rxc1 Rd2+ 26. Kxe3 Rxa2) 24... Ne7 ({Słabsza wydaje się być druga koncepcja} 24... f6 25. Rc4 e5 26. f5 {i białe grożą manewrem Gd1-c2-d3, z następnym Gc1.}) 25. Rc4 f5 $1 {Białe nie są już w stanie przeszkodzić osadzeniu czarnego skoczka na centralnym polu d5 i obronie pionka e3.} 26. Bc2 ({Jeżeli} 26. Rd4 {to} Rxd4 27. Bxd4 fxe4 28. Bxe3 Bxe3 29. Kxe3 Nd5+ {z końcówką chyba wygraną dla czarnych.}) 26... fxe4 27. Bxe4 Nd5 28. a3 ({Nie można} 28. Bc1 { bo} Nc3+) 28... Rf8 29. Be5 g5 30. Bxd5 ({Jeśli} 30. fxg5 {to następowało} Rf2+ 31. Kd1 Rf1+ 32. Ke2 (32. Kc2 e2) 32... Re1+ {i teraz jeśli} 33. Kd3 ({ a jeśli} 33. Kf3 {to} Rh1 {z groźbą 34… Wh2 i następnie 35… e2.}) {to} 33... Rb1 {Poza tym posunięcie czarnych 29… g5 posiadało dodatkową siłę w postaci tworzenia komplikacji, podczas gdy białe znalazły się już w niedoczasie.}) 30... exd5 31. Rc2 gxf4 32. gxf4 ({Jeśli} 32. Bxf4 {to} d4) 32... Kf7 33. Kd3 Rg8 34. Bc3 Bxc3 35. Rxc3 Rg3 {Białe, po wykonaniu jeszcze kilku posunięć, poddały się.} 0-1 [Event "MP-m"] [Site "Łódź"] [Date "1959.01.22"] [Round "4"] [White "Knapczyk, Edward"] [Black "Kwapisz, Stanislaw"] [Result "1-0"] [ECO "B88"] [PlyCount "84"] 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Bc4 e6 7. O-O Bd7 8. Bb3 Nc6 9. f4 Qc7 10. Be3 h5 11. h3 O-O-O 12. Qe2 Nxd4 13. Bxd4 d5 14. e5 Ne4 15. Nxe4 dxe4 16. Qe3 Be7 17. c3 Rdg8 18. Bc2 g5 19. Bxe4 gxf4 20. Qxf4 Bc6 21. Bxc6 Qxc6 22. Qf3 Rg7 23. Qxc6+ bxc6 24. b4 Rhg8 25. Rf2 Bh4 26. Rc2 Rg3 27. Kh1 Rd3 28. Rf1 Rg7 29. Rf3 Rxf3 30. gxf3 Rg3 31. Bf2 Rxf3 32. Bxh4 Rxh3+ 33. Rh2 Rxc3 34. Be7 Kd7 35. Bd6 f6 36. Rxh5 fxe5 37. Bxe5 Rc1+ 38. Kg2 c5 39. bxc5 Rc2+ 40. Kg3 Rxa2 41. Rh7+ Ke8 42. Ra7 Ra3+ 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Łódź"] [Date "1959.01.19"] [Round "2"] [White "Knapczyk, Edward"] [Black "Lubienski, Tadeusz"] [Result "1-0"] [ECO "C47"] [PlyCount "45"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. d4 exd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 Bb4 6. Nxc6 bxc6 7. Bd3 O-O 8. O-O d5 9. exd5 cxd5 10. Bg5 Be7 11. Bxf6 Bxf6 12. Nxd5 Bxb2 13. Rb1 Bf6 14. Be4 Ba6 15. Re1 Rc8 16. Qf3 c6 17. Qf5 g6 18. Nxf6+ Kg7 19. Nh5+ Kg8 20. Qf6 gxh5 21. Qf5 Re8 22. Qxh7+ Kf8 23. Qh6+ 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Łódź"] [Date "1959.01.26"] [Round "7"] [White "Gromek, Jozef"] [Black "Knapczyk, Edward"] [Result "1/2-1/2"] [ECO "A11"] [PlyCount "69"] {Komentarz: Stanisław Gawlikowski (Szachy 3/1959, str. 66). "Siódma runda przyniosła nowe przesunięcia w czołówce. Samodzielny lider, Gromek, pragnąc "na siłę" wygrać z Knapczykiem jedynie dyplomatyczną propozycją "remis?" przy spadających chorągiewkach uratował ostatecznie pół punktu, dopędzili go jednak zarówno Kostro, jak i Drozd."} 1. c4 Nf6 2. g3 c6 3. Bg2 d5 4. b3 g6 5. Bb2 Bg7 6. Qc2 O-O 7. d3 Nbd7 8. Nf3 b6 9. O-O Bb7 10. Nbd2 Rc8 11. Rfe1 Re8 12. Rad1 Qc7 13. Bh3 e6 14. e4 dxe4 15. dxe4 Red8 16. b4 c5 17. b5 Ne8 18. Bxg7 Nxg7 19. Qc3 Ne8 20. Qe3 Ne5 21. Nxe5 Qxe5 22. Nf3 Qf6 23. Bg2 Rxd1 24. Rxd1 Rd8 25. Re1 Qb2 26. a3 Qc2 27. Qf4 Qc3 28. h4 Qf6 29. Qe3 Ng7 30. Kh2 Ne8 31. Ng5 Qe7 32. e5 Bxg2 33. Kxg2 Rd4 34. Ne4 Kg7 35. h5 1/2-1/2 [Event "MP-m"] [Site "Łódź"] [Date "1959.02.10"] [Round "17"] [White "Knapczyk, Edward"] [Black "Kostro, Jerzy"] [Result "1/2-1/2"] [ECO "A85"] [PlyCount "78"] {Komentarz: Stanisław Gawlikowski (Szachy 3/1959, str. 70). "W ostatniej, siedemnastej rundzie (...) Knapczyk i Kostro wpadli w ogromy niedoczas. Mistrz zdobył piona, ale nieszczęśliwie dopuścił do trzykrotnego powtórzenia "obrazka", co partner reklamował. Knapczyka zapis kończył się w okolicach... 16 posunięć, Kostro prowadził zapis dalej i – to go zgubiło, gdyż, pomijając zdanie widzów, na tej właśnie podstawie odtworzono przebieg gry i stwierdzono trzykrotną powtórkę."} 1. c4 f5 2. Nf3 Nf6 3. Nc3 d6 4. d4 e6 5. Qc2 Nc6 6. e4 e5 7. dxe5 dxe5 8. Bg5 Bb4 9. Bd3 f4 10. O-O-O Bxc3 11. Qxc3 Qe7 12. c5 Bg4 13. Bxf6 gxf6 14. Bb5 O-O 15. Rd2 Kh8 16. Bxc6 bxc6 17. g3 Rad8 18. Rhd1 fxg3 19. Rxd8 Rxd8 20. Rxd8+ Qxd8 21. hxg3 Bh5 22. Nd2 Be2 23. f4 exf4 24. gxf4 Kg7 25. b3 Qd3 26. Qb4 Qe3 27. e5 fxe5 28. fxe5 Qxe5 29. Qa5 h5 30. Nc4 Qa1+ 31. Kd2 Qd1+ 32. Ke3 Qd3+ 33. Kf2 Qf3+ 34. Ke1 Qf1+ 35. Kd2 Qd1+ 36. Ke3 Qd3+ 37. Kf2 Qf3+ 38. Ke1 Qf1+ 39. Kd2 Qd1+ {W jedynym występie w finale Mistrzostw Polski Edward Knapczyk zajął XIV miejsce (z wynikiem 6/17), ale został dobrze oceniony przez Stanisława Gawlikowskiego w sprawozdaniu z mistrzostw: "Dużych postępów należy się również spodziewać po bardzo ambitnym i twardym Knapczyku." (Szachy 3/1959, str. 72)} 1/2-1/2