[Event "MP-m"] [Site "Poznań"] [Date "1975.02.18"] [Round "3"] [White "Sliwa, Bogdan"] [Black "Buczinski, Henryk"] [Result "0-1"] [ECO "A25"] [PlyCount "52"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Kiedy w III rundzie IMP, rozgrywanych systemem szwajcarskim, sędziowie skojarzyli mnie z mm Bogdanem Śliwą, miałem mieszane uczucia. Z jednej strony radość, że będę mieć okazję zagrać z legendą polskich szachów, z drugiej zaś obawa czy będę w stanie nawiązać równorzędną walkę z sławnym rywalem.} 1. c4 e5 2. Nc3 Nc6 3. g3 g6 ({Możliwe jest również} 3... Nf6 4. Nf3 Bc5 5. Nxe5 Bxf2+ 6. Kxf2 Nxe5 $11) 4. Bg2 Bg7 5. Rb1 ({Większą popularnością cieszy się ruch} 5. d3 {np.:} Nf6 6. Nf3 O-O 7. Be3 d6 8. O-O Be6 9. h3 Qc8 10. Ng5 Bd7 11. Nd5 Nxd5 12. cxd5 Nd4 13. Rc1 c6 14. Bxd4 exd4 15. Qd2 $11 {ale wykonane posunięcie nie było dla mnie zaskoczeniem.}) 5... a5 {Zagrane zgodnie z przyjętą taktyką; blokować wszystkie aktywne działania przeciwnika.} 6. e4 ({Bardziej konsekwentne było} 6. a3) ({Albo} 6. e3 f5 (6... d6 7. Nge2 Nge7 8. O-O O-O 9. d3 Bf5 10. h3 Qd7 11. Kh2 Nd8 12. b3 Be6 13. d4 Bf5 14. e4 exd4 15. Nxd4 Be6 16. Be3 Ndc6 17. Nce2 Nxd4 18. Nxd4 Nc6 19. f4 Nxd4 20. Bxd4 Rae8 21. Bxg7 Kxg7 22. Qd2 f5 23. exf5 Rxf5 24. g4 Rc5 25. Rbe1 Kg8 {Rustemow - Stukopin 1-0, Voronezh 2008.}) 7. Nge2 Nf6 8. O-O O-O 9. d3 Kh8 10. b3 d6 11. Qd2 g5 12. f4 gxf4 13. exf4 Nd4 14. Ba3 Re8 15. Rbe1 c6 16. Kh1 Be6 17. Bb2 Qc7 18. Ng1 Rad8 19. Nf3 Bc8 20. Nh4 Ng4 21. Nd1 Rf8 22. Nf2 Rde8 23. fxe5 dxe5 24. Nxg4 fxg4 25. Qg5 Rxf1+ 26. Rxf1 Rf8 27. Rxf8+ Bxf8 28. Be4 Qe7 29. Qh5 Kg8 30. Ba3 Qf7 31. Qg5+ Kh8 32. Qxe5+ Bg7 33. Qf4 Qxf4 34. gxf4 Ne2 35. f5 Bf6 {Milos - Lima ½, San Nicolas 1993.}) 6... d6 7. h4 $6 { A to już zupełna nowość, niestety wątpliwej wartości. Gra białych nie ma głębszego planu. Należało spokojnie ukończyć rozwój figur, jak w poniższych przykładach:} (7. d3 Nf6 8. Nge2 Be6 9. Nd5 Nd4 10. Nxd4 exd4 11. Qb3 Nxd5 12. cxd5 Bc8 13. Bd2 O-O 14. Rc1 a4 15. Qc2 c5 16. dxc6 bxc6 17. Qxc6 Ba6 18. e5 Ra7 19. Qxd6 Bxe5 20. Qxd8 Rxd8 21. Rc5 Re7 22. Kd1 Bd6 23. Rd5 Bxd3 24. Rxd4 Be2+ 25. Kc2 Rc8+ 26. Bc3 Bc5 27. Rxa4 Bb5 28. Re4 Ra7 29. Re5 Rxa2 30. Bd5 Ra7 31. f4 Ba4+ 32. Kb1 Bd7 33. Rhe1 Bd6 34. R5e2 Bf5+ 35. Kc1 Kf8 36. Kd2 Rd7 {Ngo - Nguyen 0-1, Hue 2005.}) (7. Nge2 Nge7 (7... Be6 8. d3 Nge7 9. Nd5 O-O 10. O-O Bg4 11. f3 Bd7 12. Be3 Nb4 13. Ndc3 c5 14. f4 Nbc6 15. h3 Nd4 16. Qd2 Nec6 17. Nd5 Nxe2+ 18. Qxe2 exf4 19. gxf4 Nd4 20. Qd2 f5 21. Kh1 Rb8 22. e5 {Chuvilo - Veresagin ½, Brańsk, 1995.}) 8. O-O O-O 9. d3 Nd4 10. a3 h6 11. b4 axb4 12. axb4 Bg4 13. f3 Bd7 14. Bd2 c6 15. Nxd4 exd4 16. Ne2 b5 17. cxb5 cxb5 18. Ra1 Ra4 19. Qc1 Kh7 20. Qb2 Qb6 21. Ra3 Rfa8 {Gudath - Soelter ½, Horn 1979.}) 7... h5 $5 ({Komputer zaleca} 7... Nf6 8. d3 O-O 9. Nge2 Be6 10. O-O Qd7 11. Nd5 Ng4 $11 {ale na razie nie byłem skłonny wykonać krótkiej roszady.}) 8. d3 Nd4 9. Bg5 f6 {Tutaj miałem dylemat, czy zaryzykować związanie skoczka, grając 9… Sf6, czy też zagrać radykalnie 9… f6, aby bardziej osłabić skrzydło królewskie. Wybrałem to drugie, aby białe nie zwietrzyły szansy na natychmiastowe działania zaczepne.} 10. Be3 Ne7 11. Bxd4 {Białe zbiły doskonale uplasowanego skoczka, ale kosztem ważnego gońca.} exd4 12. Nce2 c5 13. Nf4 {No i proszę, białe od razu „wskazują” słabe miejsca w moim obozie.} Kf7 14. Nge2 Bg4 {Ale mój przeciwnik też ma „słabostki” w swojej pozycji. Niech się więc gimnastykuje.} 15. f3 {Mistrz Śliwa bardzo nie lubił, gdy któraś z figur rywala długo zaglądała mu do zagrody i starał się je doraźnie przepędzać.} Bd7 16. Bh3 Bxh3 ({Wchodziło w rachubę} 16... f5 17. O-O Be5 18. Qd2 Re8 19. Rbe1 Kg7 20. Kf2 a4 21. exf5 Bxf5 22. Ne6+ $14 {ale nie chciałem zaostrzać sytuacji.}) 17. Nxh3 Bh6 18. Nef4 Qd7 19. g4 $5 {Po uporządkowaniu przedpola białe uznały, że nadszedł czas bardziej radykalnych rozstrzygnięć. Czy miały rację? Moim zdaniem - nie. Na szachownicy panuje idealna równowaga, a biały król zapewne marzy o jakimś przytulnym kąciku.} ({Należało więc zachować spokój i kontynuować, np.: } 19. Kf2 b5 20. Qc2 b4 21. Kg2 a4 22. a3 b3 23. Qf2 Kg7 24. Rbd1 $11) 19... hxg4 20. fxg4 Bxf4 21. Nxf4 Kg7 ({Dokładniejsze było} 21... Nc6 22. Nd5 Raf8 23. Kd2 Ne5 $11 {a na 21… b7-b5 dobre było 22. b2-b3.}) 22. Qf3 {Jak się powiedziało „a”, trzeba powiedzieć „b”. Teraz silne było 22. h4-h5!} Nc6 23. Qg3 {Po ostatnich posunięciach białych, moja pozycja wyglądała coraz lepiej. Należało grać:} (23. Nd5 Raf8 24. h5 Ne5 $11) 23... Ne5 $15 24. Rg1 $4 {[#] Fatalny błąd, po którym nie ma już ratunku dla białych.} ({ Należało grać} 24. Ke2 {i jeśli} Qa4 {to} 25. Rhc1 $15) 24... Rxh4 $3 25. Nh5+ gxh5 26. gxh5+ ({Na} 26. Kd2 {następowało} hxg4 27. Rbd1 Qa4 $19) 26... Rg4 0-1 [Event "DMP II Liga"] [Site "Katowice"] [Date "1972.11.08"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Plater, Kazimierz"] [Result "1-0"] [ECO "B35"] [PlyCount "72"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Pochodzący z hrabiowskiego rodu mm Kazimierz Plater, to zwłaszcza dla starszych sympatyków królewskiej gry postać znana i szachowana. Wielokrotny reprezentant kraju, uczestnik wielu turniejów międzynarodowych, w panteonie polskich szachistów zajmuje miejsce szczególne.} 1. e4 c5 2. Nf3 g6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 ({W pełni do przyjęcia jest równie:} 4. Qxd4 Nf6 5. Qa4 Nc6 6. Bb5 Bg7 7. O-O O-O 8. Nc3 d6 9. Bxc6 bxc6 10. Qxc6 Bd7 11. Qa6 Bc8 $11) 4... Nf6 5. Nc3 Bg7 {W 99% przypadków, czarne grają w tej pozycji 5… d6 i tego ruchu oczekiwałem. A tu niespodzianka, gdyż przeciwnik prowokuje do zagrania 6.e4-e5.} 6. Be3 $5 {Zaskoczony przebiegiem wydarzeń, zacząłem podejrzewać, że mistrz próbuje mnie wciągnąć na ścieżki przygotowane w swej analizie wariantów. Dlatego postanowiłem grać „swoje”! Obiektywnie najsilniejsze było 6.e5.} Nc6 7. Bc4 Qa5 8. f3 {Statystyczne notowania ruchu 8. f3?! są znacznie niższe, ale co zagrać, gdy planujemy roszować w przeciwną stronę? Więc chyba ruch w partii nie jest taki zły.} ({Więcej zwolenników ma wariant} 8. O-O O-O 9. Nb3 Qc7 10. f4 d6 11. Be2 b6 12. Bf3 Ba6 13. Re1 Rac8 14. Bf2 Rfd8 15. Bh4 e6 16. a4 Rd7 17. Nb5 Bxb5 18. axb5 Ne7 19. c3 d5 20. e5 Ne4 21. Bxe7 Rxe7 22. Bxe4 dxe4 23. Rxe4 g5 24. fxg5 Bxe5 25. Qh5 f5 26. gxf6 Bxf6 27. Rf1 Rf8 {Shirov - Troyke 1-0, Mainz 2007.}) 8... Qb4 9. Nxc6 $11 Qxc4 $6 {Do równej gry wiodło 9… bxc6. Teraz białe mogły uzyskać wyraźną przewagę.} 10. Ne5 ({A dlaczego nie} 10. Nxa7 $1 d6 11. a3 Bd7 12. Qd3 Qa6 13. Nab5 O-O 14. O-O Rfc8 15. a4 Be6 16. b3 Nd7 17. Bd4 $14 {Zbytnia ostrożność jest przesadna.}) 10... Qc7 11. Nd3 O-O 12. Qd2 {Białe konsekwentnie realizują swój plan, nie zwracając sobie głowy liczeniem wariantów po ewentualnym 12.e5.} d6 13. O-O-O ({Ciekawe, że do tej samej pozycji doszło w partii granej białymi przez M. Twardonia, który wykonał krótką roszadę i przegrał:} 13. O-O Bd7 14. Nf4 Bc6 15. Rac1 Rfe8 16. Ncd5 Bxd5 17. exd5 b5 18. c4 bxc4 19. b3 Qb7 20. Rxc4 Rac8 21. Rc6 Rxc6 22. dxc6 Qxc6 23. Rc1 Qb5 24. Bxa7 e5 25. Ne2 d5 26. Bf2 d4 27. Ng3 Qb7 {Twardoń - van Sterren 0-1, Groningen 1976.}) 13... Bd7 ({Aktywniejsze było} 13... Be6 14. Nf4 Bc4 15. b3 Qa5 16. Kb1 Rfe8 17. Ncd5 Qxd2 $11) 14. Bh6 {Białe ustawiły wymarzoną pozycję. Dalszy plan polega na likwidacji silnego gońca na polu g7, a następnie zaatakowaniu królewskiej twierdzy pionkami „g” i „h”. Jeśli wierzyć Fisherowi, to czarne nie mają szans na obronę.} Qa5 {W sytuacji, gdy rywale wykonali różnostronne roszady, o sukcesie decyduje szybkość działania - kto pierwszy przejmie inicjatywę i zmusi przeciwnika do obrony.} ({W tym kontekście na uwagę zasługiwało:} 14... Bxh6 15. Qxh6 b5 16. h4 a5 17. h5 b4 18. Nd5 Nxd5 19. exd5 Rfc8 20. Rd2 Bf5 21. hxg6 Bxg6 22. Kb1 Qc4 23. Qg5 f6 24. Qe3 Rc7 25. g4 a4 26. Qe6+ Bf7 $11) 15. Bxg7 $14 Kxg7 16. Kb1 {Niezbędne profilaktyczne posunięcie, przed planowanym szturmem pionkowym.} Rac8 17. g4 ({Albo} 17. h4 h5 18. Rhe1 Be6 19. Nf4 Bc4 20. Nfd5 Bxd5 21. exd5 Rfe8 22. Re3 b5 23. a3 Rb8 24. Re2 $14) 17... b5 {Narzucająca się reakcja czarnych, czyli atakować na przeciwległym skrzydle szachownicy.} ({Lepsze było jednak włączenie do działań zaczepnych niezbyt szczęśliwie uplasowanego białopolowego gońca, np.:} 17... Be6 $5 18. g5 Nd7 19. h4 Nb6 20. Nf4 Nc4 21. Qd4+ Qe5 22. h5 Na3+ 23. Kc1 Qxd4 24. Rxd4 Nc4 25. hxg6 hxg6 26. Ncd5 Bxd5 27. Nxd5 Rfe8 $11) 18. h4 b4 19. Ne2 $16 Bb5 20. Nec1 Bxd3 21. Nxd3 Rb8 {Czarne pogodziły się już z tym, że ich strategia spaliła na panewce. Przeciwnik był szybszy w konstruowaniu ataku na króla i próbują przynajmniej zachować równowagę materialną. Taka pasywna postawa znacznie ułatwia mi zadanie.} ({Na} 21... h5 $5 {mogło nastąpić} 22. g5 Nd7 23. Nxb4 Ne5 24. f4 Nf3 25. Qe2 Qxb4 26. Qxf3 Rc4 27. c3 Qb7 28. Rhe1 Rb8 29. Rd2 Qc6 30. Ka1 Ra4 31. a3 $16) 22. h5 $1 Kg8 (22... gxh5 23. g5) 23. Qh6 Rb5 ( {Po} 23... e5 {białe grałyby} 24. Qg5 Qd8 25. Nxe5 $16) 24. hxg6 fxg6 25. Nf4 {Z niedwuznaczną groźbą uderzenia na pole g6.} ({Jeszcze silniejsze było jednak} 25. e5 $1 dxe5 26. g5 Qc7 $18 (26... Nh5 27. Rxh5 $1 gxh5 28. g6 hxg6 29. Qxg6+ Kh8 30. Qh6+ Kg8 31. Rg1+ Kf7 32. Qg6#)) 25... Kf7 26. Nd5 ({ Umknęło mojej uwadze silne posunięcie} 26. Ne6 $3 Rg8 27. Nd4 g5 28. Nxb5 Qxb5 29. Qh2 Rc8 30. Rd3 a5 31. a3 bxa3 32. Rxa3 a4 33. Qd2 Rb8 $18) 26... Nxd5 27. Qxh7+ Ke8 28. Qxg6+ Kd7 29. exd5 ({Akle nie} 29. Rxd5 $2 Rxd5 30. exd5 Qxd5 31. Re1 Rxf3 32. Qh6 Qc4 33. Qh4 e5 34. b3 {i całą przewagę diabli wzięli!} ) 29... Rxd5 30. Qe4 $1 {Silne posunięcie. Tragedia czarnych polega na tym, że ich król jest narażony na ciągłe zaczepki. Obrona takiej pozycji to prawdziwa mordęga, z dużym ryzykiem popełnienia błędu.} Re5 {Być może lepsza była wymiana pary wież, ale wtedy wzrastała siła pionków na skrzydle królewskim.} 31. Qb7+ Qc7 ({Po odejściu króla czarne przegrywały szybciej:} 31... Ke8 32. Qc6+) (31... Ke6 32. f4) 32. Qxb4 Rxf3 (32... a5 33. Qb3 $18) 33. Qa4+ Ke6 $4 {Czarne, zmęczone ciągłym liczeniem skomplikowanych wariantów, popełniają gruby błąd.} ({Konieczne było:} 33... Qc6 34. Qxa7+ Qc7 35. Qxc7+ Kxc7 $18 {chociaż i wtedy białe powinny bez trudu zrealizować przewagę.}) 34. g5 $3 {To posunięcie pieczętuje końcowy sukces.} Rff5 (34... Rxg5 35. Qe4+) 35. Qe8 $1 Rd5 36. Qg8+ {Nie doliczyłem się mata w 9 ruchach!} (36. Rde1+ Rde5 37. Rh6+ Kd5 38. Qb5+ Qc5 39. c4+ Kd4 40. Rh4+ Rf4 41. Rxf4+ Re4 42. Rfxe4+ Kd3 43. Qb3+ Kd2 44. Qd1#) 36... Kd7 $18 1-0 [Event "Finał Mistrzostw Śląska"] [Site "Wisła"] [Date "1970.10.14"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Drozd, Ryszard"] [Result "1-0"] [ECO "B06"] [PlyCount "39"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Mistrz Drozd to znany kombinacyjny szachista z Chorzowa, który miał jednak jedną wadę, niewielką wagę przywiązywał do teorii debiutów. Grał swoje systemy, w grze środkowej mało kto mu dorównywał. Jednak, gdy przyszło mu się potykać w turniejach wyższej rangi, nie zawsze potrafił sobie poradzić.} 1. e4 g6 {No tak, tego należało się spodziewać. W tej partii nie będą grane regularne otwarcia.} 2. d4 Bg7 3. Nc3 c5 $6 {Popularny ruch, choć nie najsilniejszy.} ({Więcej szans na wyrównanie dawało} 3... a6 { Popatrzmy, jak przebiegała gra w tym wariancie, w zakończonym turnieju w Budvie:} 4. Be3 d6 5. g3 Nf6 6. h3 Nbd7 7. Bg2 e5 8. Nge2 O-O 9. O-O exd4 10. Bxd4 Re8 11. Nf4 c6 12. Qd2 Ne5 13. b3 b5 14. Rad1 Qc7 15. Be3 Bf8 16. g4 b4 17. Nce2 a5 18. Nd3 Nxd3 19. cxd3 Ba6 20. Rc1 Nd7 21. d4 Bb5 22. Rfe1 Qd8 23. f4 {0-1, Fernandez - Mamedov 2009.}) 4. Be3 {Wybierając ruch w partii, miałem nadzieję trochę skołować przeciwnika.} ({Białe miały tu różne kontynuacje, np.:} 4. Nf3 $5 {z przejściem do obrony sycylijskiej,}) ({albo} 4. d5 d6 5. Nf3 Nf6 6. Be2 O-O 7. O-O Na6 8. Bf4 Nc7 9. a4 b6 10. Re1 $14 { nie było też złe, ale nie w moim guście,}) (4. dxc5 Qa5 5. Bd2 Qxc5 6. Nd5 Na6 7. Nf3 e6 $14) 4... Qa5 $14 5. f4 (5. Nge2 Nf6 (5... cxd4 6. Bxd4 f6 7. Nc1 Nc6 8. Nb3 Qd8 9. Bc4 Nh6 10. h4 a6 11. a4 b6 12. Qd2 e6 13. f4 Nxd4 14. Nxd4 Qc7 15. Bb3 Qc5 16. O-O-O f5 17. h5 Ng4 18. hxg6 hxg6 19. Nxe6 dxe6 20. Rxh8+ { Garcia - Panno, 1-0, Buenos Aires 1971.}) 6. Qd2 (6. f3 d6 (6... d5 7. e5 Nfd7 8. f4 f6 9. exf6 Nxf6 10. dxc5 Nc6 11. Qd2 Bg4 12. Nd4 Nxd4 13. Bxd4 Ne4 14. Nxe4 Qxd2+ 15. Kxd2 Bxd4 16. Bb5+ Bd7 17. Bxd7+ Kxd7 18. c3 Bg7 19. Nf2 e5 20. fxe5 Bxe5 21. Nd3 {Zinn - Miśta 1-0, Zinnovitz 1969.}) 7. Qd2 O-O 8. d5 b5 9. Bh6 b4 10. Nd1 Nbd7 11. Bxg7 Kxg7 12. Ne3 Ne5 13. Nf4 Bd7 14. Nd3 Nxd3+ 15. Bxd3 Bb5 16. b3 Qb6 17. Bxb5 Qxb5 18. a4 Qa6 19. h4 h5 20. O-O-O {Khachian - Schiller 1-0, Minneapolis 2005.}) 6... O-O 7. f3 Rd8 8. d5 b5 9. Nc1 c4 10. Nd1 Qxd2+ 11. Bxd2 e6 12. d6 Bb7 13. a4 a6 14. Nc3 Ne8 15. axb5 Nxd6 16. bxa6 Rxa6 17. Rxa6 Nxa6 18. Bf4 e5 19. Bg5 f6 {Ammar - Fonrobert 0-1, San Paulo 1966.}) ( 5. Nf3 Nf6 (5... cxd4 6. Bxd4 Bxd4 7. Qxd4 Nf6 8. b4 Qb6 9. Qxb6 axb6 10. e5 Ng4 11. Nd5 Ra3 12. Nxb6 O-O 13. Nc4 Ra4 14. h3 Nh6 15. c3 Nc6 16. Be2 Nf5 17. O-O b5 18. Nb6 Ra3 19. Rfc1 Na7 20. Nd4 Nxd4 21. cxd4 Bb7 22. Rc7 Be4 23. d5 e6 24. Nxd7 Bxd5 {Sokolov - Schmid 1-0, Genewa 2008.}) 6. Qd2 cxd4 7. Bxd4 Nc6 8. Bxf6 Bxf6 9. Nd5 $14) 5... Nf6 6. Bd3 ({Nieco lepsze} 6. Qd3 Nc6 7. Nf3 O-O 8. O-O-O cxd4 9. Bxd4 d6 10. Bxf6 $15) 6... c4 $6 {Czarne bez większego namysły wykonały narzucające się posunięcie.} ({Silniejsze było} 6... cxd4 7. Bxd4 Nc6 $15) 7. Bxc4 Nxe4 8. Nge2 Nxc3 ({Czarne zachowywały szanse, grając} 8... e6 9. O-O Nxc3 10. Nxc3 d5 11. Bd3 O-O 12. Ne2 Bd7 13. c3 Bb5 14. Nc1 Nc6 15. Nb3 Qb6 16. Nc5 Ne7 $11) 9. Nxc3 Nc6 10. O-O ({Możliwy też był inny plan} 10. Qd2 O-O 11. O-O-O) 10... Qb4 $2 {Tego typu posunięcia, przy królu w centrum i nierozwiązanym problemie skrzydła hetmańskiego, nie mogą przynieść niczego dobrego. Teraz przewaga białych zaczyna gwałtownie rosnąć.} ({Zasługiwało na uwagę} 10... O-O) 11. Qd3 $1 $14 Na5 (11... d6 $5 12. Nb5 O-O $14) (11... Qxb2 12. Nb5 $18) 12. Bb3 $16 Nxb3 13. axb3 O-O ({ Próba ewakuacji hetmana z zagrożonej strefy również kończyła się fiaskiem:} 13... Qd6 14. Nb5 Qb8 15. Qc3 O-O 16. Nc7 a6 17. Nxa8 Qxa8 18. Rfe1 d6 19. Bf2 Re8 20. Qc7 Bf6 21. Qa5 Bf5 22. c3 Kg7 23. Qb6 $16) 14. f5 ({ Jeszcze silniejsze było} 14. Nb5 e6 15. d5 $18) 14... a6 {Czarne przypominają ptaka w sieci, który nie może się już uwolnić.} ({Nieco przedłużało agonię} 14... d5 15. Nxd5 Qd6 $16) 15. Nd5 $18 Qd6 16. c4 gxf5 {Czarne nie wytrzymują nacisku, znacznie ułatwiając mi zadanie. . Inne próby również nie przynosiły efektu, np.:} (16... Re8 17. Rae1 Qc6 18. Bg5 $18) 17. Rxf5 ({Dokładniejsze było} 17. Bf4 e5 18. Bxe5 Bxe5 19. dxe5 $18) 17... e5 ({Jeśli} 17... b5 {to} 18. Re1 bxc4 19. bxc4 Kh8 $18) 18. dxe5 Bxe5 {Pole g6 jest również zaminowane dla czarnego hetmana:} (18... Qg6 19. Ne7+ Kh8 20. Nxg6+ hxg6 $18) 19. Rxe5 $3 {[#] Ofiara jakości całkowicie negliżuje czarnego króla.} Qxe5 20. Bd4 1-0 [Event "Turniej Jubileuszowy BEFAMY"] [Site "Corr."] [Date "1986.??.??"] [Round "?"] [White "Maciejczak, Andrzej"] [Black "Buczinski, Henryk"] [Result "0-1"] [ECO "B99"] [PlyCount "54"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Partia ta jest niezwykła z jednego powodu. W decydującym momencie czarne stawiają skoczka pod czterokrotne bicie! I to jest właściwa droga do zwycięstwa.} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 {W czasie, gdy rozgrywaliśmy partię, niemal obowiązkową odpowiedzią białych było wyprowadzenie gońca na pole g5. Obecnie moda się zmieniła i czołowi gracze preferują ruch 6.Ge3.} 6. Bg5 e6 7. f4 Be7 {W tej pozycji czarne mogą wybierać wśród wielu kontynuacji. Godne polecenia jest 7… Hb6!?} ({ Przykładowa partia, rozegrana przez dwóch znakomitych graczy:} 7... Qb6 $5 8. Qd2 Qxb2 9. Nb3 Qa3 10. Bxf6 gxf6 11. Be2 Nc6 12. O-O Bd7 13. Kh1 h5 14. Nd1 Rc8 15. Ne3 Qb4 16. c3 Qxe4 17. Bd3 Qa4 18. Nc4 Rc7 19. Nb6 Qa3 20. Rae1 Ne7 21. Nc4 Rxc4 22. Bxc4 h4 23. Bd3 f5 24. Be2 Bg7 25. c4 h3 26. g3 d5 27. Bf3 ( 27. cxd5 $1) 27... dxc4 28. Re3 c3 29. Rxc3 Bxc3 30. Qxc3 O-O 31. Rg1 Rc8 32. Qf6 Bc6 33. Bxc6 Rxc6 34. g4 Ng6 35. gxf5 exf5 36. Qxf5 Qxa2 37. Qxh3 Qc2 38. f5 Rc3 39. Qg4 Rxb3 40. fxg6 Qc6+ {Short - Kasparow, 1-0 Londyn 1993.}) 8. Qf3 Qc7 9. O-O-O Nbd7 10. g4 b5 11. Bxf6 Nxf6 12. g5 Nd7 13. a3 ({To wszystko było już grane tysiące razy. Białe stanęły przed dylematem wyboru dalszego planu. Oprócz ruchu w partii najbardziej popularne jest} 13. f5 {np.: } O-O 14. g6 hxg6 15. fxg6 Ne5 {z równą grą.}) 13... Rb8 {Powstała ostra pozycja z obustronnymi szansami. Białe będą atakować na skrzydle królewskim przy pomocy h2-h4 i f4-f5, natomiast czarne zamierzają ruchem b5-b4 rozpocząć szturm na drugiej flance. Zapowiada się wyścig, kto szybciej zamatuje króla przeciwnika!} 14. h4 b4 15. axb4 Rxb4 16. Bh3 Qb6 $5 { Prowokacja! Czarne nie bronią pola e6, co natychmiast wykorzystuje przeciwnik. } ({Po krótkiej roszadzie, w poniższej partii czarne musiały zadowolić się remisem:} 16... O-O 17. Rhf1 Qc5 18. Qf2 Nb6 19. f5 Na4 20. f6 Nxc3 21. bxc3 Qxc3 22. Rd3 Qb2+ 23. Kd2 Bd8 24. fxg7 Kxg7 25. Rc3 e5 26. Rxc8 Qxd4+ 27. Qxd4 Rxd4+ 28. Ke3 Bb6 29. Rxf8 Kxf8 30. Rf6 Bc5 31. Be6 {Planinec - Bukić, Umag 1972.}) 17. Nxe6 $6 {Z tą ofiarą skoczka spotkałem się w partii Petryk - Dobosz 1970, gdzie białe nie osiągnęły sukcesu.} ({W powstałej pozycji za najlepsze uważa się inne poświęcenie skoczka. Oto przykład z praktyki turniejowej ostatnich lat, jak może się potoczyć dalsza gra w tym wariancie:} 17. Nf5 $5 Bf8 18. Qd3 Rxb2 19. Nxd6+ Bxd6 20. Qxd6 Nc5 21. f5 Bd7 22. f6 gxf6 23. gxf6 Rxc2+ 24. Kxc2 Qb3+ 25. Kd2 Qb2+ 26. Ke3 Qxc3+ 27. Rd3 Qxd3+ 28. Qxd3 Nxd3 29. Kxd3 Rg8 30. Kd4 Bb5 31. Ke5 Rg3 32. Bf1 Rb3 33. Bxb5+ Rxb5+ 34. Kd6 Rb6+ 35. Kc7 {½ Oleksienko - Esen ½, Lwów 2006.}) 17... fxe6 18. Bxe6 Rxb2 $1 (18... Ne5 $6 19. fxe5 $2 Bxe6 20. exd6 Bxd6 21. e5 Bxe5 22. Qa8+ Ke7 23. Qxh8 Bf4+ 24. Rd2 Bxd2+ 25. Kxd2 Qd4+ 26. Kc1 Qe3+ 27. Kb1 Qxc3 28. b3 Bxb3 29. Re1+ Be6+ {Azis - Pountzas 0-1, Nikea 2003.}) 19. e5 ({Inne możliwości białych:} 19. Ba2 Rxa2 $1 20. Nxa2 O-O $19) (19. Rhe1 Qb4 20. e5 Qa3 21. Rd3 Bb7 22. Bxd7+ Kxd7 23. Qh3+ Ke8 24. exd6 Rb6+ 25. Kd2 Rxd6 26. Rb1 Bc6 27. Rb8+ Bd8 $17) 19... dxe5 20. Qh3 ({We wspomnianej partii Petryk - Dobosz, gra potoczyła się następująco:} 20. Qd5 Ba3 21. Bxd7+ Kf8 22. Qf3 Rb4+ 23. Kd2 Rxf4 24. Rhf1 Bxd7 25. Qd5 Qd6 26. Qxd6+ Bxd6 27. Rxf4+ exf4 28. Ke1 Ke7 29. Nd5+ Ke6 30. c4 Bc6 31. Nb6 Bc5 32. Nd5 Bxd5 33. Rxd5 Rc8 34. Ke2 Bb6 35. Kd3 Rd8 {0-1.}) 20... Nc5 $1 ({Godny rozpatrzenia był również wariant} 20... Qb7 $5 21. Bxd7+ Bxd7 22. Rxd7 Qxd7 23. Qxd7+ Kxd7 24. Rd1+ Ke6 25. Kxb2 exf4 26. Re1+ Kf7 $19) 21. Bxc8 $17 O-O 22. Rhe1 $2 ({Konieczne było } 22. Rhf1 {aby nie wpuścić czarnej wieży na pole f2. Dalej mogło nastąpić} e4 ({Ale nie} 22... Rxf4 {z powodu} 23. Rxf4 exf4 24. Re1 $16) 23. Nd5 Qb5 $17) 22... Rxf4 ({Znacznie silniejsze było} 22... Qb4 23. Re3 Rxf4 24. Rf3 Na4 25. Be6+ Kh8 26. Rxf4 Qxf4+ $18) 23. Rxe5 $4 {Przegrywa od razu. Białe uważają, że mają wystarczającą obronę przed natarciem rywala.} ({ Jeszcze teraz mogły próbować zneutralizować linię „f”:} 23. Rf1 Rbb4 24. Rxf4 exf4 25. Qf5 Qa5 26. Be6+ Kh8 27. Bd5 Qc7 28. Ne2 Qb8 29. Nc3 $17) 23... Rf2 24. Bf5 ({Agonię przedłużało} 24. Rd2 Rxd2 25. Bf5 $19) 24... Nd3+ $3 {[#] Posunięcie warte diagramu! Bohaterski skoczek dał susa na pole czterokrotnie bronione, całkowicie dezorganizując obronę przeciwnika. Mat jest nieuchronny.} 25. Rxd3 (25. cxd3 Rfc2#) (25. Bxd3 Rbxc2+ 26. Bxc2 Ba3#) ( 25. Qxd3 Rbxc2+ 26. Qxc2 Ba3+ 27. Qb2 Qxb2#) 25... Rfxc2+ 26. Kd1 Rb1+ 27. Kxc2 (27. Nxb1 Qxb1#) 27... Qb2# {Prawda, że ładne zakończenie!} 0-1 [Event "Puchar E.Sojki"] [Site "Katowice"] [Date "1972.01.14"] [Round "?"] [White "Dzieciolowski, Adam"] [Black "Buczinski, Henryk"] [Result "0-1"] [ECO "D36"] [PlyCount "88"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Mistrz Adam Dzięciołowski, to postać znana i ceniona w światku szachowym. W grze praktycznej kilka razy występował w finale mistrzostw Polski, a największy sukces osiągnął w 1957 r., kiedy to w Częstochowie zdobył tytuł wicemistrza kraju. Przez wiele lat był trenerem i sekundantem najlepszej w owym czasie polskiej szachistki Krystyny Hołuj-Radzikowskiej. Był człowiekiem bardzo inteligentnym i niezwykle skromnym. Miałem okazję z nim zagrać w turnieju śląskiej kadry.} 1. d4 d5 2. c4 e6 3. Nc3 Nf6 4. Bg5 Nbd7 5. e3 c6 {Chciałem grać system Cambridge-Springs, po 6.Sf3 Ha5, ale przeciwnik na to nie pozwolił.} 6. cxd5 exd5 7. Bd3 Be7 8. Nf3 O-O 9. Qc2 h6 10. Bh4 Re8 11. O-O b5 {Odpowiedzialna decyzja. Czarne muszą się liczyć z osłabieniem struktury pionkowej na skrzydle hetmańskim (pole c6). Inne możliwości gry w tej pozycji obrazują poniższe przykłady:} (11... c5 12. dxc5 Nxc5 13. Rfd1 Nxd3 14. Qxd3 Be6 15. Rac1 Qb6 16. Qb5 Qxb5 17. Nxb5 Rac8 18. Nc7 Red8 19. Nd4 Rd6 20. Ndxe6 fxe6 21. Nxd5 Rxc1 22. Nxe7+ Kf7 23. Rxc1 Kxe7 24. Kf1 Kd8 25. Ke2 Rb6 26. Rc2 {Mahmud - Garcia 1-0, Novi Sad 1990.}) ( 11... Ne4 12. Bxe7 Qxe7 13. Bxe4 dxe4 14. Nd2 Nf6 15. Rab1 b6 16. Qa4 Bd7 17. Qa6 Nd5 18. Qb7 Rab8 19. Nxd5 Qd8 20. Nf6+ gxf6 21. Qa6 Qe7 22. f3 exf3 23. Rxf3 Kh8 24. Qd3 Rg8 25. Qe4 Rbe8 26. Qxe7 Rxe7 27. Rbf1 f5 28. a3 Be6 29. R1f2 Bd5 30. Rh3 f4 31. e4 {Jianu Vlad - Dobre ½, Predeal 2006.}) (11... Nf8 12. Rab1 Ne4 13. Bg3 Nxg3 14. hxg3 Bd6 15. b4 Be6 16. Na4 Rc8 17. Rfc1 Qe7 18. Qd2 Nd7 19. Nc5 b6 20. Nxe6 Qxe6 21. Qc2 Rc7 22. Bf5 Qe7 23. Qb3 Nf6 24. Rc2 g6 25. Bd3 Kg7 26. Rbc1 c5 27. bxc5 bxc5 28. dxc5 Rxc5 29. Rxc5 Bxc5 30. Nd4 h5 31. Bb5 {Korobkov - Azarova ½, Mińsk 2006.}) (11... Bd6 12. Rfc1 Nf8 13. Bf5 g5 14. Bg3 Bxg3 15. hxg3 Bxf5 16. Qxf5 Ng6 17. Rab1 Qd6 18. b4 a6 19. Na4 Ne4 20. Nc5 Re7 21. a4 Kg7 22. Nd3 Re6 23. Nc5 Re7 24. Rb2 Qd8 25. b5 Nd6 26. Qd3 axb5 27. axb5 Nxb5 {Jovanović - Kosić 0-1, Belgrad 2007.}) 12. a4 {Białe zareagowały impulsywnie. Można grać także spokojniej, jak w przytoczonych poniżej partiach.} (12. Rac1 Bb7 13. Rfe1 Rc8 14. Bg3 b4 15. Na4 Nh5 16. Ne5 Nxg3 17. Nxd7 Qxd7 18. hxg3 Qd6 19. Nc5 Ba8 20. Qa4 Qc7 21. Qxb4 Rb8 22. Qd2 Rb6 23. b4 Bd6 24. a4 Bxc5 25. Rxc5 Qd6 26. Rec1 g6 {Buechle - Schmidt 0-1, Germany 2003.}) (12. a3 Nb6 (12... a5 13. Bxf6 Nxf6 14. Rfc1 Bb7 15. a4 b4 16. Ne2 Bd6 17. Nd2 Qe7 18. Nb3 Rec8 19. Bf5 Rc7 20. Nc5 Bc8 21. Ng3 g6 22. Bd3 Kg7 23. Qe2 Nd7 24. Nxd7 Bxd7 25. b3 f5 26. Qf3 Qf7 27. Ne2 {Salgado - Alvares ½, Orense 2000.}) 13. Ne5 Bd7 14. Rac1 Nc4 15. Bg3 Nh5 16. Bh7+ Kf8 17. Nxf7 Qc8 18. Bg6 Nxg3 19. hxg3 Qc7 20. Qe2 Bf6 21. Ne5 Re7 22. b3 Nxe5 23. Nxd5 Qd6 24. Nxe7 Bxe7 25. Bh5 Nf7 26. Qf3 Bf6 {Carvalho - Gonzales 0-1, Laguna 1996.}) 12... b4 13. Ne2 Bb7 14. Nc1 (14. a5 Rc8) 14... Ne4 (14... g5 15. Bg3 c5 16. dxc5 Nxc5 17. Bb5 $14) 15. Bxe7 ({Dokładniejsze było} 15. Bxe4 Bxh4 16. Bh7+ Kh8 17. Nxh4 Qxh4 $14) 15... Qxe7 16. Nb3 Rac8 17. Rfc1 c5 $1 18. dxc5 ({Albo} 18. Nxc5 Ndxc5 19. dxc5 Rxc5 20. Qd1 Rec8 21. Rxc5 Nxc5 22. Nd4 Qe5 23. Rc1 g6 24. g3 Kg7 $11) 18... Ndxc5 19. Nxc5 Rxc5 20. Qe2 Rec8 {Kolejny krok do sukcesu wykonany. Linia „c” w moich rękach.} 21. Rxc5 Rxc5 22. Nd4 Qc7 23. Nb3 Rc6 24. Qe1 ({Korzystniejsze dla białych było} 24. Rd1 Nd6 25. Nd4 Rc1 26. Qd2 Rxd1+ 27. Qxd1 Ne4 28. Qc2 Qd6 29. f3 Nc5 $11) 24... a5 ({Wygodne dla czarnych komplikacje powstawały po} 24... Nc5 25. Nxc5 Rxc5 26. Qd2 ({Nie przechodzi} 26. Qxb4 {bo} Rc1+ 27. Rxc1 Qxc1+ 28. Bf1 Ba6)) 25. Nd4 Rc5 { No cóż, na upartego remisem bym nie pogardził.} 26. Qd1 Bc8 27. Nb3 Rc6 28. f3 Nd6 29. Rb1 {Białe starają się grać bez ryzyka, co pozwala mi przejąć inicjatywę.} Nc4 30. Nd4 $2 {Białe nie przeczuwają zagrożenia. Należało cofnąć się do obrony i grać 30.He1 lub 30.He2.} Nxb2 $1 $17 {To taktyczne uderzenie mistrz Dzięciołowski przeoczył. Niesie ono za sobą lawinę kombinacyjnych zwrotów, które należało dokładnie policzyć. Jak pokazał dalszy przebieg partii, w zaistniałej sytuacji czułem się znacznie lepiej niż mój przeciwnik.} 31. Qf1 {Oczywiście skoczek jest nietykalny, z powodu 31… Wc1 i ginie hetman.} Rc3 $19 32. Nb5 $2 (32. Rxb2 Rc1 33. Rc2 Rxf1+ 34. Kxf1 $19) 32... Qc5 33. Nxc3 Qxe3+ ({Na} 33... bxc3 $6 {nastąpiłoby} 34. Qe2) 34. Qf2 Qxd3 35. Qxb2 ({Albo} 35. Qe2 Qd4+ (35... Qxc3 $6 36. Qxb2 d4 37. g4 $19) (35... bxc3 $6 36. Qxd3 Nxd3 37. Rb8) 36. Kh1 bxc3 (36... Qxc3 37. Qxb2 Bf5 38. Qxc3 bxc3 39. Rf1 $19) 37. Qe8+ Kh7 38. Qxc8 Qf6 $19) 35... bxc3 36. Qb8 ({Nie ratowało również} 36. Qb3 Qe3+ 37. Kh1 Bf5 38. Rg1 d4 39. Qb8+ Kh7 40. Qb5 Qf4 41. Rf1 Bg6 42. Qxa5 c2 43. Qe1 d3 44. g3 Qxa4 45. Qd2 Qb5 46. Re1 Qg5 47. Re3 $19) 36... Kh7 37. Re1 Qd4+ 38. Kh1 Bf5 39. g4 {Krzyk rozpaczy! Ale w tej pozycji trudno już białym coś doradzić.} Qf2 40. Qg3 Qxg3 41. hxg3 d4 $1 {Para pionków jest nie do zatrzymania w marszu po hetmańską buławę.} 42. gxf5 d3 43. Kg2 d2 44. Kf2 (44. Rd1 $19 c2 {z wygraną.}) 44... c2 $1 0-1 [Event "Puchar Bałtyku"] [Site "Corr."] [Date "2001.??.??"] [Round "?"] [White "Dzasmagambetov, Yury Victorovich"] [Black "Buczinski, Henryk"] [Result "0-1"] [ECO "C92"] [PlyCount "86"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Partia była grana w turnieju korespondencyjnym o Puchar Bałtyku. Jej ciężar gatunkowy był ogromny, gdyż zwycięstwo nad Rosjaninem zapewniało mi tytuł mistrza międzynarodowego IMc.} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 {Do ciekawej i ostrej gry prowadziło mniej popularne 6. He2.} b5 7. Bb3 d6 8. c3 O-O 9. h3 {Rozegrano główny wariant obrony Czigorina. Teraz czarne stoją przed dylematem, którą z kilku równorzędnych kontynuacji wybrać: 9… Sa5, 9… Gb7, 9… h6 lub 9… Sd7? Wybór zależy od indywidualnych upodoba i co tu ukrywać, również od mody obowiązującej w danym czasie.} Nd7 {Tak zagrałem pierwszy raz w życiu. Do tej pory moim „żelaznym” ruchem w tej pozycji było 9… Sa5.} 10. Bd5 $6 {Nowinka. Jak dotychczas grano, proszę popatrzeć na poniżej przytoczone partie.} (10. d4 Bf6 11. a4 Bb7 12. d5 Ne7 13. Be3 Nc5 14. axb5 Nxb3 15. Qxb3 axb5 16. Na3 c6 17. Rad1 cxd5 18. exd5 Rb8 19. Ba7 Ra8 20. Be3 Rb8 21. Ba7 Ra8 {Sutovsky - Oniszczuk ½, Polkovsky 2009.}) (10. Bc2 Bf6 11. d3 Bb7 12. Nbd2 Nb6 (12... g6 13. Nf1 Bg7 14. Ng3 Nb6 15. Be3 Rc8 16. Qd2 d5 17. Bg5 f6 18. Bh6 Ne7 19. Bb3 c5 20. Rad1 c4 21. dxc4 Nxc4 22. Bxc4 dxc4 23. Bxg7 Kxg7 24. Qe3 Qc7 25. Nh2 Ng8 26. Rd2 Rfd8 27. Red1 {Cruz - Ramos 0-1, Lima 2000.}) 13. Nf1 d5 14. Ne3 d4 15. Ng4 Re8 16. Bd2 a5 17. a3 a4 18. Rc1 Nd7 19. c4 bxc4 20. Bxa4 Nc5 21. Bxc6 Bxc6 22. Rxc4 Ba4 23. Nxf6+ Qxf6 24. Qe2 Ne6 {Kinnmark - Barkhagen 0-1, Sweden 1999.}) (10. d3 Na5 11. Bc2 c5 12. Nbd2 Re8 13. Nf1 Nb6 14. Ng3 Nc6 15. Qe2 h6 16. Nh2 d5 17. Ng4 Bg5 18. Ne3 d4 19. Nd5 Bxc1 20. Raxc1 Nxd5 21. exd5 Qxd5 22. Bb3 Qd7 23. Qf3 Bb7 24. Nf5 c4 25. Qg4 Qxf5 26. Qxf5 cxb3 27. axb3 Rad8 28. c4 b4 29. f4 g6 30. Qg4 Kh7 31. fxe5 Nxe5 32. Qf4 { Waqar - Kett 0-1, Drezden 2008 Olimp.}) (10. a4 Bb7 11. d4 Bf6 12. Be3 Na5 13. Bc2 Nc4 14. Bc1 exd4 15. cxd4 c5 16. b3 cxd4 17. Ra2 d3 18. Bxd3 Nce5 19. Nxe5 Nxe5 20. Bf1 bxa4 21. Rxa4 Re8 22. Nc3 Nd7 23. Nd5 Nc5 24. Nxf6+ Qxf6 25. Rb4 Bxe4 26. Rb6 Qc3 27. Re3 Qc2 28. Qxc2 Bxc2 29. Rxd6 Nxb3 30. Rxa6 Nxc1 31. Rxa8 Rxa8 32. Rc3 {Loskutov - Slugin ½, Gagarin 2009.}) 10... Bb7 11. d4 $11 Nb6 12. Bb3 {Białe przyznają, że ich 10 ruch był chybionym pomysłem. Stracone tempa znajdują odbicie w zaistniałej pozycji. Czarne wyraźnie wyprzedzają rywala w rozwoju.} Rb8 {Niepotrzebna posunięcie. Należało od razu grać 12… Gf6.} 13. Nbd2 Bf6 14. Nf1 Na5 15. Bc2 c5 16. dxe5 dxe5 17. Qxd8 Rfxd8 18. b3 Nc6 19. Be3 {Lepszy był plan z rozwinięciem tego gońca na pole b2, a na b3 usadowieniem skoczka.} Be7 20. Red1 {Na tym polu powinna stanąć druga wieża.} b4 $1 $15 21. c4 {Pressing czarnych przyniósł rezultaty. Przeciwnik coraz bardziej jest spychany do obrony.} Nd4 22. Nxd4 {Prawdopodobnie dokładniejsze było 22.Gd3, ale białe nie miały już cierpliwości wciąż się cofać. Teraz czarne otrzymały dodatkowy atut w postaci wolnego pionka „d”.} cxd4 23. Bc1 Nd7 {Skoczek zmierza na doskonałą placówkę - pole c5.} 24. f3 Nc5 25. Bd3 a5 $1 {Ponieważ białe zablokowały centrum, zacząłem szukać zaczepki na skrzydle.} 26. Ng3 a4 {Akcja na hetmańskim skrzydle przypieczętowuje przewagę czarnych. Odpowiedź przeciwnika jest praktycznie wymuszona.} 27. Rb1 Nxd3 28. Rxd3 axb3 29. axb3 {Po biciu wieży nastąpi 29… Ga6.} Ra8 {Kolejne osiągnięcie czarnych, które opanowują linią „a”.} 30. Ne2 g6 31. g4 {Białe starają się nie dopuścić do f7-f5.} Ra2 32. Rd2 Ra6 33. Rd3 f5 $1 {Klucz do rozbicia twierdzy nieprzyjacielskiego króla.} 34. Ng3 $2 {Przegrywa natychmiast, ale pozycja białych była już trudna do obrony. Po 34.exf5 nastąpiłoby 34…e4!} Bh4 35. Nxf5 {Białe chcą sprzedać swą skórę za jak najwyższą cenę, nie na wiele to się jednak zda.} ({Po} 35. Kg2 $5 Bxg3 36. Kxg3 fxe4 37. Rd1 exf3 38. Bd2 Rb8 39. Rb2 Bc6 40. Bg5 Kf7 41. Rf2 Ra3 {wygrana czarnych nie nastręcza trudności.}) 35... gxf5 36. gxf5 {Po 36.exf5 również grałbym 36.e4!} Rda8 37. Rd1 Kf7 {Czarne zostawiają sobie wybór, którędy przedrzeć si do obozu przeciwnika: przez linię „a” czy „g”. W partii jeszcze nastąpiło:} 38. Bd2 Rg8+ 39. Kh2 Rg3 40. Ra1 Rxf3 41. Rxa6 Bxa6 42. Bxb4 Rxb3 43. Bd6 Bg3+ {Białe złożyły broń. W partii nie ma efektownych kombinacji, ale na uwagę zasługuje konsekwentna gra czarnych, stale zwiększających nacisk i powiększających przewagę pozycyjną. Energiczne uderzenie f7-f5 ostatecznie skruszyło mury obronne rywala.} 0-1 [Event "Turniej górniczy"] [Site "Wisła"] [Date "1972.05.23"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Mesiarik, Rudolf"] [Result "1-0"] [ECO "B03"] [PlyCount "67"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Dawno temu, za górami, za lasami… rozegrano niezwykłą batalię tyle, że na 64 polach szachownicy. Takim bajkowym wstępem można rozpocząć opowieść o szachowej partii, która w szczególny sposób wryła się w moją pamięć. Minęło już sporo czasu od jej zakończenia, a wspomnienia emocji towarzyszących przeprowadzeniu wieloposunięciowej kombinacji, nagrodzonej „za piękność” stają mi przed oczyma, jakby to się działo wczoraj!} 1. e4 Nf6 2. e5 Nd5 3. c4 Nb6 4. d4 d6 5. f4 {W latach 70-tych XX w., tzw. „wariant czterech pionków” w obronie Alechina był bardzo popularny, szczególnie wśród graczy ceniących bezkompromisową walkę o zwycięstwo. W tym kontekście, wybór tego wariantu był sygnałem dla przeciwnika, że w tej rozgrywce wszelkie układy remisowe mnie nie interesują.} dxe5 6. fxe5 Bf5 ({Raczej spodziewałem się, jak chociażby w partii Velimirović - Gipslis, Hawana 1971:} 6... Nc6 7. Be3 Bf5 8. Nc3 e6 9. Nf3 Be7 10. d5 Nb4 11. Rc1 f6 12. a3 Na6 13. g4 Bxg4 14. Rg1 f5 15. h3 Bxf3 16. Qxf3 O-O 17. Rc2 Qd7 18. Rd2 Rae8 19. d6 cxd6 20. Qh5 Rc8 21. c5 Rxc5 22. Bxc5 Nxc5 23. Rdg2 g5 24. Bb5 Qd8 25. b4 Ncd7 26. exd6 Bf6 27. Ne2 Ne5 28. Nf4 Qxd6 29. Rxg5+ Kh8 30. Qxh7+ { 1-0. Ale jak się później okazało, grupa czeskich szachistów biorących udział w turnieju, miała opracowany inny, mniej znany wariant, w którym siłą rzeczy musiałem improwizować.}) 7. Nc3 e6 8. Nf3 Bb4 ({Otóż to, w dotychczasowej praktyce turniejowej spotykałem się często z szybkim wyprowadzeniem hetmańskiego skoczka, tak jak w poniższej potyczce:} 8... Nc6 9. Be3 Qd7 10. Be2 Bg4 11. O-O O-O-O 12. c5 Nd5 13. Nxd5 Qxd5 14. b4 Qe4 15. Qb3 Nxd4 16. Nxd4 Bxe2 17. Rf4 Qxe5 18. Re1 g5 19. Rf2 Bh5 20. Rd2 Bg7 21. Qa4 Kb8 22. b5 Rd5 23. c6 Rhd8 24. Nxe6 Qxe3+ 25. Rxe3 fxe6 26. Ra3 a6 27. Rxd5 Rxd5 28. bxa6 {1-0 Płatonow - Kuprejczik, Moskwa 1969. A tutaj czarne błyskawicznie zagrały8… Gb4, w dodatku z odpowiednim „przytupem”, abym nie miał wątpliwości, że wpadłem na teren dogłębnie przeorany domowymi analizami.}) 9. Be2 ({Dobre jest również} 9. Bg5 Qd7 10. Qb3 a5 11. a3 a4 12. Qxb4 Nc6 13. Qc5 h6 14. d5 Na5 15. dxe6 Qxe6 16. Nd4 Nd7 17. Nxe6 Nxc5 18. Nxc7+ Kd7 19. Nxa8 hxg5 20. Rd1+ Kc8 21. Nb6+ {1-0, Savon - Hausman, La Serena 1972.}) 9... c5 10. Be3 {N To posunięcie niespodziewanie wprowadziło zaniepokojenie w szeregach czeskich przyjaciół, którzy gremialnie obserwowali poczynania na szachownicy. Dopiero po partii dowiedziałem się, że posunięcie, które ośmieliłem się wykonać teoria nie rozpatruje. Prawidłowo należało grać 10.a3 lub 10.0-0. Wobec tego zobaczmy co mogło wyniknąć w tych teoretycznych wariantach:} (10. a3 Bxc3+ 11. bxc3 Nc6 12. O-O (12. Be3 O-O 13. O-O Na5 14. Nd2 Bg6 15. Rf4 Rc8 16. h4 cxd4 17. Rxd4 Qc7 18. h5 Qxe5 19. Bf4 Qf6 20. Bd6 e5 21. Bxf8 exd4 22. Bb4 dxc3 23. hxg6 cxd2 24. gxf7+ Kxf7 25. Bxa5 Qd4+ 26. Kf1 Qf4+ {1-0, Budniczek - Raudive Polanica Zdrój 1996.}) 12... Qd7 (12... O-O 13. a4 Na5 14. Ba3 Nbxc4 15. Bxc5 Ne3 16. Qe1 Nb3 17. Bd1 Nxd1 18. Bxf8 Nxa1 19. Qxd1 Nc2 20. Bd6 Ne3 21. Qb3 Nxf1 22. Kxf1 Bd3+ 23. Kf2 Qb6 24. Qb4 Qxb4 25. Bxb4 a5 26. Bc5 Bc2 27. Nd2 {0-1, Blecha - Hosticka, Klatowy 2003.}) 13. Be3 Na5 14. Nd2 Na4 15. Qc1 Nb2 16. Qe1 Bd3 17. d5 Naxc4 18. Nxc4 Bxc4 19. Bxc4 Nxc4 20. dxe6 Qxe6 21. Bxc5 b6 22. Bd6 Nxd6 23. exd6 O-O 24. Qxe6 fxe6 {0-1, Semida - Solozhenkin, Maromme 1994.}) ( 10. O-O cxd4 11. Nxd4 Bc5 {Moja niewiedza miała jednak dobre strony, gdyż rywal zaczął grać samodzielnie i przy tykającym zegarze udowadniać nieprawidłowość mojego planu gry.}) 10... Nc6 (10... O-O 11. O-O $14) 11. O-O cxd4 (11... O-O 12. Nb5 cxd4 13. Nbxd4 Nxd4 14. Nxd4 $14) 12. Nxd4 Bxc3 ({ Lepsze było} 12... Nxd4 13. Bxd4 Rc8 14. Rc1 $14 {ale mój przeciwnik koniecznie chciał zlikwidować niewygodnego pionka na polu e5.}) 13. bxc3 Nxe5 $5 {Najmniejszym złem w tej pozycji było wykonanie roszady.} 14. Nxf5 exf5 15. Qc2 ({Znacznie silniejsze było} 15. Bd4 Qc7 16. Rxf5 f6 17. Bh5+ g6 18. Rxf6 O-O-O 19. Bg4+ Kb8 $18) 15... O-O 16. Qxf5 Qc7 ({Po narzucającym się} 16... Nbxc4 17. Bxc4 Nxc4 18. Bc5 {przewaga białych jest oczywista.}) 17. c5 Nbd7 ({Tutaj czarne nie wykorzystały szansy na wyrównanie gry:} 17... Na4 $1 18. Bd4 Nxc3 19. Bh5 $11 (19. Qxe5 Qxe5 20. Bxe5 Nxe2+ 21. Kf2 Rfe8 $17)) 18. Bd4 Rae8 (18... f6 19. Rae1 $14) 19. Bb5 Re6 20. Rae1 g6 $4 {Decydujące osłabienie pozycji króla, przy braku czarnopolowego gońca, prędzej czy później musi się skończyć tragicznie.} ({Konieczne było:} 20... Rf6 21. Qe4 Rxf1+ 22. Rxf1 f6 $16) 21. Qf4 $18 Qb8 ({Nie przechodziło} 21... Rf6 22. Bxe5 Qxc5+ 23. Qd4 Rxf1+ 24. Bxf1) 22. Qh6 Rd8 ({Próba przechwycenia inicjatywy} 22... g5 23. Qxg5+ Rg6 24. Rxe5 $1 Nxe5 25. Qxe5 Qxe5 26. Bxe5 b6 $18 {kończyła się fiaskiem. Natomiast odejście wieży jeszcze bardziej osłabiło królewskie skrzydło czarnych i można było pomyśleć o taktycznych rozstrzygnięciach. Popadłem w zadumę, ale im bardziej drążyłem gąszcz wariantów, byłem przekonany, że przeciwnik nie ma żadnego antidotum na efektowne zakończenie partii.}) 23. Rxf7 $1 {[#] Początkowa ofiara, może niezbyt oryginalna, wywołała piorunujące wrażenie na przeciwniku. Teraz on zagłębił się w długą analizę, ale dalsze wydarzenia potoczyły się już lawinowo.} Kxf7 (23... Nxf7 24. Qg7#) 24. Qxh7+ Kf8 {Po innych odejściach królem, czarne dostawały mata.} 25. Bxd7 {Goniec jest nietykalny, ale czarne dysponują ruchem.} Nf3+ 26. gxf3 Rxe1+ 27. Kf2 Re5 {Cóż doradzić czarnym?} (27... Rxd7 {oddala wprawdzie widmo mata, ale po} 28. Qh8+ Kf7 29. Qxb8 {nie ma szans na ratunek.}) 28. f4 ({Bardziej precyzyjne było:} 28. Bb5 Rxd4 29. Qh8+ Ke7 30. Qxb8 Rd2+ 31. Kg3 Rg5+ 32. Kf4 Rf5+ 33. Ke4 Rd1 34. Qe8+ Kf6 35. Qf8+ Ke6 $18) 28... Qc7 ({Po} 28... Rxd7 { prosto wygrywało} 29. Qh8+ ({Ale ku przestrodze na przyszłość zauważmy, że} 29. Qxd7 $6 {trwoniło całą przewagę} Re7 30. Qg4 Qc7) 29... Kf7 30. Qxb8) 29. Qh8+ ({Wszelkich szans pozbawiało czarnych} 29. Bxe5 Qxd7 30. Bd6+ Qxd6 31. cxd6 Rxd6 32. Qxb7 a6 {Ale chciałem wygrać efektownie.}) 29... Kf7 {[#]} 30. Be8+ $3 {Kolejne fantastyczne posunięcie. Inne kontynuacje pozostają w cieniu:} (30. Bxe5 Qxd7 31. Qh7+ Ke8 32. Qxg6+ Qf7 $16) (30. Qxe5 Qxe5 31. fxe5 Rxd7 $15) 30... Ke6 {Ponieważ zbicie gońca nie wchodzi w rachubę, czarny monarcha wyrusza w swoją ostatnią drogę …} 31. Qg8+ Kf5 32. Qxg6+ Kxf4 33. Qf6+ Rf5 {Za kulisami pozostał wariant:} (33... Kg4 34. h3+ Kxh3 35. Qf3+ Kh4 36. Qg3#) 34. Qh4# {Takich partii się nie zapomina!} 1-0 [Event "Mecz treningowy"] [Site "Siemianowice Śląskie"] [Date "1967.08.18"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Raczynski, Mieczyslaw"] [Result "1-0"] [ECO "B77"] [PlyCount "97"] {Komentarz: Henryk Buczinski. Śp. Mieczysław Raczyński był moim „społecznym” trenerem i zarazem przyjacielem. Ale gdy siadaliśmy do gry, a rozegraliśmy setki blitzów i kilkanaście partii turniejowych, sympatie odkładaliśmy na bok i walczyliśmy jak lwy. Jedną z tych partii chciałbym przypomnieć.} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 g6 {Wariant smoczy charakteryzuje się tym, że czarnopolowy goniec czarnych zajmuje aktywną pozycję na długiej diagonali a1-h8, skąd po ewentualnej długiej roszadzie białych, może odegrać poważną rolę w ataku na króla przeciwnika.} 6. Be3 Bg7 7. f3 { Ruch ten początkuje „atak Rausera”. Białe zamierzają grać Hd2, 0-0-0 i następnie atakować pionkami pozycję czarnej roszady.} O-O 8. Qd2 Nc6 9. Bc4 ({Możliwe jest również} 9. O-O-O a6 10. g4 Nxd4 11. Bxd4 Be6 12. h4 Qa5 13. a3 h5 14. Qg5 b6 15. gxh5 Qxg5+ 16. hxg5 Nxh5 $14) 9... a6 10. O-O-O Qc7 ({ Częściej grywa się} 10... Qa5 $5 11. Bb3 Nxd4 12. Bxd4 Be6 13. Kb1 Bxb3 14. axb3 Rfd8 15. g4 Rac8 16. g5 Nh5 $14) 11. Bb3 ({Słabsze jest} 11. Nxc6 bxc6 12. Bh6 Bxh6 13. Qxh6 Rb8 14. Rhe1 Qa5 15. Qe3 Nd7 $11) 11... Na5 (11... Nxd4 12. Bxd4 Be6 13. g4 Rac8 (13... b5 14. h4 Rac8 15. h5 Bxb3 16. axb3 b4 17. Na4 Bh6 18. hxg6 Bxd2+ 19. Rxd2 fxg6 20. Nb6 Rb8 21. Nc4 e5 22. Be3 Ne8 23. Rh3 a5 24. Bh6 Rf7 25. Ne3 a4 26. bxa4 b3 27. Nd5 Qc4 28. Rf2 {0-1 Ducros Salva - Canyelles, Palma de Mallorca 2000.}) (13... Rfc8 14. h4 b5 15. Bxe6 fxe6 16. h5 b4 17. Ne2 a5 18. hxg6 hxg6 19. Kb1 a4 20. Rc1 Qb7 21. Qg5 b3 22. Qxg6 e5 23. g5 bxc2+ 24. Ka1 exd4 25. gxf6 exf6 26. Qh7+ Kf8 27. Nxd4 Rab8 28. Ne6+ { 1-0 Granda Zuniga - Leon, Las Palmas 1997.}) 14. h4 h5 15. Bxe6 fxe6 16. Qg5 Kh7 17. Be3 Qc6 18. gxh5 Nxh5 19. Qxe7 Rxf3 20. Rhe1 Rc7 21. Qxd6) (11... b5 12. h4 h5 13. Kb1 Na5 14. g4 Nc4 15. Bxc4 Qxc4 16. gxh5 Nxh5 17. Rhg1 Bb7 18. Nce2 Rac8 19. Ng3 Nxg3 20. Rxg3 Bxd4 21. Bxd4 e5 22. Be3 Rfd8 23. Bg5 Rd7 24. Bf6 Qe6 25. Qg5 Rdc7 26. Rg2 {1-0 Bukowski - Apel, Berlin 2007.}) 12. Bh6 { Białe przystępują do likwidacji „duszy pozycji” czarnych, czyli czarnopolowego gońca na polu g7. Można też było od razu rozpocząć atak pionkami:} (12. g4 $5 b5 13. g5 (13. h4 Nc4 14. Bxc4 Qxc4 15. h5 Bb7 16. Bh6 e6 17. Bxg7 Kxg7 18. hxg6 fxg6 19. Qh6+ Kf7 20. g5 Nh5 21. Qxh7+ Ng7 22. Rh6 Rg8 23. Qxg6+ Kf8 24. Qf6+ Ke8 25. g6 Qc7 26. Nxe6 Nxe6 27. Qxe6+ Kf8 28. g7+ Qxg7 29. Rf6+ Qxf6 30. Qxf6+ Ke8 31. Rxd6 Rg1+ 32. Nd1 Rc8 33. Re6+ Kd7 34. Qe7# { Mougan Gonzales - Gabaldon Martinez, Padrun 2008.}) 13... b4 14. Na4 Nd7 15. Qxb4 Rb8 16. Qe1 Nc5 17. Nc3 Bh3 18. Nd5 Naxb3+ 19. axb3 Qb7 20. Qf2 Be6 21. Nc3 a5 $14) 12... Nxb3+ ({Do równej gry prowadziło:} 12... Bxh6 13. Qxh6 b5 14. Kb1 Nxb3 15. cxb3 b4 16. Nd5 Nxd5 17. exd5 Qb7 18. Nc6 a5 19. g4 Re8 20. Rc1 e5 21. h4) 13. axb3 Qa5 $6 {N Zazwyczaj w tej pozycji czarne kończą rozwój ruchem:} (13... Bd7 14. Bxg7 (14. h4 Bh8 15. Bxf8 Kxf8 16. g4 b5 17. h5 b4 18. Nd5 Nxd5 19. exd5 Rc8 20. Rh2 Qa5 21. Kb1 Qxd5 22. hxg6 Qxd4 23. Qxd4 Bxd4 24. Rxd4 hxg6 25. Rh8+ Kg7 26. Rxc8 Bxc8 27. Rxb4 g5 28. Kc1 e5 29. Kd2 d5 30. c3 Be6 31. Ke3 f5 32. gxf5 Bxf5 33. Rb6 Bc2 34. b4 e4 35. Rxa6 Kf7 36. Rd6 exf3 37. Kxf3 Bd1+ 38. Kg3 Bb3 39. Kg4 Ke7 40. Rg6 Bc2 41. Rxg5 Kd6 42. Kf4 Kc6 43. Ke5 Bb3 44. Kd4 Bc4 45. Rg8 Kb5 46. Rc8 Ka4 47. Rc5 {1-0, Raspopović - Arandjelović, Belgrad 2003.}) 14... Kxg7 15. g4 Bc6 16. h4 h5 17. gxh5 Nxh5 18. Nf5+ Kf6 19. Nd5+ Bxd5 20. Qg5+ {1-0, Vyhnalek - Halama, Nachod 1998.}) ({ Albo też grają} 13... Bxh6 14. Qxh6 b5 15. h4 e5 16. Nde2 Be6 17. Qg5 Nh5 18. g4 Ng7 19. Kb1 b4 20. Na4 Rac8 21. Rd2 d5 22. h5 f6 $11) 14. Kb1 Re8 ({Ciekawe było} 14... e5 $5 15. Bxg7 Kxg7 16. Nde2 Rd8 17. g4 Be6 18. h4 h5 19. g5 Ng8 $14) 15. Bxg7 Kxg7 16. g4 Bd7 ({Oryginalny sposób obrony początkuje posunięcie} 16... h6 $5 17. h4 Rh8 18. g5 Nh5 19. gxh6+ Rxh6 20. Qg5 Qxg5 21. hxg5 Rh8 22. Nd5 Be6 23. Nc7 $14) 17. h4 Bc6 $2 {Nie można biernie przyglądać się, jak białe pionki nadgryzają fortcę nieprzyjacielskiego króla. Konieczne był 17… h5.} 18. h5 Rh8 19. h6+ $6 ({Znacznie lepsze było:} 19. hxg6 fxg6 (19... hxg6 20. Nf5+ $18) 20. Qh6+ Kg8 21. Ne6 Kf7 22. Ng5+ Kg8 23. Ne2 Qe5 24. f4 Nxg4 25. fxe5 Nxh6 26. Rxh6 dxe5 27. Nc3 a5 28. Rdh1 Kg7 $18) 19... Kf8 20. Rhe1 Rg8 {Czarne szukają sposobu, by wprowadzić do gry zamkniętą wieżę.} 21. e5 ({Zasługiwało na uwagę} 21. g5 $5 Ne8 22. f4 Rc8 23. Qe2 Rb8 24. e5 d5 25. e6 f6 26. Nf3 Qc5 27. Ne5 Rd8 $18) 21... dxe5 22. Qg5 Qc7 23. Rxe5 ({Dokładniejsze było} 23. Nxc6 bxc6 24. Rxe5 Ne8 25. Rc5 Nf6 26. Re1 Qd6 27. Rce5 Re8 $18) 23... Re8 ({Po} 23... Rd8 {mogło nastąpić} 24. Ree1 Rd6 (24... Rd7 25. Nxc6 bxc6 26. Rxd7 Qxd7 27. Rd1 Nd5 28. Nxd5 f6 29. Qe3 cxd5 $18) 25. b4 Qd7 26. Qc5 Ne8 27. Nxc6 Rxd1+ 28. Rxd1 Qxc6 29. Ne4 Qxc5 30. bxc5 g5 31. Rd7 f5 32. gxf5 g4 33. fxg4 $18) 24. Rde1 Qd6 25. Qf4 g5 ({Alternatywą było} 25... Rd8 $5 26. Rd1 Qb8 27. g5 Nh5 28. Qe3 Qc7 29. Re1 Rd7 30. f4 a5 31. Na4 Bxa4 32. bxa4 b6 $18) 26. Qe3 e6 27. Nxc6 { Najprostsze.} Qxc6 28. Rxg5 Rxg5 29. Qxg5 Qxf3 30. Qg7+ Ke7 31. g5 Nd7 ({ Najlepsze odejście skoczkiem było na pole h5, po czym mogło nastąpić} 31... Nh5 32. Qxh7 Rd8 33. b4 Qf4 34. Ne4 Qg4 35. Ka2 e5 36. Rf1 Nf4 {chociaż i w tym przypadku wynik partii mógłby być tylko jeden - zwycięstwo białych.}) 32. Qxh7 Nf8 33. Qg7 Ng6 ({Przedłużało opór} 33... Rd8 34. h7 Ng6 35. Ne4 b6 36. Qf6+ Qxf6 37. gxf6+ Ke8 38. Rg1 Kd7 39. Rd1+) {W partii nastąpiło jeszcze} 34. Qd4 Rd8 35. Qc5+ Ke8 36. Ne4 Rd1+ 37. Rxd1 Qxd1+ 38. Ka2 Kd7 39. Nf6+ Kd8 40. h7 Qd2 41. c3 Qh2 42. Qd4+ Kc7 43. Qd7+ Kb6 44. Qxf7 Qc2 45. Qxe6+ Kc7 46. Ne4 Nh8 47. Qe5+ Kc6 48. Qd6+ Kb5 49. Qc5# 1-0 [Event "Puchar E.Sojki"] [Site "Katowice"] [Date "1972.01.11"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Fronczek, Henryk"] [Result "1-0"] [ECO "A08"] [PlyCount "83"] {Komentarz: Henryk Buczinski. W latach 70-tych XX wieku popularnością na Śląsku cieszył się turniej kadry o Puchar Emila Sojki. Z tego turnieju pochodzi ta partia grana z mistrzem FIDE, prywatnie kolega klubowy i mój przyjaciel, Henryk Fronczek.} 1. Nf3 Nf6 2. g3 c5 3. Bg2 g6 4. d3 d5 5. O-O Bg7 6. Nbd2 {Białe konsekwentnie unikają głównych wariantów powstających po:} (6. c4 Nc6 7. Nc3 O-O 8. Qb3 d4 9. Nd5 Nh5 10. Qb5 e6 11. Nf4 Nxf4 12. Bxf4 e5 13. Bd2 Qe7 14. a3 Be6 15. Ng5) 6... O-O 7. e4 Nc6 8. Re1 ({Dokładniejsze było} 8. exd5 Nxd5 9. Re1 Bg4 10. h3 Bf5 11. Nh4 Be6 12. Ne4 Qb6 13. Ng5 Nc7 14. Nxe6 Nxe6 15. c3 Rad8 $11) 8... dxe4 9. dxe4 Be6 {N Wbrew pozorom to nienaturalne posunięcie jest wysoko oceniane przez programy komputerowe. Czyżby więc czarne miały przygotowaną niespodziankę? W bazach partii znalazłem następujące kontynuacje:} (9... Qc7 10. c3 Rd8 11. Qc2 e5 12. Nf1 h6 13. Be3 b6 14. Rad1 Be6 15. Bc1 b5 16. Ne3 Rxd1 17. Rxd1 Rd8 18. Rxd8+ Qxd8 19. a4 a6 20. axb5 axb5 21. b3 Ne8 22. Bf1 Nd6 23. Ba3 b4 24. cxb4 cxb4 25. Bb2 Nd4 26. Nxd4 exd4 27. Nd5 Nxe4 28. Nxb4 Qb6 29. Nd3 Bxb3 30. Qc8+ Kh7 31. Bc1 Be6 32. Qc2 Bf5 33. h4 Nc3 34. f3 Nd5 35. g4 Bxd3 36. Bxd3 Nb4 37. Qc4 Nxd3 38. Qxd3 Qc7 {0-1, Lomsadze - Sulashvili, Plovdiv 2008.}) (9... e5 10. c3 h6 11. Qc2 Be6 12. Bf1 a6 13. Nc4 Qc7 14. a4 Rfd8 15. Nfd2 b6 16. Nb3 Rab8 17. Ne3 Qc8 18. a5 Bxb3 19. Qxb3 b5 20. Bg2 c4 21. Qa2 Qc7 22. Nd5 Nxd5 23. exd5 Ne7 24. Rd1 Nf5 25. b4 cxb3 26. Qxb3 Rbc8 27. Bd2 Nd6 28. h4 f5 29. Qb1 Qf7 30. Qb3 Nc4 31. Be1 e4 32. h5 g5 33. Rab1 Rxd5 34. Rxd5 Qxd5 35. Rd1 Qf7 36. Qc2 Ne5 37. Qe2 Nd3 38. Rxd3 exd3 39. Qxd3 Kh8 { 0-1, Ansell - Baburin, Bunratty 2009.}) (9... Bg4 10. h3 Bxf3 11. Bxf3 Qc7 12. Bg2 Rad8 13. Qe2 Nd4 14. Qd1 Nc6 15. Qe2 {½, Speckner - Egger, Krumbach 1985.} ) (9... Ng4 10. h3 Nge5 11. Nxe5 Nxe5 12. f4 Nc6 13. c3 e5 14. Nc4 Be6 15. Qxd8 Raxd8 16. Ne3 exf4 17. gxf4 Ne7 18. Ng4 Rd7 19. Nf2 Rfd8 20. a4 a5 21. Be3 b6 22. Bf1 f5 23. Bb5 Rc7 24. Rad1 Rcc8 25. Rxd8+ Rxd8 26. exf5 Bxf5 27. Bxc5 Nd5 28. Be7 Nxe7 29. Rxe7 Bf8 30. Re2 Bh6 31. Kg2 Bxf4 32. Kf3 Bd6 33. Bc4+ Kg7 34. Be6 Rf8 35. Bxf5 Rxf5+ 36. Ke4 Rh5 37. Rd2 Bc5 38. Rd7+ Kf6 39. Nd3 Bg1 40. Kf3 Ke6 41. Rd8 Ke7 42. Rh8 Rxh3+ 43. Kg2 Bd4 44. cxd4 Rxd3 45. Rxh7+ Ke6 46. b4 Rxd4 47. b5 Kd6 48. Rb7 Kc5 49. Rc7+ {0-1, Stratil - Langner Czechy 1994.}) ( 9... b6 10. c3 Bb7 11. e5 Nd5 12. e6 f5 {½, Moldovan - Istratescu, Caciulkata 1992.}) 10. c3 h6 11. Qe2 Nd7 ({Ciekawe było} 11... Qc7 12. Nb3 b6 13. Bf4 Qb7 14. Ne5 Rad8 15. Nxc6 Qxc6 16. Qa6 g5 17. e5 Nd5 18. Bd2 Qc7 19. Qe2 a5 20. Rad1 a4 21. Nc1 $15) ({W partii Malvald - Ferrari, Austria 2001 nastąpiło:} 11... Ng4 12. Nf1 Nge5 13. Rd1 Qa5 14. Nxe5 Nxe5 15. Ne3 Rad8 16. Nd5 Rfe8 17. Bf4 Kh7 18. h3 Rd7 19. a4 Rc8 20. Qb5 Qd8 21. Bxe5 Bxe5 22. Ne3 Rxd1+ 23. Rxd1 Qb6 24. f4 Bc7 25. Kf2 Rd8 26. Rxd8 Qxb5 27. axb5 Bxd8 28. e5 b6 29. Bd5 Bxh3 30. Bxf7 Bc8 31. g4 Kg7 32. Be8 Bc7 33. Nd5 Bd8 34. Kf3 a6 35. c4 axb5 36. cxb5 Be6 37. Ne3 Bb3 38. Bc6 e6 39. Nf1 Bh4 40. Ke3 Kf7 41. Nd2 Bd1 42. Bf3 Bc2 43. Nc4 Bd8 44. Kd2 Bb3 45. Nd6+ Ke7 46. Nc8+ Kd7 47. Nd6 Ke7 48. Nc8+ Kd7 49. Nd6 {½.}) 12. Nc4 b5 13. Ne3 c4 ({Lepszy był plan związany z podrywaniem struktury pionkowej białych na skrzydle hetmańskim, wykorzystując strzelającą w tę stronę parę gońców, np.:} 13... b4 14. Bd2 Rb8 15. cxb4 Bxb2 16. Rab1 Bg7 17. b5 Nd4 18. Nxd4 cxd4 19. Nd5 Nb6 20. Ba5 Qd7 21. Bxb6 axb6 22. Rbc1 Bxd5 23. exd5 Bf6 $11) 14. Rd1 Qc8 ({Albo} 14... Rc8 15. Nd4 Nxd4 16. cxd4 Nb6 17. d5 Bd7 18. Nc2 Na4 19. e5 Bf5 20. Nb4 Nc5 21. Nc6 Qd7 22. Be3 Nd3 23. f4 Rc7 24. Nxe7+ Qxe7 25. d6 Qd7 26. dxc7 Qxc7 27. g4 Bc8 28. Be4 g5 29. Rxd3 cxd3 30. Bxd3 gxf4 31. Bxf4 Qc5+ 32. Qe3 Qxe3+ 33. Bxe3 Bxe5 34. Bxh6 Rd8 35. Bxb5 Bxg4 36. Re1 Bxb2 37. Re8+ Rxe8 38. Bxe8 Ba3 39. Be3 a6 40. Ba4 Be6 41. Bb3 Kg7 42. Bd4+ Kg6 43. Kf2 Kg5 44. Kf3 {½, Rodriguez - Toledano, Aragon 2003.}) 15. Nd4 Nxd4 {Misternie utkany plan związany z przerzutem skoczka na pole d3, trzeba odłożyć ad acta. Dla poparcia tego twierdzenia, przykładowe warianty:} (15... Nde5 16. Nxb5 Rb8 17. Na3 Na5 18. Nd5 Qb7 19. Be3 Bg4 20. f3 Be6 21. Rab1 Rfd8 22. Nb4 $16) (15... Nc5 16. Nxb5 Nd3 17. Nd5 Kh7 18. b3 Nxc1 19. Raxc1 cxb3 20. axb3 Rb8 21. Rb1 Bd7 22. Nd4 $16 {A to oznacza, że pierwsza część batalii została przez czarne przegrana i inicjatywę przejmuje strona przeciwna.}) 16. cxd4 Nb6 17. e5 Rb8 18. Bd2 Bh3 19. Bh1 $1 {Takiego gońca nie można wymieniać!} h5 20. Bb4 Qe6 ({Jeżeli} 20... Qd7 {to} 21. f4 f6 22. Rac1 $14) 21. f4 Rfc8 ({Korekta ustawienia hetmana nie polepszała trudnego położenia czarnych:} 21... Qd7 $5 22. d5 Rfd8 23. Be4 Qe8 24. Rac1 Rbc8 25. b3 Bf8 26. Bc3 Bg7 27. Bd4 Qd7 28. Bf3 cxb3 29. axb3 Rxc1 $16) 22. d5 Qd7 23. d6 e6 24. Be4 Na4 (24... Bf5 25. Nxf5 exf5 26. Bf3 $18) 25. Rac1 (25. b3 a5 26. Bxa5 Nc5 $18) 25... a5 26. Bxa5 Nc5 27. Bf3 (27. Bb1 Qa7 28. Bc7 Rb7 $18) 27... Nd3 28. Rc2 (28. Rc3 f6 29. exf6 Bxf6 30. Rcxd3 cxd3 31. Qxd3 Kg7 $16) 28... f6 $2 (28... g5 $5 29. fxg5 Bxe5 $18 30. Bc7 Rxc7 31. dxc7 Qxc7 32. b3 Bd4 33. Qxd3 cxd3 34. Rxc7 Bxe3+ 35. Kh1 Bf5 36. h4 Bb6 37. Rd7 e5 38. Rd6) 29. exf6 Bxf6 30. Bc7 Ra8 (30... Nb4 31. Bxb8 Rxb8 32. Rcd2 Nxa2 33. g4 $18) 31. Bxa8 Rxa8 32. Rxd3 cxd3 33. Qxd3 Kh7 (33... Kf8 34. Bb6 (34. Qxg6 Bd4 35. Qd3 Qg7 $18) 34... Bf5 35. Nxf5 exf5 36. Qd5 $18) 34. Rc5 (34. Bb6 Rc8 35. Rxc8 Qxc8 $18 36. d7 Qc1+ 37. Qd1 Qxb2 38. d8=Q Bxd8 39. Bxd8 Qg7 40. Bg5 b4 41. Qf3 Qa1+ 42. Nd1 Qg7) 34... e5 35. fxe5 Bg5 36. e6 (36. Bb6 $5 Rc8 37. Rxc8 Qxc8 38. Qxb5 Qc1+ 39. Nf1 Qd1 $18) (36. Nd1 $5 Rxa2 37. Bb6 Kh6 38. Rc7 Qg4 39. Ra7 Qb4 40. Qe2 Rxa7 41. Bxa7 Bg4 42. Qf1 Kg7 43. Nf2 Be6 44. Qa1 h4) 36... Bxe3+ 37. Qxe3 Bxe6 $4 (37... Qg7 38. Qe5 Rf8 39. Qxg7+ Kxg7 $18) 38. Qe4 Re8 (38... Rf8 39. Rxh5+ Kg7 $18) 39. Rxh5+ Kg7 (39... Kg8 40. Qxg6+ Qg7 41. Qxe8+ Qf8 42. Rg5+ Kh7 43. Qxf8 Bxa2 44. Qg7#) 40. Qe5+ Kf8 ( 40... Kf7 41. Rh7+ Kf8 42. Qf6+ Qf7 43. Rh8#) 41. Qf6+ Qf7 42. Rh8# 1-0 [Event "TM"] [Site "Previdza"] [Date "1973.07.22"] [Round "?"] [White "Buczinski, Henryk"] [Black "Franzen, Jozef"] [Result "1-0"] [ECO "C68"] [PlyCount "75"] {Komentarz: Henryk Buczinski. W latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, w CSRS w Prievidzy corocznie odbywał sie międzynarodowy turniej o "Banicky kahanec" (lampkę górniczą). Do udziału zapraszani byli głównie szachiści z klubów górniczych, z tzw. krajów demokracji ludowej. Miałem okazję grać w jednym z nich, a moim przeciwnikiem w prezentowanej partii był mistrz Czechosłowacji w grze korespondencyjnej.} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Bxc6 {Wariant wymienny uchodził zazwyczaj za remisowy. Ale w 1966 r., po Olimpiadzie w Hawannie, ocena tego systemu gry diametralnie się zmieniła. Okazało się, jakie bogactwo nowych idei tkwi w skostniałych wydawałoby się, remisowych wariantach.} dxc6 ({Słabsze jest} 4... bxc6 5. O-O Qf6 6. Nc3 d6 7. h3 Qg6 8. Kh2 Qh5 9. d4 Bg4 10. dxe5 Bxf3 11. gxf3 Qxe5+ 12. f4 Qe6 13. f5 Qc4 14. Re1 Rd8 $14) 5. O-O {Do tego czasu w tej pozycji, obowiązkowo grywano 5. Sc3. Roszada była ulubionym wariantem holenderskiego mistrza Barendregta, który próbował zwiększyć szanse białych.} Qd6 $5 {Próba wzmocnienia gry czarnych. Główne warianty powstawały po 5… f6 i 5… Gg4.} 6. d4 {Częściej grają 6.d3 lub 6. Sa3!?} exd4 7. Nxd4 Bd7 8. Nc3 O-O-O {Najlepsze posunięcie. Widać, że czarne myślą o zagarnięciu całej puli.} 9. Be3 Qg6 10. Qe2 Nh6 ({Można również grać} 10... Nf6 11. f3 Bd6 12. Rad1 Kb8 13. Nb3 Be6 14. Nd4 Bc8 15. Qf2 Qh5 16. g3 Rhe8 $11) 11. f3 Bd6 {Kosztem zdeformowania ustawienia swoich pionków na skrzydle hetmańskim, czarne dysponują parą gońców strzelających w okolice kryjówki nieprzyjacielskiego króla. W tej strefie operują również hetman i skoczek, białe zanim same konstruują atak, muszą zachować dużą ostrożność. A więc czeka mnie typowa gra z kontry.} 12. Kh1 {Profilaktyka przede wszystkim. W praktyce turniejowej można spotkać inne ciekawe kontynuacje.} (12. Rad1 Rhe8 13. Nb3 f5 14. Bc5 fxe4 15. Nxe4 Bf5 16. Rfe1 Bxe4 17. fxe4 Ng4 18. Bxd6 cxd6 19. Qf3 Nf6 20. Nd2 Kc7 21. Re2 Qg5 22. Qc3 Qe5 23. Qxe5 Rxe5 24. Rde1 Rde8 25. Kf1 b5 26. a3 a5 {0-1, Moroz - Romanishin, Ordzhonikidze 2001.}) (12. Qf2 f5 13. Nde2 Kb8 14. Bf4 Nf7 15. Bxd6 Nxd6 16. Nf4 Qh6 17. Nd3 f4 18. b4 g5 19. a4 Rhg8 20. h3 Qg7 21. e5 Nc4 22. b5 Ne3 23. Rfb1 h5 24. b6 g4 25. bxc7+ Kxc7 26. Nxf4 Qxe5 {0-1, Pelikian - Schneider, Osasco 2004.}) 12... Rhe8 (12... f5 13. exf5 Nxf5 14. Nxf5 Bxf5 15. Rac1 Rhe8 16. Rfe1 Bf4 17. Qf2 Rxe3 18. Rxe3 Qh6 {0-1, Rosen - Evans, England 1998, ale przeciwnik nie bronił się najlepiej.}) 13. Qf2 {Alternatywą było 13. Wad1. Mnie spodobał się ruch zastosowany w partii, gdyż w głowie zrodził się pomysł, aby hetmanem udało się dostać w sam środek obozu przeciwnika na pole a7. Wtedy jego sytuacja była by nie do pozazdroszczenia. Ktoś powie, wystarczy przesunąć króla na b8 i po sprawie. Oczywiście, tylko najpierw trzeba rozszyfrować moje zamiary. A w sytuacji, gdy zawodnik jest zaabsorbowany prowadzeniem ataku, jego zdolność wyczuwania niebezpieczeństwa jest przytępiona.} Qh5 ({Silniejsze było bardziej agresywne} 13... f5 14. h3 Bg3 15. Qg1 Be5 16. Nde2 Nf7 17. Bf4 Kb8 18. Bxe5 Nxe5 19. Rad1 $15) 14. g3 ({Na uwagę zasługiwało} 14. g4 Qe5 15. Nde2 $11 { ale obawiałem się zbytnio otwierać pozycję roszady.}) 14... g5 {Teraz był odpowiedni moment, aby króla przesunąć na pole b8.} 15. Rae1 { Dokładniejsze było 15. Wad1 f6=.} Qg6 16. g4 f6 17. Nf5 {W obozie czarnych powinno już zapalić się światełko ostrzegawcze. Teraz w każdej chwili grozi otwarcie hetmanowi bezpośredniej trajektorii na zamierzone pole a7.} Nxf5 ({Korzystniejsze dla czarnych było} 17... Be5 18. Bd4 Kb8 19. Bxe5 Rxe5 20. Rd1 $11) 18. exf5 $11 Qf7 19. Ne4 Be5 ({Konieczne było} 19... c5 $1 20. Bxc5 Be5 21. Bd4 Bxd4 22. Qxd4 Bxf5 23. Qxf6 Qxf6 24. Nxf6 Rxe1 25. Rxe1 Bxc2 26. Kg2 $11 {Przebiegający przez plecy dreszczyk emocji mówił mi, że to jest ten moment, kiedy dotychczas ściśle tajne plany można urzeczywistnić.} ) 20. Bxg5 $5 {Dopiero dokładna analiza wykazała, że nie był to wcale najlepszy ruch.} (20. Bf4 $1 Bxf5 21. gxf5 Bxf4 22. Qa7 Rxe4 23. Qa8+ (23. Rxe4 Rd2 24. Rd4 Rxh2+ 25. Kg1 Rh1+ 26. Kf2 Rh2+ 27. Kg1 Rh1+ 28. Kf2 Rh2+ 29. Kg1 $11) 23... Kd7 24. Rd1+ Bd6 25. Rxd6+ cxd6 26. Qxb7+ Ke8 27. Qxc6+ Kf8 28. Qxe4 $14) 20... Kb8 $6 ({Oszołomiony niespodziewaną ofiarą gońca przeciwnik nie znalazł najlepszej obrony} 20... c5 $5 21. Bh4 Bb5 $15) 21. Bh6 $11 Bc8 ({ Gonienie za pionkiem nie wyglądało zachęcająco. Mogło nastąpić} 21... Qxa2 22. b3 c5 23. Nxc5 Bb5 24. c4 Qxf2 25. Rxf2 Bd4 26. Rxe8 Rxe8 27. cxb5 Bxf2 28. Nd7+ Ka7 29. Nxf6 Re7 30. bxa6 Kxa6 31. Bf4 Bd4 32. Nd5 Re1+ 33. Kg2 Re2+ 34. Kg3 c6 35. Nc7+ Ka5 36. g5) 22. c3 b6 ({Albo} 22... a5 23. Qc2) 23. a4 ({Znaczną przewagę zapewniało} 23. b4 Rd3 24. Rd1 Rd5 25. a4 Red8 26. Rde1 Rd3 27. a5 b5 28. Re3 Qc4 29. Kg2 Rg8 30. Rxd3 Qxd3 31. Rc1 Qc4 32. Nc5 Bd6 $16 ) 23... c5 24. a5 Bb7 25. axb6 cxb6 26. b4 Bxe4 ({Jeżeli} 26... cxb4 $5 27. Qxb6 bxc3 {to} 28. Nc5 Kc8 29. Rb1 Re7 30. Ne6 Rd3 31. Be3 Rd6 32. Qc5+ $14) 27. Rxe4 Bxc3 28. bxc5 Rxe4 29. fxe4 {Czarne znacznie uprościły pozycję, licząc na zwiększenie swoich szans remisowych. Białe swoje nadzieje wiążą z korzystną konfiguracją pionków na skrzydle królewskim.} b5 $6 { Po tym posunięciu wzrosła wartość pionka „c”. Najlepszym wyjściem była aktywizacja hetmana, np.:} (29... Qc4 30. Bf4+ Kc8 31. cxb6 Qxe4+ 32. Qf3 Qb7 33. Qg2 Qxg2+ $16) 30. Bf4+ ({Jeszcze silniejsze było} 30. c6 $1 Qa7 31. Bf4+ Be5 32. Qxa7+ Kxa7 {i przewaga białych nie wymaga komentarzy.}) 30... Be5 (30... Kc8 $5 $16) 31. c6 Qc7 $2 ({Ułatwia zadanie białym, przedłużało opór} 31... Qa7 32. Bxe5+ fxe5 $18) 32. Bxe5 $1 {Po tym ruchu pozycja czarnych jest już nie do uratowania. Na szachownicy pojawia się kolejny wolny pionek, co przeważa szalę.} fxe5 33. Qc5 Ka8 ({Na} 33... Rd6 { nastąpiłoby} 34. f6 $1 Rxc6 35. Qe7 Qxe7 36. fxe7 Re6 37. Rf8+ Kc7 38. e8=Q Rxe8 39. Rxe8 a5 40. Rxe5 Kb6 41. Re6+ {z wygraną białych.}) 34. f6 Qa7 35. c7 Rc8 (35... Qxc5 36. cxd8=Q+ Kb7 37. f7 Qb4 38. Qd5+ Kb6 39. f8=Q Qxf8 40. Rxf8 Ka5 41. Rf3 Kb4 42. Qd6+ Kc4 43. Qc6+ Kb4 44. Qc3+ Ka4 45. Qa3#) 36. Qxa7+ Kxa7 37. f7 Rf8 (37... Kb7 38. Rd1 $18) 38. c8=Q $1 1-0