[Event "ME-j U18"] [Site "Budwa"] [Round "4"] [Date "2003.09.??"] [White "Grachev, Boris"] [Black "Bartel, Mateusz"] [WhiteElo "2500"] [BlackElo "2453"] [ECO "A80"] [Result "0-1"] [PlyCount "160"] 1.d4 f5 2.Nf3 Nf6 3.g3 g6 4.Bg2 Bg7 5.O-O O-O 6.b4 Ne4 7.Bb2 d5 8.Nbd2 c6 9.c4 Be6 10.cxd5 Bxd5 11.Nxe4 Bxe4 12.Ne1 Bxg2 13.Nxg2 Qd5 14.Nf4 Qf7 15.a4 Nd7 16.Qc2 Nb6 17.Rfc1 Bh6 $1 18.e3 Bxf4 19.gxf4 Nd5 20.b5 Rfc8 21.Qb3 Qe6 22.bxc6 bxc6 23.Ba3 Kf7 24.Qc2 Rc7 25.Kh1 Rg8 26.Rg1 Nf6 27.Qa2 Qd5+ 28.Qxd5+ cxd5 29.Rgb1 Rgc8 30.Kg1 Ne4 31.Rb5 Rc2 32.Rb7 R8c7 33.Rxc7 Rxc7 34.Bb4 Rb7 35.Be1 Nd6 36.Kf1 Rb2 37.Bc3 Rb3 38.Be1 Nc4 39.Ke2 h6 40.h4 Kf6 41.Kf3 Ke6 42.Ke2 Kf6 43.Kf3 a6 44.Ke2 Rb2+ 45.Kf3 Ke6 46.Bc3 Rc2 47.Bb4 Rb2 48.Bc3 Rb3 49.Be1 Kd7 50.Ke2 Kc6 51.Kf3 e6 52.h5 gxh5 53.Kg3 Ra3 54.Rb1 Rxa4 55.Kh4 Ra2 56.Kxh5 Rb2 57.Ra1 Kb5 58.Kxh6 a5 59.Bxa5 Nxa5 60.Kg6 Nb3 61.Ra3 Kc4 62.Kf6 Kd3 63.Ke5 Rb1 64.Ra4 Nd2 65.Ra3+ Rb3 66.Ra6 Nc4+ 67.Kxe6 Ke4 68.f3+ Kxf3 69.Kxf5 Kxe3 70.Ke6 Kxd4 71.f5 Re3+ 72.Kd7 Kc3 73.f6 d4 74.Re6 Rf3 75.Ke7 d3 76.Re1 d2 77.Rd1 Ne5 78.Ke6 Nc6 79.Ra1 Kb2 80.Rh1 Kc2 0-1 [Event "Polonia op"] [Site "Wrocław"] [Round "5"] [Date "2010.06.29"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Markowski, Tomasz"] [WhiteElo "2609"] [BlackElo "2628"] [ECO "C60"] [Result "1-0"] [PlyCount "85"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 5/2010).} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 Nf6 4. d3 {Unikając bicia na e4 i związanej z tym obrony berlińskiej.} Bc5 ({Ten ruch był dla mnie zaskoczeniem. Oczekiwałem raczej} 4... d6) 5. c3 d6 6. Nbd2 O-O 7. h3 a6 8. Ba4 b5 9. Bb3 Bb6 10. Nf1 { I białe i czarne wykonały serię standardowych posunięć. Białe nadal mają jasny plan - ustawić skoczka na e3 bądź g3, a następnie zrobić roszadę, czarne zaś muszą wybierać.} Ne7 ({Typowe posunięcie, ale być może lepsze było agresywne} 10... d5) 11. Bg5 $5 Ng6 12. Nh4 $5 {Początek nieco niestandardowej gry. Białe starają się wyrobić czarnym słabości na skrzydle królewskim, wykorzystując fakt ustawienia czarnego króla i gońca b3 na jednej diagonali.} Nf4 ({Nic nie dawało} 12... Nxe4 13. Bxd8 Bxf2+ 14. Ke2 Nf4+ 15. Kf3) ({, ale całkiem ciekawe było} 12... Kh8 13. Qf3 h6 14. Bxf6 Qxf6 15. Qxf6 gxf6 {i białe nie mogą liczyć na przewagę.}) 13. Qf3 c5 $6 ({ Pozornie posunięcie to wygląda dobrze, bo czarne stwarzają groźbę, a także wzmacniają centrum. Tak naprawdę ten ruch to bardziej osłabienie pola d5, piona d6 i również w pewnym sensie strata tempa. Bardzo ciekawe, z uwagi na to, że najbardziej nieprzyjemny dla czarnych jest goniec stojący na b3, było} 13... a5 $5 14. a3 a4 15. Ba2 Be6) ({Dobrze wyglądało także} 13... Be6) 14. O-O-O $1 {Długa roszada w partii hiszpańskiej! Wiele osób stwierdziło, że takie coś widziało po raz pierwszy. Faktycznie, idea jest niespotykana, a przy tym dość silna - białe nie tylko zabezpieczają króla, bronią się od uderzenia na d3, ale również szykują w przyszłości zabicie na f4 z dalszym e5. Standardowy atak na skrzydle królewskim także przybiera na sile.} Ra7 $2 ({Profilaktyczny, ale mało konkretny ruch. Jednak pozycja czarnych nie była już taka prosta. Znowu dobre było} 14... a5 $1 {, co prowadziło do bardzo niejasnej gry po} 15. Bxf4 exf4 16. e5 Ra7 $1 17. exf6 Qxf6 18. g3 c4 19. dxc4 Bb7 20. Rd5 $1 a4 21. Bc2 bxc4) 15. Ne3 $1 {Po włączeniu skoczka do gry groźby białych przybierają na sile.} h6 {To właściwie strata piona, ale ciężko polecić coś innego.} 16. Bxf4 exf4 17. Nef5 $1 a5 ({Ciężko uwierzyć w to, że po} 17... Kh8 18. Qxf4 g5 19. Qd2 {czarne mogą się utrzymać.}) 18. Qxf4 a4 19. Bc2 Ne8 20. d4 ({Obawiałem się zagrania} 20. a3 {z uwagi na} b4) 20... cxd4 ({Słabe było} 20... a3 21. e5 axb2+ 22. Kxb2 Be6 23. d5) 21. Nxd4 Bd7 $2 ({Przegrywający błąd.} 21... Bxd4 22. Rxd4 a3 {stawiało przed białymi spore problemy z realizacją przewagi piona.}) 22. a3 $1 {Ostatni ruch, który białe chciały zagrać. Teraz czarne nie mają już żadnych aktywnych możliwości, a pion mniej i słabości strukturalne pozostają. Wygranie tej pozycji nie powinno nastręczać trudności.} Rc7 23. Nhf5 Qf6 24. Qg3 Rc5 25. f4 Kh8 26. Rhf1 Bc8 27. Kb1 $1 {Jedną z przydatnych zasad w podobnych pozycjach jest „Nie spieszyć się”. Białe stoją na tyle dobrze, że nie muszą grać forsowanie, warto więc zrobić wszystkie możliwe profilaktyczne posunięcia, by ułatwić sobie zadanie.} h5 28. Rde1 ({Ruch zgodny z duchem komentarza do poprzedniego ruchu, chociaż tym razem można było wykorzystać osłabienie czarnych grając} 28. e5 $1 dxe5 29. fxe5 Qxe5 30. Qg5 $1) 28... Bc7 29. Qd3 g6 30. Ne3 Bd7 31. g4 Bd8 32. g5 Qg7 33. h4 f6 34. Nd5 fxg5 35. hxg5 ({Niezłe było także} 35. fxg5) 35... Nc7 36. Nxc7 Bxc7 37. f5 {Krok po kroku białe powiększają swoją przewagę.} Qg8 38. Nf3 $6 {Nieco dziwny ruch, bo wygrywały praktycznie wszystkie prostolinijne decyzje.} gxf5 39. Rh1 ({ Prostsze było} 39. Qd4+ Qg7 40. Rh1) 39... Qf7 40. e5 Rd5 41. Qe3 dxe5 42. g6 Qxg6 43. Reg1 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Warszawa"] [Round "7"] [Date "2011.02.18"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Socko, Bartosz"] [WhiteElo "2617"] [BlackElo "2660"] [ECO "C78"] [Result "1-0"] [PlyCount "137"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 2/2011).} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. d3 b5 7. Bb3 d6 8. a4 Rb8 {Czarne mają wiele możliwości, z których dwie najpopularniejsze to 8... b4 oraz 8...Gg4.} 9. axb5 axb5 10. c3 O-O 11. d4 $1 {Ten paradoksalny ruch (dopiero co białe grały d2-d3) okazuje się bardzo silny. Białe osiągnęły już więcej niż zazwyczaj – mają przewagę w centrum i kontrolę otwartej linii „a”. Brak wieży na e1 nie jest odczuwalny – pionek na e4 i tak nie wisi (po zabiciu zawsze nastąpi Gb3-d5), zaś wieża w niektórych wariantach może stać lepiej na f1.} exd4 12. cxd4 Bg4 ({ Zasługiwało na uwagę natychmiastowe} 12... d5 {z dalszym} 13. e5 Ne4 14. Nc3 Nb4 $5 {i czarne aktywnie walczą o wyrównanie.}) 13. Be3 d5 14. e5 Ne4 15. h3 Bh5 16. g4 ({Być może lepsze było standardowe} 16. Nc3) 16... Bg6 17. Ne1 $5 {Skoczek przechodzi przez g2 na f4, dodatkowo zwalniając pole f3 dla piona.} f5 ({Naturalna decyzja. Niewielu ludzi zdecydowałoby się na preferowane przez programy szachowe} 17... f6 $5 18. f4 Kh8 19. f5 fxe5 {z dużymi komplikacjami.}) 18. Ng2 {Można było też pójść skoczkiem na d3, ale uznałem, że na polu g2 może przydać się do obrony króla.} Nb4 {Czarne muszą jakoś obronić piona d5.} 19. Nc3 ({Dobrą alternatywą było} 19. Nf4 Qd7 20. Ra7) 19... c6 20. Nf4 Qd7 21. Nxg6 ({Można było rozpocząć od} 21. f3 Ng5 22. Nxg6 hxg6) 21... hxg6 22. f3 ({W czasie partii w ogóle nie rozpatrywałem} 22. Nxe4 fxe4 23. f3 {, bo uważałem, że mój skoczek jest lepszy od skoczka przeciwnika i nie warto go wymieniać. To nie do końca prawidłowa ocena – czarny skoczek na e6 stoi w porządku. Dlatego 22.f3 wcale nie było aż takie dobre.}) 22... Ng5 ({Czarne miały jeszcze dwie ciekawe możliwości, ale w obu przypadkach stały nieco gorzej:} 22... f4 23. fxe4 fxe3 24. Qe2 Bg5 25. Rxf8+ Rxf8 26. exd5 cxd5 27. Rf1 Rxf1+ 28. Qxf1) ({ oraz} 22... Bg5 23. f4 Be7 24. Qf3) 23. Kg2 Ne6 ({Znacznie słabsze było} 23... f4 $2 24. Bd2 Ne6 25. Ne2 {i białe najpierw ustawią się przeciwko skoczkowi z b4, a następnie zaatakują po diagonali b1-h7.}) 24. f4 $5 ({ Białe kontynuują aktywną grę na skrzydle królewskim. Alternatywą było} 24. Ne2 Ra8 25. Qd2 {z dalszym Sf4 i po wymianie kolejnej pary lekkich figur widać słabość skoczka na b4. Jednak taka powolna gra może dać czarnym czas na poprawienie pozycji.}) 24... Ra8 $5 ({Ruch, po którym białym udaje się zdobyć przewagę przestrzeni na skrzydle królewskim. Spodziewałem się } 24... g5 $5 {, co jest formą aktywnej obrony w stylu Bartosza. Jednak policzenie wszystkich konsekwencji tego posunięcia nie jest proste. Przy partii nie byłem pewny oceny wariantu:} 25. gxf5 Rxf5 26. Qg4 Nxf4+ 27. Bxf4 gxf4 {, ale okazuje się, że po} 28. Kh1 $1 {białe nadal mają szanse na groźny atak.}) 25. Rxa8 Rxa8 26. h4 ({Silniejsze niż} 26. g5 {. Białe szykują g4-g5 z dalszym h4-h5, zachowując możliwość natychmiastowego h5.}) 26... Nf8 $2 ({Do tego momentu obie strony grały bardzo dobrze. Dopiero ten ruch jest błędem. Bardzo silne było} 26... Nd8 $1 {, aby skoczek mógł przez b7 szybko dostać się na a5. Po dalszym} 27. g5 Qe8 28. Ne2 Nb7 { czarne miałyby wszelkie szanse na utrzymanie pozycji.}) 27. g5 Kf7 $2 ({ Kolejny zbyt powolny ruch. Lepsze było} 27... Qe6 $1 {z przygotowaniem manewru Sf8-d7-b6-c4. W tym przypadku musiałbym rozważyć} 28. h5 {z lekką przewagą po} gxh5 29. Qxh5 {, ale to wykluczyłoby już grę na pionka f5 i zadanie czarnych byłoby prostsze.}) 28. Ne2 $1 {Prawdopodobnie ten ruch umknął mojemu przeciwnikowi. Teraz sytuacja czarnych jest już bardzo ciężka, bo białe figury bardzo szybko zaatakują piona f5, który trzyma całą obronę czarnych.} Qe6 29. Ng3 Nd7 30. Bd2 $1 {„Przy okazji” białe wykorzystują złą pozycję czarnego skoczka na b4, aby zyskać cenne tempa.} Nb6 31. Qe1 ({Komputer podpowiada także ruch} 31. Bxb4 {, ale jego wariant opiera się na bardzo chytrym, ale mało widocznym uderzeniu taktycznym:} Bxb4 32. h5 Nc4 33. hxg6+ Qxg6 34. Qd3 Nxb2 35. Bxd5+ $3 cxd5 36. Qxb5 {. Ruch w partii jest jednak dużo prostszy i logiczniejszy.}) 31... Nd3 ({Pozycja po} 31... c5 32. Bxb4 cxb4 33. Bc2 b3 34. Bxb3 {byłaby jeszcze gorsza – białopolowy goniec w końcu dobrałby się do piona f5.}) 32. Qb1 c5 ({Po} 32... Nb4 33. h5 $1 gxh5 34. Nxf5 {zatrzymanie białych pionów byłoby nierealne.}) 33. Qxd3 ({Ogromnym błędem byłoby} 33. Bc2 $4 {, gdyż po} Nc4 $1 {to czarne stoją lepiej!}) 33... c4 34. Qf3 cxb3 35. Qxb3 {Białe mają piona więcej i perspektywy gry na wykorzystanie przełomu h4-h5. Trzeba jednak jeszcze wygrać wygraną pozycję, a to zadanie wielokrotnie okazywało się dla mnie najcięższe!} Nc4 36. Bc1 b4 37. Qd3 Bf8 38. Rf2 {Tym ruchem chciałem przygotować ruch b3 lub nawet postawić wieżę na c2.} Ra2 39. h5 gxh5 40. Nxf5 Ra1 41. Rf1 ({Po kontroli przez jakiś czas zastanawiałem się nad} 41. Nh6+ $5 {, ale uznałem (chyba słusznie), że takie komplikacje nie są potrzebne, zwłaszcza, że nie widziałem w dalszych analizach nic więcej niż remis.}) 41... g6 ({Czarnym ciężko coś doradzić, ale ten ruch tylko osłabia ich pozycję, tak samo jak} 41... Ke8 $2 42. Nxg7+ Bxg7 43. f5 Qc8 44. e6) 42. Nh6+ $6 ({Tym razem lepszy był powrót skoczkiem} 42. Ng3 $1 {i czarne są bezbronne. Obawiałem się odpowiedzi} Qg4 {ale białe wygrywają po } 43. f5 h4 44. fxg6+ Kg8 45. Qf5 $1 Qxg3+ 46. Kh1) 42... Ke8 $6 ({Lepsze} 42... Bxh6 43. gxh6 Qg4+ 44. Qg3 Qf5 {, ale i tutaj białe nie powinny mieć realnych problemów.}) 43. f5 gxf5 44. Qxf5 ({Oczywiście nie} 44. Nxf5 $2 Rxc1 $1 45. Rxc1 Qxf5 $1 46. Qxf5 Ne3+ {z prawdopodobnym remisem.}) 44... Qxf5 45. Nxf5 {Bez większych przygód białym udało się wymienić hetmany i przybliżyć do wygranej dwa wolne piony muszą dojść.} b3 46. e6 ({Przy partii sądziłem, że po} 46. g6 Ra6 {białe tracą piona, ale można go obronić ruchem} 47. Nh4 {i białe wygrywają.}) 46... Nd6 47. Ng3 ({Elegancko wygrywało} 47. e7 $1 Bxe7 48. Nxe7 Kxe7 49. g6 $1 Ra8 50. Bg5+ Kd7 51. g7 Rg8 52. Bh6) 47... Nb5 48. g6 $1 Nxd4 49. e7 $1 Bg7 50. Nxh5 Ne6 51. Re1 { W tym momencie byłem przekonany, że partia jest rozstrzygnięta. Mój przeciwnik zagrał jednak jedyne:} Bd4 $1 {i... wpadłem w panikę. Byłem do tego stopnia zdezorientowany, że długo zastanawiałem się nad jedynym ruchem w pozycji!} 52. Rxe6 $1 Rxc1 53. Ng3 $2 ({Nie pierwszy raz w tej partii białe mogły wygrać po ładnym ruchu. Po cichym} 53. Kh2 $1 {czarne są w zugzwangu, bo na} Rg1 54. Ng3 {(dopiero teraz!) z nieuchronną groźbą Sf5.}) 53... Rc2+ 54. Kh3 Rf2 55. Nh5 Rf1 56. Re2 $1 Rh1+ 57. Kg4 Rg1+ 58. Kf5 Bh8 59. Nf4 Rf1 60. Kg4 Rg1+ 61. Kh3 Rd1 $2 ({Chociaż} 61... Rh1+ {również przegrywało, to białe musiałyby grać bardzo dokładnie:} 62. Kg2 Rc1 63. Ne6 $1 Kxe7 64. g7 Bxg7 65. Nxg7+ Kd6 66. Ne6 $1 Rc2 67. Nd4) 62. Kg2 $1 Bf6 63. Nh5 Bd4 64. Ng3 {Powstała pozycja bardzo podobna do tej po 52. posunięciu, ale teraz czarne nie mają już szacha na drugiej linii i muszą pogodzić się z porażką.} Rg1+ 65. Kh2 Rxg3 66. Kxg3 Bg7 67. Kf3 d4 68. Ke4 Kxe7 69. Kd3+ 1-0 [Event "Aeroflot op-A"] [Site "Moskwa"] [Date "2012.02.13"] [Round "7"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Caruana, Fabiano"] [Result "1-0"] [ECO "D11"] [WhiteElo "2658"] [BlackElo "2736"] [PlyCount "43"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 1/2012).} 1. d4 d5 {Pierwsze zaskoczenie, gdyż bardziej spodziewałem się obrony Grünfelda.} 2. c4 c6 3. Nf3 Nf6 4. e3 Bg4 5. Nc3 e6 6. h3 Bh5 ({Nieco częściej czarne decydują się na} 6... Bxf3 {, gdzie białe powinny mieć niewielką przewagę z uwagi na parę gońców, ale praktyka pokazuje, że czarne są bardzo solidne, a w zamkniętej pozycji gońce nie grają tak wielkiej roli.}) 7. Qb3 ({Częściej spotykane jest} 7. g4 Bg6 8. Ne5) 7... Qc7 ({Najpopularniejsze jest tu} 7... Qb6 {, ale ruch w partii nie powinien być zły – w tego typu pozycjach czarne mogą wybierać między postawieniem hetmana na b6 lub c7 i zazwyczaj obie opcje są dobre.}) 8. Nh4 $5 {Sam ruch nie jest popularny – według mojej bazy grano tak zaledwie raz, natomiast sama idea jest znana. Podczas partii byłem zresztą przekonany, że na szachownicy mamy teoretyczną pozycję, ale „nieco" się pomyliłem – pozycja, o której myślałem, powstaje po ruchach: 1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.e3 Gg4 5.Sc3 e6 6.Hb3 Hb6 7. Sh4. Nieświadomie sprowadziłem zatem partię na nowe tory, choć w ostatecznym rozrachunku może okazać się, że to tylko przestawienie posunięć.} Nbd7 ({Idea białych opiera się na tym, by po} 8... g5 9. g4 {i dalej po} gxh4 10. gxh5 {para gońców i nowo otwarta linia "g" dają białym dobre widoki na przewagę.}) 9. Bd2 ({Nowy ruch. Białe nie spieszą się z g4, który ma swoje dobre strony, ale osłabia też skrzydło królewskie. Zamiast tego białe skupiają się na rozwoju i wytworzeniu nacisku po linii "c". Ciekawe było} 9. g4 {, co po} Bg6 10. Nxg6 hxg6 { prowadziło do nieco bardziej głównych wariantów.}) 9... Nb6 $6 ({Dość nienaturalny ruch: b6 nie jest wymarzonym polem dla skoczka. Narzucało się} 9... Be7 {i goniec zerkający na skoczka h4 wymusza na białych konkretniejsze działania:} 10. g4 Bg6 11. Nxg6 hxg6 12. Bg2 {z typową dla tego wariantu pozycją, w której białe mają parę gońców, a czarne są bardzo solidne i mogą próbować wykorzystać osłabienie białych pól na skrzydle królewskim.}) 10. cxd5 {Kluczowy moment partii, ponieważ... po tym posunięciu zaproponowałem remis. Przygody dnia poprzedniego (partia z Sasikiranem), zaskoczenie debiutowe (szykowałem się praktycznie tylko na Grünfelda) i respekt przed rywalem sprawiły, że postanowiłem wybadać teren. Gdyby przeciwnik zgodził się na remis, nie rozpaczałbym. Skoro zaś go odrzucił, czego zresztą się spodziewałem, to też nie miałem powodów do narzekań. Nad następnym ruchem rywal myślał dość długo i miał znacznie mniej czasu niż ja, a pozycja nie jest idealna do gry na wygraną. Można więc uznać, że propozycja remisowa była sprytnym chwytem psychologicznym, który pomógł mi wygrać tę partię!} exd5 ({Ciekawe było } 10... Nbxd5 {, po czym czarne co prawda słabiej kontrolują centrum, ale wymieniają słabego skoczka z b6. Po} 11. g4 Bg6 12. Bg2 {znowu mamy dość typową pozycję , ale z uwagi na to, że pionek stoi na e6, a nie na d5, białe stoją nieco lepiej.}) 11. Rc1 {Konsekwentnie nie gram g4 z prostej przyczyny – teraz wolne jest pole f5 i czarne nie mogą zagrać naturalnego Ge7 z uwagi na Sf5.} Bg6 {W tej sytuacji to najbardziej logiczny ruch, ale jednocześnie wielki sukces białych, które wymieniają gońca bez ruchu g4.} 12. Nxg6 hxg6 13. Bd3 {Plan białych jest prosty – otworzyć pozycję ruchem e4.} Be7 14. O-O Kf8 $2 ({Większość osób oglądających tę partię tego posunięcia zupełnie nie zrozumiała. Czarne bez wyraźnej przyczyny rezygnują z roszady, co stanie się bezpośrednią przyczyną ich porażki. Oczywiście, nie wszystko jest takie proste, choć nie ma wątpliwości, że Caruana przedobrzył. Co skłoniło go do tego ruchu? Dwie rzeczy: przy wieży stojącej na h8 czarne liczą na atak na białego króla, a do tego po roszadzie białe zagrałyby e4 i próbowały wykorzystać związanie pionka f7, by naciskać na pionka g6. Jakie były inne opcje? Oczywiście, najlepsze było } 14... O-O {i po} 15. e4 dxe4 16. Nxe4 {czarne zapewne musiałby zagrać} Nfd5 {i po} 17. Rfe1 {białe stałyby trochę lepiej, ale tę przewagę ciężko byłoby zamienić na cały punkt.}) 15. a4 $1 {Nie jest to trudny ruch, ale bardzo przydatny. Czarne są praktycznie zmuszone do zagrania a5, ale pionek "a" będzie wisiał, zaś hetman przywiązany do skoczka b6.} a5 16. e4 { Wszystko gotowe do przełomu w centrum, więc nie ma na co czekać!} dxe4 17. Nxe4 Rh5 {Czarne walczą z ruchem d5, który – po wymianie na f6 – już groził. Do tego wieża z h5 broni piona na a5.} 18. Rfe1 {Prosty i silny ruch – wieża jest jedyną figurą, która nie gra, więc trzeba ją uaktywnić.} Nxe4 $2 {Ten ruch praktycznie przegrywa partię. Należało umieścić jednego ze skoczków na d5. Białe stałyby wyraźnie lepiej, ale ograniczona liczba słabości sprawiała, że trudno byłoby zamienić przewagę na punkt.} 19. Bxe4 Bd6 {Po tym ruchu Caruana zaproponował remis. Przez moment zastanawiałem się nad tą ofertą, ale uznałem, że muszę ją odrzucić. Białe niczym nie ryzykują i niemożliwe jest, aby nie miały ogromnej przewagi. Początkowo nie widziałem konkretnej drogi i liczyłem m.in. 20.We3, 20.Wc3 a nawet 20.g3. Później jednak znalazłem prosty motyw taktyczny... } 20. Qf3 $1 {Biały hetman nieoczekiwanie uderza w dwa miejsca na raz – pod biciem są pionki c6 i g6.} Nxa4 ({Mogłoby się wydawać, że czarne podstawiły piona g6, ale ratunku już nie było. Po} 20... Kg8 {nastąpiłoby} 21. Bxc6 $1 bxc6 22. Rxc6 {i nawet po "komputerowej" obronie} Bh2+ $1 {białe powinny zrealizować przewagę materialną:} 23. Kh1 Rf5 24. Qe4 Qb7 25. Kxh2 Rxf2 26. Rxb6 Qxe4 27. Rxe4 Rxd2 28. Rb7) 21. Bxg6 Rh8 22. Bg5 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Warszawa"] [Date "2012.02.21"] [Round "4"] [White "Wojtaszek, Radoslaw"] [Black "Bartel, Mateusz"] [Result "0-1"] [ECO "D10"] [WhiteElo "2706"] [BlackElo "2658"] [PlyCount "82"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 1/2012.} 1. d4 d5 2. c4 c6 {Pierwsza niespodzianka dla Radka. Dotychczas biłem na polu c4 lub grałem 2… e6.} 3. Nc3 dxc4 {A to kolejny ruch, którym Radek mógł być zaskoczony. Bicie na polu c4 stało się ostatnio popularne głównie za sprawą znanego w Polsce z gry w Polonii Wrocław Csaby Balogha. Jak się okazuje, białym nie tak łatwo o przewagę.} 4. e4 {Najbardziej pryncypialna odpowiedź.} b5 5. a4 b4 6. Na2 Nf6 7. e5 Nd5 8. Bxc4 Bf5 ({Do tego momentu obaj wybieraliśmy najpopularniejsze posunięcia, ale ostatni ruch to zejście z głównej ścieżki, którą jest} 8... e6 9. Nf3 a5 10. O-O ({sam Radek grał z wspomnianym Baloghem} 10. Bg5) 10... Ba6 {Czarne nie chcą wymieniać białopolowych gońców pragnąc by ich goniec walczył o centrum, jak w obronie Caro-Kann. Oczywiście są też minusy; brak gońca na skrzydle hetmańskim oznacza, że białym łatwiej tam atakować.}) 9. Ne2 ({ Naturalniejsze jest} 9. Nf3 {ale Radek nie myślał długo nad wyprowadzeniem skoczka przez pole e2 na g3. To zaczęło mnie niepokoić.}) 9... e6 10. Ng3 Bg6 11. h4 $5 {Kolejny ruch zagrany po krótkim namyśle. Nie czułem się teraz zbyt pewnie - białe poczynają sobie dość agresywnie, a szybka gra mogła oznaczać, że wpadłem w jakieś analizy!} h6 12. h5 Bh7 13. O-O { Po tym ruchu odetchnąłem. Czułem, że daje on czarnym dobre szanse.} ({ Przy szachownicy obawiałem się} 13. Qg4 {i czarne mają problemy ze skrzydłem królewskim. Po} a5 14. O-O Nd7 {powstawała złożona pozycja, w której nacisk białych na pionka g7 dawał im realne szanse na przewagę.}) 13... Qh4 $1 {Ten niecodzienny naskok nie tylko zapobiega ruchom Hg4 i f4, ale także stwarza nacisk na pionki h5 i d4. Dotkliwy dla białych jest zwłaszcza problem z pionkiem „d”, ponieważ uniemożliwia naturalny ruch Gd2.} 14. a5 {Najlepsza odpowiedź. Białe chcą ukarać czarne za zwlekanie z roszadą.} Be7 15. Bxd5 exd5 ({Chociaż z posunięcia w partii jestem zadowolony, komputer nie podziela moich zachwytów. Po} 15... cxd5 16. Qa4+ Nd7 { obawiałem się związania skoczka na polu d7. Okazuje się jednak, że po} 17. Be3 Rb8 {czarne grożą przerzuceniem gońca przez pole d3 na b5, a po} 18. Nc1 b3 19. Qc6 Bc2 {to białe muszą być ostrożne.}) 16. Be3 O-O 17. Qa4 $6 { Kluczowy moment partii.} ({Choć przy szachownicy nie widziałem wszystkich detali czułem, że posunięcie zagrane przez Radka jest błędem i powinien on zagrać} 17. Qf3 $1 {Planowałem na to} c5 $2 ({Lepsze jest} 17... f6 { które nie bardzo mi się podobało, choć po} 18. Nf5 Bxf5 19. Qxf5 fxe5 20. Qxe5 Rf7 {czarnym nic nie dolega.}) {nie widząc znakomitej riposty białych:} 18. Nxb4 $1 cxb4 19. Qxd5 Na6 20. Qb7 Bd3 {Wydaje się, że czarne stoją dobrze, ale komputer pokazuje przewagę białych} 21. Rad1 $1) 17... f5 $1 { Na tym opiera się strategia czarnych. Białe muszą bić i przed czarnymi otwierają się nowe opcje ataku.} 18. exf6 Rxf6 19. Nxb4 Bd6 $1 {Siły tego posunięcia Radek nie docenił, pokładając nadzieję w swojej odpowiedzi. Pozycja białych jest już nieprzyjemna.} 20. Nxd5 $2 ({Narzucało się} 20. Nxc6 {i tak należało grać. Po} Nxc6 21. Qxc6 Raf8 22. Qxd5+ Kh8 { powstawała pozycja z trzema (!) pionkami więcej u białych.} 23. Rac1 Bg8 $1 {Tu nie ma chyba niczego lepszego niż} 24. Qe4 Bxg3 25. Qxh4 Bxh4 26. g3 Bg5 27. f4 Re6 28. fxg5 Rxf1+ 29. Kxf1 Rxe3 {z końcówką o mocno remisowym charakterze.}) 20... Rf5 $1 ({Ten ruch umknął Radkowi, który liczył na} 20... cxd5 21. Qe8+ Bf8 22. Rfc1 Bd3 23. Rc8 Kh7 24. Rac1 {z dużą przewagą, mimo braku figury.}) 21. Ne7+ {Najlepsza szansa białych. Czarne są bliskie wygranej, ale daje o sobie znać niedorozwój skrzydła hetmańskiego.} Qxe7 22. Nxf5 Bxf5 23. d5 $1 {Praktycznie najlepsza szansa. Gdyby czarne ustawiły gońca na polu d5, nie miałyby trudności z realizacją przewagi.} cxd5 24. Rfe1 Qe5 $6 ({Solidniejsze wydaje się} 24... Qd7 {Priorytet czarnych to rozwój skrzydła hetmańskiego.}) 25. g3 {Kolejny dobry ruch białych.} ({ Spodziewałem się słabego} 25. f4 {po czym sporą przewagę daje nawet proste } Qe6 26. Bxa7 Be4) 25... Bd7 26. Qb3 Qxh5 27. Rad1 ({Po} 27. Qb7 Bc6 28. Qc8+ Kh7 29. Rac1 {czarne grały na mata:} Bd7 30. Qb7 Bg4) 27... Bc6 28. Bd4 Qf7 $2 {Czarne nie chcą dopuścić wieży na pole e6, lecz ten profilaktyczny ruch jest zbyt wolny.} ({Najlepsze było konkretne} 28... Na6 $1 29. Re6 Rb8 30. Qc2 Bf8 $1 {i czarne skończyłyby rozwój, co oznacza iż są o krok od wygranej.} ) 29. Qc3 ({Nieoczekiwanie po} 29. Rc1 $1 {białe miały szansę na ratunek z uwagi na} Bb7 $4 30. Re8+ $1 Bf8 31. Rcc8 $1 Bxc8 32. Rxc8 {z dużą ich przewagą! Ten wariant pokazuje, jak trudno grać z komputerem, który widzi wszystkie niuanse. Na moje szczęście Radek nie jest komputerem, a do tego był już w silnym niedoczasie.}) 29... Bb7 {Teraz czarnym udaje się zakończyć rozwój, a ich przewaga wzrasta z posunięcia na posunięcie.} 30. Bc5 Bxc5 31. Qxc5 Nd7 32. Qe7 Bc6 $5 {Obiektywnie ten ruch daje białym szanse, ale z praktycznego punktu widzenia jest najlepszy. Czarne zamierzają postawić gońca na polu b5 i obronić go pionkiem z a6.} ({Pozornie proste} 32... Rf8 {dawało białym szanse na remis po} 33. Qxf7+ Rxf7 (33... Kxf7 $2 34. Rc1) 34. b4) 33. Rc1 $2 ({Należało zagrać} 33. Qd6 {i okazuje się, że po planowanym przeze mnie} Rf8 34. f4 {białe bronią się jedynymi posunięciami:} Ba8 35. Re7 Qh5 36. Rc1 d4 37. Qxd7 Qh1+ 38. Kf2 Qg2+ 39. Ke1 Qxg3+ 40. Kd1 {Któż jednak zdecyduje się na taki wariant przy szachownicy?}) 33... Bb5 34. a6 $2 {Białe oddają pionka, lecz nie widać co mogłyby zrobić po 34… a6.} Bxa6 35. Rc7 Bb5 36. Qxf7+ Kxf7 {Za wieżę czarne mają już dwie lekkie figury i pionka. Reszta jest prosta do realizacji.} 37. Re5 Rc8 $1 {Lepiej oddać pionka a7 niż pionka na linii „d”. Przy okazji wchodzi do gry wieża.} 38. Rxa7 Rc1+ 39. Kh2 Bc6 40. Rc7 d4 41. Re4 d3 0-1 [Event "MP-m"] [Site "Warsaw"] [Date "2012.02.23"] [Round "6"] [White "Socko, Bartosz"] [Black "Bartel, Mateusz"] [Result "0-1"] [ECO "C55"] [WhiteElo "2636"] [BlackElo "2658"] [PlyCount "78"] [EventDate "2012.02.18"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 2/2012). Partia zdobyła nagrodę dla najpiękniejszej partii Mistrzostw Polski, Warszawa 2012.} 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 {Oczywiście w przygotowaniach rozpatrywałem też 3. Gb5 z biciem na polu c6 - w wariancie wymiennym rozegraliśmy pewnie setki towarzyskich blitzów.} Nf6 4. d3 {Przyjemna niespodzianka. Co prawda byłem przygotowany na 4. Sg5, ale po tym ruchu Bartosz wygrał wszystkie siedem partii, pokonując takich zawodników jak Bacrot czy Naiditsch.} Be7 5. Nbd2 {To posunięcie prędzej czy później powinno prowadzić do głównych wariantów, ale nie jestem przekonany czy jest dobre. Bardziej naturalne i częściej spotykane są c3 oraz 0-0.} O-O 6. O-O d6 {Niedokładność, po której czarne nie powinny mieć problemów z wyrównaniem. Logiczniejsze było 7.c3 lub 7.a4. Obydwa ruchy mają ten sam cel, co odejście gońca i nie pozwalają czarnym zbyt wiele.} 7. Bb3 Na5 8. Ba4 c5 9. c3 Rb8 $1 {Nie jest to trudne posunięcie, ale można je przeoczyć. Okazuje się, że po kilku ruchach przejdziemy do struktur typowych dla klasycznych wariantów partii hiszpańskiej, ale z wieżą na polu b8, zamiast na a8. Ułatwi to czarnym dochodzenie do b4.} 10. d4 b5 11. Bc2 Qc7 12. d5 { Białe grają jak w wariancie Czigorina partii hiszpańskiej, ale czarne mają tu kilka temp więcej. Po pierwsze białe zagrały ruch d4 na raty, po drugie czarne zamiast posunięcia a6 zagrały Wb8, co ułatwia im grę na skrzydle. Na domiar złego nie wiadomo, czy skoczek dobrze stoi na polu d2 - często białe czekają z jego wyprowadzeniem, by bronić pola c3. Ruch d5 ma też zaletę, gdyż zamyka pozycję, więc różnica w tempach nie powinna mieć znaczenia.} c4 $5 {W „normalnym” wariancie Czigorina tak nie grają, ponieważ przy wieży na polu a8 białe mają na to silną odpowiedź a4, a przy wieży na polu b8 - b4 (gdy skoczek stoi jeszcze na polu b1 i broni pola c3). Tu jednak żadna z tych opcji nie wchodzi w grę, a czarny skoczek będzie mógł przejść na pole c5.} 13. h3 Nb7 14. Re1 ({Po} 14. a4 a6 { słabość pola b3 mogła okazać się dotkliwa.}) 14... Bd7 {Tym profilaktycznym posunięciem czarne przygotowują ruch Sc5, a także - jak mówili przedstawiciele radzieckiej szkoły szachowej - łączą obie wieże. Ciężko wprawdzie wytłumaczyć korzyści z tego łączenia wież, ale przynajmniej trudniej je podstawić!} ({Po} 14... Nc5 {nie podobało mi się} 15. b4 {(bez skoczka na polu c5 ten ruch jest niemożliwy, z uwagi na słabość pionka c3)} cxb3 16. axb3 a5 17. b4 {i skoczek nie ma pola a4. Ten właśnie punkt bierze pod kontrolę goniec.}) 15. Nf1 Nc5 16. g4 $2 {To posunięcie zawsze wiąże się z ryzykiem, a w tym momencie daje czarnym lepszą pozycję. Teraz mogłem reagować na kilka sposobów. Poza ruchem w partii oraz w komentarzu, ciekawe było h7-h5. Polecam obejrzenie partii Hou Yifan - A. Kosteniuk, Nalczik 2008, gdzie w podobnej pozycji czarne (z pionkami a3 i a6 oraz wieżą na polu a8) posłużyły się pionkiem „h” i przekonująco wygrały.} ({Białe nie palą się do gry na skrzydle hetmańskim, ale należało zagrać} 16. b4 {i po} cxb3 17. axb3 a5 18. Bd2 Rfc8 {pozycja byłaby bliska równości, choć wolałbym grać ją czarnymi.}) 16... Nfxe4 $5 {Zaraz po wykonaniu tego ruchu, w myślach gromiłem siebie za lekkomyślność. Nie widziałem jednak drogi do jasnej przewagi białych, a po porażce z Kamilem uznałem, że o najwyższe miejsca w turnieju będzie ciężko, więc powalczę chociaż o nagrodę za najpiękniejszą partię mistrzostw.} ({Obiektywnie, dużo lepsze było spokojne} 16... b4 {i po rozpoczęciu akcji na skrzydle hetmańskim czarne mogą stać tylko lepiej.}) 17. Bxe4 $2 {Obiektywnie, nie jest to wielki błąd, ale bardzo utrudnia białym grę. Ważniejszy od wieży był goniec na polu c2!} ({Po} 17. Rxe4 $1 Nxe4 18. Bxe4 f5 19. gxf5 Bxf5 20. Ng3 Bc8 $1 {białe stałyby lepiej, choć pozycja jest obosieczna; ich lekkie figury wyglądają dobrze, ale czarne mają lepszą strukturę.}) 17... Nxe4 18. Rxe4 f5 19. gxf5 Bxf5 20. Ng3 ({ Ciekawe było} 20. Rg4 Bxg4 21. hxg4 b4 {z niejasną pozycją.}) 20... Qd7 $1 { Bardzo ważny ruch, możliwy tylko dzięki temu, że na polu e4 stoi wieża, a nie goniec. Czarne planują nie tylko bicie na polu e4, ale i na h3.} 21. Re1 ( {Źle wyglądało} 21. Nxf5 Qxf5 22. Nd2 Qxf2+ 23. Kh1 Bg5) ({lecz można było rozważyć} 21. Re3 {Trudno jednak zdecydować się na odebranie pola e3 gońcowi, który broniłby stamtąd pola f2.}) 21... Bxh3 {Ten ruch ma sens po odejściu wieży z pola e4.} 22. Nh2 {Groziło Gg4.} Rf6 $5 {Możliwe było także Gh4, ale byłem zapatrzony w białego króla i nawet o tym nie pomyślałem.} 23. Be3 ({Prawdziwym testem ostatniego posunięcia było} 23. Bg5 {na co przygotowałem} Rxf2 $5 {i chociaż za wieżę czarne mają tylko trzy pionki, biały król jest słabo broniony. Po przykładowym} 24. Kxf2 Bxg5 25. Kg1 Rf8 26. Ne4 Bd8 {nie wiadomo co czynić białymi, bo nawet oddanie wieży za któregoś z gońców może nie wystarczyć.}) 23... Rbf8 $6 { Niedokładność.} ({Lepsze było} 23... Rg6 {aby po} 24. Kh1 {mieć} Bh4 { i białe muszą grać} 25. Rg1 Bxg3 26. Rxg3 Rxg3 27. fxg3 Bf5 {Choć pozycja jest mniej więcej równa, łatwiej grać ją czarnymi.}) 24. a4 $2 {Wygląda logicznie. Białe chcą wprowadzić do gry wieżę z pola a1.} ({Lepsze było jednak spokojne} 24. Kh1 {po czym zapewne nie powstrzymałbym się przed} Rxf2 25. Bxf2 Rxf2 26. Re2 Rf4 {z pozycją podobną do tej, która mogła powstać po 23. Gg5, ale białe zyskały jakieś tempa.}) 24... Rg6 25. Qh5 $2 {Ten ruch wydawał się być naturalny, ponieważ białe biorą pod kontrolę pole h4, ale minusy są istotniejsze. Hetman pakuje się w tarapaty, a białe oddają pionka a4.} ({Konieczne było} 25. Kh1 {i choć po} Bh4 26. Rg1 Bxg3 27. Rxg3 Rxg3 28. fxg3 Qf5 {czarne stoją lepiej, nic strasznego się nie dzieje. Dla oceny pozycji istotny jest też elegancki wariant:}) (25. axb5 Bh4 26. Rxa7 Bxg3 $3 27. Rxd7 Bxf2+ 28. Kh1 Bg2#) 25... bxa4 {Białe są sparaliżowane. Dlaczego zatem nie wziąć pionka?} ({Przedwczesne byłoby} 25... Bg4 {Bo po} 26. Nxg4 Rxg4 27. Qh3 h5 28. axb5 h4 29. Rxa7 {białe uzyskują kontrę po linii „a”.}) 26. Ra2 ({Ani teraz, ani ruch później nie można było grać} 26. Kh1 {z uwagi na} Bg4 27. Nxg4 Rxg4 28. Kg2 Rh4 { z następnym Hh3.}) 26... Bd8 $6 {W trakcie partii byłem z tego posunięcia dumny; czarne poprawiają najgorszą figurę, by wymienić ją za obrońcę kluczowego pola f2. Czego chcieć więcej? Niestety, z uwagi na niuanse taktyczne, operacja ta jest nieprawidłowa.} ({Zamiast tego zabójczo skuteczne było} 26... Bg4 $1 27. Nxg4 Rxg4 28. Qh3 h5 $1 29. Qxh5 Rh4 30. Qg6 Rf6 {i czarne wygrywają. Natomiast Bartosz spodziewał się ruchu:}) (26... Bf5 {który po} 27. Rea1 Bc2 {również daje czarnym szanse na zwycięstwo.}) 27. Rea1 Bb6 $2 {Kontynuacja złego planu.} ({Nadal dobre było} 27... Bg4 { choć z innymi wariantami} 28. Nxg4 Rxg4 29. Qh3 h5 30. Rxa4 h4 31. Rxa7 Qf5 { z wygraną.}) 28. Bxb6 axb6 29. Rxa4 Qf7 {Kluczowy moment. Po wykonaniu ostatniego posunięcia byłem niemal pewny, że wygrywam i dalszy ciąg partii mnie nie dziwił. Kiedy jednak pokazywałem partię kibicom, mój brat zademonstrował, jak białe mogły zremisować!} 30. Qe2 $2 ({Ratowało} 30. Qxh3 Qxf2+ 31. Kh1 Rxg3 32. Qf1 {Obaj sądziliśmy, że wygrywa} Qc2 {ale po} 33. Qxf8+ $3 Kxf8 34. Rf1+ Ke7 35. Ra7+ Ke8 36. Ra8+ {jest remis wiecznym szachem.}) 30... h5 $1 {To posunięcie musiało Bartoszowi umknąć.} ({ Niczego nie dawało} 30... b5 {z planem bicia na polu d5, z uwagi na} 31. Ra8 Qxd5 32. Rxf8+ Kxf8 33. Qf3+ Qxf3 34. Nxf3 {i w tej końcówce białe stoją lepiej.}) 31. Ra8 {Nie ma niczego lepszego.} ({Po} 31. Rxc4 Qxd5 {biały hetman nie może pójść na pole c4, a po} 32. Qe4 Qd2 $1 {nie ma dla białych ratunku.}) 31... h4 {Reszta jest prosta. Czarne mają już znaczną przewagę materialną.} 32. Rxf8+ Qxf8 33. Qf3 hxg3 34. fxg3 Qxf3 35. Nxf3 Rxg3+ 36. Kf2 Rg2+ 37. Ke3 Bg4 38. Ra8+ Kf7 39. Ra7+ Kf6 0-1 [Event "MTO op"] [Site "Biel"] [Date "2013.07.25"] [Round "4"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Bu, Xiangzhi"] [Result "1-0"] [ECO "B51"] [WhiteElo "2619"] [BlackElo "2664"] [PlyCount "63"] [EventDate "2013.07.22"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 4/2013).} 1. e4 c5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 d6 4. O-O Bd7 5. Re1 Nf6 6. c3 a6 7. Bc4 {Białe najczęściej odchodzą gońcem na pole f1, ale odejście na c4 także ma sens. Jeśli czarne zagrają b7-b5, ich pionki na skrzydle hetmańskim będą osłabione. Jeżeli zaś powstrzymają się od tego pchnięcia, muszą się liczyć z tym, że goniec na polu c4 będzie silną figurą.} Bg4 { Najlogiczniejsza odpowiedź. Czarne poprawiają gońca i przygotowują się do walki po d2-d4.} 8. d4 ({Niczego nie daje} 8. Qb3 {bo po} e6 9. Qxb7 {jest} Na5 ) 8... e6 ({Spodziewałem się posunięcia} 8... cxd4 {które jest typowe dla tego rodzaju pozycji. Dalej mogłoby nastąpić} 9. cxd4 e5 10. d5 Nd4 { z mniej więcej równymi szansami.}) 9. d5 {To posunięcie się narzuca, bo przy czarnym królu, stojącym w centrum, białym zależy na otworzeniu pozycji.} Bxf3 ({Zaskoczyła mnie odpowiedź przeciwnika, ponieważ od solidnego gracza jakim jest Bu, oczekiwałem raczej} 9... Ne5 {Wprawdzie po} 10. Be2 Bxf3 11. Bxf3 Nxf3+ 12. Qxf3 e5 {białe mają przewagę na skrzydle hetmańskim, a gońca czarnych ograniczają pionki, ale w ich obozie nie ma słabości i są wszelkie szanse na obronę.}) 10. gxf3 ({Możliwe, że ten ruch jest niedokładny i lepsze było proste} 10. Qxf3 Ne5 11. Qe2 Nxc4 12. Qxc4 {Przyznam, że tego nie rozpatrywałem, gdyż uważałem, iż należy zagrać agresywniej.}) 10... exd5 ({Interesujące było} 10... Ne5 11. Bf1 g5 $5 {celem rozpoczęcia walki o czarne pola (dokładniej o pole f4). Podczas partii sądziłem, że ta kontynuacja jest ryzykowna dla czarnych. Zapewne przeciwnik myślał podobnie.}) 11. exd5+ Ne7 {Na pierwszy rzut oka pozycja białych wygląda znakomicie. Mają parę gońców i kontrolują jedyną otwartą linię, na której dodatkowo stoi czarny król. Problemem jest jednak to, że czarne nie mają większych słabości, więc trudno się dobrać do ich pozycji. To zaś powoduje, że białym nie jest łatwo wybrać plan gry, a elementy statyczne przemawiają na korzyść czarnych. Jeśliby z szachownicy zniknęły czarnopolowe gońce, a czarny król znalazłby ukrycie, to właśnie czarne stałyby lepiej.} 12. Bg5 {Naturalny, rozwojowy ruch, którego celem jest zapobieżenie posunięcia g7-g6.} ({O skali trudności, przed jakimi stały białe, wiele mówi wariant} 12. b4 $5 cxb4 13. cxb4 g6 14. Bb2 Bg7 15. Qe2 Rc8 16. Nd2 Kf8 {i okazuje się, że po serii rozsądnych posunięć obu stron, czarne stoją lepiej. Ich król na polu f8 nie daje powodu zmartwienia, a białe mają kiepską strukturę i słabego (!) gońca na polu c4. Wydaje się, że w pozycji na ostatnim diagramie białym nie jest łatwo rozwinąć inicjatywę, co prowadzi do wniosku, iż ruch 10.gxf3 mógł być niedokładnością.}) 12... h6 13. Bxf6 gxf6 {Białe pozbyły się pary gońców i powstała dość nietypowa pozycja z różnopolakami, w której gońce obu stron są ograniczone pionkami z własnych obozów. W tej sytuacji dla każdego z graczy ważne znaczenie ma ożywienie własnego gońca.} 14. Nd2 Qd7 {Przygotowuje długą roszadę.} ({Próba uwicia czarnemu królowi gniazdka w okolicach pola h5 dawała świetną grę białym. Po} 14... Bg7 15. f4 O-O 16. Qh5 {mój goniec mógłby się rozegrać na diagonali b1-h7.}) 15. Ne4 O-O-O {Decydując się na 12. Gg5 zapomniałem o tym posunięciu. Pionek na polu f6 nie jest potrzebny czarnym, za to każde tempo jest na wagę złota. } 16. b4 $5 {Z tego posunięcia jestem zadowolony. Nie chodzi nawet o jego obiektywną siłę, ale o dobre wyjście z trudnej sytuacji psychologicznej. Zostałem zaskoczony groźnie wyglądającym ruchem, a jednak udało mi się zachować zimną krew.} Ng6 {Czarne chcą przestawić skoczka w okolice białego króla.} ({Niewiele dawała próba przepędzenia skoczka za pomocą} 16... f5 {Po dalszym} 17. Nf6 Qc7 18. Qd3 $1 {białe naciskają na skrzydło hetmańskie, a na} b5 {następuje} 19. Bxb5 axb5 20. bxc5 {i ich atak jest wyjątkowo groźny.}) ({Warto dodać, że po} 16... cxb4 {białe nie biją pionka, ale grają} 17. Rb1 $1 {by prowadzić atak po linii „b”.}) 17. bxc5 $6 {Grając ten ruch, czułem dyskomfort związany z faktem, że zwalnia się pole d6 dla czarnego gońca. Jednak prawidłowy ruch nawet nie przeszedł mi przez myśl.} ({Należało zagrać silne} 17. Rb1 $1 {W ten sposób zachowałbym możliwość bicia na polu c5 w dogodniejszym momencie (z wieżą na polu b1), a także mógłbym myśleć o b4-b5 (to ostatnie byłoby dobre tylko w wyjątkowych przypadkach). Oto możliwy scenariusz dalszej gry:} Nh4 18. Kh1 Qh3 19. Bf1 Qxf3+ 20. Qxf3 Nxf3 21. Re3 Ne5 22. bxc5 dxc5 23. Nxf6 { z przewagą białych, mających lepszy rozwój.}) 17... dxc5 ({Bicie w szachach nie jest obowiązkowe, więc można było rozważyć} 17... Nh4 $5) 18. Rb1 Ne5 $2 {Okazuje się, że skoczek stałby lepiej na bandzie.} ({ Należało zdecydować się na} 18... Nh4 $1 19. Kh1 {choć po} b5 20. Bf1 ({ (do remisu prowadzi ekstrawaganckie} 20. Qa4 $5 bxa4 21. Bxa6+ Kc7 22. Rb7+ Kc8 ) 20... Qxd5 (20... f5 21. c4 $1 fxe4 22. Rxe4 {z atakiem.}) 21. Qxd5 Rxd5 22. c4 {białe zachowują inicjatywę.}) 19. Nxf6 {Ofiara jakości za inicjatywę. Ta decyzja nie była najlepsza, ale prawidłowy ruch był trudny do znalezienia.} ({Należało grać} 19. Bxa6 $1 {i białe dostają atak, który jest nie do powstrzymania. Inna sprawa, że warianty, które należało policzyć były równie nieoczywiste, jak samo uderzenie. Po} bxa6 ({Z kolei po } 19... Rg8+ {wieża w wielu wariantach wpada na widły z pola f6, np.} 20. Kh1 bxa6 21. Qe2 $1 Qa7 (21... c4 22. Nxf6) 22. Nxf6 Bd6 23. f4 Nd7 24. Nxg8 Rxg8 { z dużą przewagą białych.}) 20. Nxf6 (20. Qe2 $2 c4 21. Nxf6 $2 Qh3 { i wygrywają czarne!}) 20... Qd6 ({po} 20... Qf5 {rozstrzyga} 21. Qb3) 21. f4 $1 Nc4 ({(w wariancie} 21... Nd7 22. Qb3 Qc7 23. Qa4 Qd6 24. Ne4 Qg6+ 25. Kh1 { czarne nie są w stanie sensownie obronić pionka a6 i linii „b”, ich szyki obronne lada moment przerwie d5-d6!)}) 22. Qg4+ Kc7 23. Ne8+ Rxe8 24. Rxe8 Nb6 25. c4) 19... Qd6 20. Rxe5 Qxe5 21. Qb3 Qc7 22. Kh1 $1 {Z tego jestem bardziej zadowolony niż z 16.b4!? Grając 19. Sxf6 sądziłem, że w tej pozycji powinno się znaleźć jakieś uderzenie. Jednak z każdą minutą liczenia wariantów dochodziłem do wniosku, że przeszkadza mi król na polu g1.} ({Najlepiej widać to w wariancie} 22. Bxa6 bxa6 23. Qa4 Rd6 24. Ne8 { w którym czarne wygrywają po} Rg6+ {Stąd potrzeba profilaktycznego ruchu królem. Można było go postawić na polu f1, ale wydawało mi się, że na polu h1 będzie bezpieczniejszy.Stąd potrzeba profilaktycznego ruchu królem. Można było go postawić na polu f1, ale wydawało mi się, że na polu h1 będzie bezpieczniejszy.}) 22... h5 $2 {Błąd, po którym czarne praktycznie nie mają obrony.} ({Słabe było również} 22... b5 23. Bxb5 axb5 24. Qxb5 Rd6 25. Ne8) ({ale po najlepszym} 22... Bd6 $1 23. Qa4 ({nic nie daje} 23. Bxa6 bxa6 24. Qa4 Qa7 25. Qc6+ Bc7) 23... a5 $1 {atak białych zastaje zahamowany. Po dalszym} 24. Bd3 Be5 25. Bf5+ Kb8 26. Nd7+ Rxd7 27. Bxd7 {powstaje pozycja z dynamiczną równowagą.}) 23. Bxa6 $1 {A teraz nastąpi demontaż obrony czarnych.} bxa6 24. Qa4 Rd6 $2 {To posunięcie dodatkowo pogarsza sytuację.} ( {Szansę na obronę dawało} 24... Qd6 {Podczas partii sądziłem, że białe forsownie wygrywają po} 25. Ne4 Qg6 26. Qb3 Kd7 27. Qb7+ ({Dlatego lepiej zagrać} 27. Rg1 $1 Qh6 28. Re1 $1 Kc8 29. Rb1 $1 Kd7 30. d6 {lecz szanse na znalezienie tej kontynuacji przez człowieka są minimalne. Mogłoby się więc okazać, że po 24… Hd6 czarne uratowałyby pół punktu.}) 27... Ke8 { ale okazuje się, że po} 28. Rb6 Bd6 29. Nxd6+ Kf8 $1 {czarne zachowują szanse na ratunek.}) 25. Ne8 Rb6 $2 ({Ostatnią nadzieję na remis zostawiało } 25... Qd7 26. Nxd6+ Bxd6 (26... Qxd6 27. Qe8+ Qd8 28. Rb8+) 27. Qxa6+ Kd8 28. Rb7 $1 Bc7 {bowiem tutaj znowu droga do wygranej nie jest oczywista:} 29. Qf6+ Kc8 30. Rxc7+ Kxc7 31. d6+ ({ale nie} 31. Qxh8 Qf5 $1 {i trudno uciec królem przed szachami.}) 31... Qxd6 32. Qxh8 {i białe bez problemu realizują przewagę.}) 26. Nxc7 Rxb1+ 27. Kg2 Kxc7 {Czarne mają wprawdzie przewagę materialną, ale ich figury stoją źle i materialne zdobycze białych są kwestią czasu. Warto zwrócić uwagę na to, że zarówno wieża jak i goniec czarnych nie wykonały w tej partii żadnego posunięcia!} 28. Qc6+ $6 ({ Niepotrzebny szach. Znacznie lepsze było ciche} 28. Qe8 {po którym czarne nie są w wstanie skoordynować sił i tracą przynajmniej gońca. Na szczęście po ruchu w partii przewaga nie ucieka…}) 28... Kb8 29. d6 $6 { Kolejna próba… wypuszczenia przewagi.} ({Lepsze było} 29. Qf6 Rg8+ 30. Kh3 Rb7 31. Qd8+ Ka7 32. d6) 29... Ka7 $2 {Przeciwnik postanowił mi pomóc.} ({ Po prawidłowym} 29... Bg7 $1 30. Qc7+ Ka8 31. Qxc5 {białe zachowują przewagę, ale jej realizacja wymaga wysiłku.}) 30. d7 $1 Bg7 ({Okazuje się, że po} 30... Be7 {następuje} 31. Qe4 {i czarne tracą gońca.}) 31. Qxc5+ Kb7 32. Qe7 {Czarne poddały się, gdyż pionek dochodzi do pola przemiany.} 1-0 [Event "ME"] [Site "Jerozolima"] [Date "2015.03.02"] [Round "6"] [White "Navara, David"] [Black "Bartel, Mateusz"] [Result "0-1"] [ECO "C07"] [WhiteElo "2735"] [BlackElo "2631"] [PlyCount "126"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – ChessBase Megabase).} 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nd2 c5 4. Ngf3 cxd4 5. exd5 Qxd5 6. Bc4 Qd7 7. Nb3 Nc6 8. Nbxd4 Nxd4 9. Nxd4 a6 10. O-O Nf6 11. Bf4 b5 12. Bb3 Bc5 13. Be5 Bb7 $2 14. c3 $2 O-O 15. Qe2 Qe7 16. Rad1 Rad8 17. Rfe1 Ba8 $5 18. Rd3 g6 $1 19. Qd2 Ng4 20. Bg3 e5 $1 21. Bd1 $2 Qf6 $1 22. Bxg4 $2 exd4 23. cxd4 $2 Rxd4 24. Qc3 Qb6 $6 25. Rxd4 Bxd4 26. Qc2 Qf6 27. b3 h5 28. Bd7 Rd8 29. h4 Bxg2 30. Kxg2 Rxd7 31. Qe4 Rd8 32. Rc1 Bc3 $1 $17 33. b4 Kh7 $1 34. a3 Rd4 35. Qf3 Qxf3+ 36. Kxf3 Rc4 37. Ke2 Kg8 38. Rc2 Bd4 39. Rxc4 bxc4 40. Kf3 f5 $1 $19 41. Bf4 Kf7 42. Bg5 Ke6 43. Ke2 Kd5 44. f3 Kc6 45. a4 Bc3 46. Be7 Kd7 47. Bc5 Bf6 48. Bf2 Be7 49. b5 axb5 50. axb5 Kc7 51. Kd2 Bb4+ 52. Kc2 Kd6 53. Kb2 Kd5 54. Ka2 f4 55. Kb2 Bc5 56. Be1 Bd4+ 57. Ka3 Kc5 58. b6 Kxb6 59. Kb4 c3 60. Bxc3 Bxc3+ 61. Kxc3 Kc5 62. Kd3 Kd5 63. Kc3 g5 0-1 [Event "Aeroflot op-A"] [Site "Moscow"] [Date "2016.03.06"] [Round "6"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Artemiev, Vladislav"] [Result "1-0"] [ECO "B90"] [WhiteElo "2625"] [BlackElo "2674"] [PlyCount "79"] {Komentarz: Fritz 15 (10m).} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Nb3 g6 (6... e6 7. Be2 Be7 8. O-O Qc7 9. a4 b6 10. f4 Bb7 11. Bf3 Nbd7 12. Qe2 Rc8 13. Be3 O-O 14. Rad1 Rfe8 15. g4 d5 16. exd5 Nxd5 17. Nxd5 Bxd5 18. Bxd5 exd5 19. Rxd5 Nf6 20. Rd3 Qc4 21. Qg2 {Popov,I (2460)-Kornev,A (2570) Moscow 2006 0-1 (37)}) 7. Be2 Bg7 8. g4 (8. O-O O-O 9. Re1 Nbd7 10. a4 b6 11. Be3 Bb7 12. f3 Qc7 13. Qd2 Rfe8 14. Red1 Rac8 15. Bf1 Nc5 16. Qf2 Nfd7 17. Nd4 Qb8 18. Rd2 Ne5 {1-0 (18) Onischuk,V (2581)-Bajarani,U (2417) Voronezh 2013}) 8... h6 9. Be3 Nc6 10. f3 b5 11. Qd2 Be6 12. O-O-O Rc8 13. Kb1 Ne5 14. h4 Bc4 (14... h5 15. g5 Nfd7 16. Bd4 $14) 15. Bd4 $14 Qc7 (15... Nc6 16. g5 Nxd4 17. gxf6 Nxe2 18. fxg7 Nxc3+ 19. Qxc3 $14) 16. f4 $16 Bxe2 (16... Nc6 $5 17. Bxf6 Bxf6 $16) 17. Qxe2 Nexg4 (17... Nc6 $5 18. Bxf6 exf6 $16) 18. e5 $1 $18 dxe5 19. fxe5 Qc4 20. exf6 ( 20. Rd3 $5 Nd7 21. Qxg4 Nxe5 $18) 20... Qxe2 $16 21. Nxe2 Bxf6 22. h5 $1 g5 23. Ng3 Bxd4 24. Rxd4 Ne5 25. Re4 (25. Nf5 f6 $16) 25... f6 (25... Nc4 26. Rd1 e6 27. Nd4 $16) 26. Rf1 Rc4 27. Nd4 Rc5 (27... Kd7 28. Ngf5 $18) 28. Ne6 Rc6 29. Ng7+ Kd7 30. N3f5 Rg8 31. Rd4+ Kc7 32. Nxe7 Rxg7 33. Nxc6 Nxc6 34. Rd2 g4 $6 ( 34... f5 35. Rxf5 Re7 36. c4 Re1+ 37. Kc2 $18) 35. Rxf6 g3 (35... Ne7 36. Rxh6 g3 37. Rg2 $18) 36. Rg6 Rxg6 (36... Rf7 37. a3 Rf1+ 38. Ka2 Rh1 $18) 37. hxg6 h5 (37... Ne7 38. Rg2 Nxg6 39. Rxg3 Ne5 $18) 38. Re2 Nd4 (38... g2 39. Rxg2 Kd6 40. g7 $18) 39. Rg2 Nf5 40. Rxg3 $1 1-0 [Event "MP-m"] [Site "Warszawa"] [Date "2018.05.12"] [Round "1"] [White "Bartel, Mateusz"] [Black "Mista, Aleksander"] [Result "1-0"] [ECO "B51"] [WhiteElo "2604"] [BlackElo "2590"] [PlyCount "113"] {Komentarz: Mateusz Bartel (pełny komentarz – Mat 3/2018).} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. Bb5+ Nd7 4. Ba4 {Nie jest to nowy ruch, ale nadal dość świeży. Pierwszy raz zagrał tak hiszpański mm Santos Ruiz, ale jego pomysł znalazł już kilku naśladowców. Najwyżej notowanym z nich był Jarosław Żerebuch, który zagrał tak przeciwko Wesleyowi So na tegorocznych mistrzostwach USA. Tajemnicze odejście gońcem ma kilka celów, z których najważniejszym jest zaskoczenie przeciwnika. Czarne od razu muszą zmierzyć się z praktycznymi problemami. Jeśli chodzi o stronę bardziej szachową, to białe, nadal trzymając „w rękawie” możliwość ruchu c2-c3, szykują się do zagrania c2-c4, ale tylko w takich okolicznościach, które uznają za odpowiednie. Podsumowując, 4. Ga4 jest posunięciem profilaktycznym, które zwiększa elastyczność pozycji białych.} Ngf6 5. O-O a6 ({W przypadku} 5... g6 {białe mogą rozwijać się również przez c3:} 6. Re1 Bg7 7. c3 O-O 8. d4 {1-0 (56) D. Paravyan (2603) - H. Raja (2448), Moskwa 2018, z typową, nieco przyjemniejszą dla białych pozycją. Trudno znaleźć śmiałka, który zdecydowałby się na zagranie 5… Sxe4, bez uprzedniego przygotowania, zwłaszcza że białe mają zapewne więcej niż rekompensatę za pionka - czarnym ciężko dokończyć rozwój.}) 6. c4 g6 {Spodziewałem się, że właśnie w ten sposób Aleksander będzie próbować rozwijać grę.} ({ Alternatywnym ustawieniem było} 6... e5 7. d3 Be7 8. Nc3 O-O {które jednak nie jest w stylu mojego przeciwnika.}) 7. Nc3 Bg7 8. d3 O-O 9. h3 b6 ({W jednej partii próbowano także ruchu} 9... Ne5 {co jest dość standardową próbą walki o centrum w tym wariancie (to jest ze skoczkiem na polu d7). Jednak w tym momencie czarne na pewno nie wyrównują.} 10. Nxe5 dxe5 11. Be3 Qd6 12. a3 Rd8 13. Qf3 Bd7 14. Rfd1 Rac8 15. Rab1 Bxa4 16. Nxa4 b5 17. Nc3 { i z uwagi na słabego gońca g7, białe stoją lepiej. 1-0 (50) V. Baklan (2598) - C. Gokerkan (2422), Izmir 2018.}) 10. Be3 $6 {Ten ruch zagrałem od ręki, mimo, że przed partią analizowałem coś innego!} ({Wzorowałem się na partii Żerebucha, który rozegrał to nieco inaczej:} 10. Rb1 Bb7 11. Bg5 h6 12. Be3 Qc7 13. Qd2 Kh7 14. b4 Rac8 15. Rfc1 {z lekką przewagą białych, 0-1 (53) J. Żerebuch (2640) - W. So (2786), Saint Louis 2018. Trzeba zauważyć, że Amerykanin ukraińskiego pochodzenia rozegrał tę pozycję znacznie lepiej - goniec na polu g5 skutecznie utrudnia manewr e6-d5 (wówczas goniec wiąże skoczka z pola f6). Jeśli zaś czarne zagrają h6, to białe (po powrocie gońca na pole e3) będą miały możliwość zagrania Hd1-d2 z tempem na pionka h6. Ten prosty manewr realizowałem w życiu setki razy w różnych wariantach i prawdę mówiąc, jestem zdziwiony, że nie zrobiłem tego raz jeszcze.}) 10... Bb7 11. Rb1 e6 12. b4 Qc7 $6 {Chociaż to posunięcie wygląda naturalnie, to zapewne jest niedokładne. Nie ma realnych przesłanek do tego, aby postawić hetmana na tym polu. Co więcej, w licznych wariantach wchodzi on „pod tempa”.} ({Znacznie lepsze było} 12... Rc8 { które realnie groziło przeprowadzeniem przełomu d6-d5:} 13. Qd2 cxb4 14. Rxb4 d5 $1 {z obustronnymi szansami.}) 13. Qd2 Rfd8 ({W tym momencie przełom w centrum nie ma racji bytu} 13... d5 $2 14. bxc5 bxc5 15. cxd5 exd5 16. Bf4 Qc8 17. Rfc1 {z dużą przewagą białych, jak w partii: A. Boruchowski (2542) - M. Yilmaz (2619) ½ (40), Batumi 2018.}) 14. Rfc1 Rab8 {Białe i czarne rozwinęły swoje siły i są gotowe do rozpoczęcia gry środkowej. Białe stoją nieco lepiej, głównie z uwagi na przewagę przestrzeni oraz niezbyt trafioną pozycją skoczka na polu d7, ale pozycja czarnych wygląda solidnie. W tym momencie partii, na dobrą sprawę, zupełnie straciłem koncept, czego dowodem jest fakt zużycia aż 40 minut na kolejne trzy posunięcia. W pozycji, gdzie nic nie grozi, z możliwości wzmacniania gry jest niemało, to bardzo nierozsądne zachowanie. Oczywiście, trudno powiedzieć, jaki jest plan białych. W takich pozycjach, wzorując się na najlepszych, warto po prostu robić zdrowe ruchy, lekko poprawiające pozycję i od czasu do czasu stawiające przeciwnikowi przeszkody. Taka metoda jest skuteczniejsza niż wyszukiwanie genialnych planów, których istnienie nie zawsze jest pewne.} 15. Bg5 Rdc8 16. a3 {Oczywiście nie wiadomo, czy ruch a3 przyda się, ale wygląda on dobrze, wzmacniająco. Dlaczego straciłem na niego aż 17 minut?} Nf8 {To posunięcie, choć samo w sobie nie jest złe, zasygnalizowało mi, że Aleksander szykuje ruch e5. Ruch ten uznałem za słaby i podczas partii wydawało mi się, że warto byłoby sprowokować czarne do jego zagrania.} 17. Nh2 {Posunięcie stosunkowo neutralne, mające jednak pewne plusy - skoczek na polu f3 nie był zbyt pożyteczny, a z pola h2 można go przestawić na lepsze pozycje, zwłaszcza na pole e3. Jestem zadowolony, że to zagrałem, tylko dlaczego zabrało mi aż 22 minuty?} e5 $2 {Zawodnicy, tacy jak Aleksander, kipią energią i nie bardzo odnajdują się w sytuacjach, w których najlepiej jest nic nie robić. Stąd właśnie ta impulsywna decyzja, która zmienia charakter pozycji, ale na korzyść białych.} 18. Nd5 $1 {W tym momencie białe musiały podjąć decyzję, jakich zmian dokonać.} ({Uznałem, że natychmiastowe Sd5 jest optymalne i nie pomyliłem się. Włączenie wymiany na polu f6 byłoby na rękę czarnym, np.:} 18. Bxf6 Bxf6 19. bxc5 bxc5 20. Nd5 Bxd5 21. cxd5 {choć i tutaj białe zapewne stoją nieco lepiej, to pozycja czarnych nie traci na solidności.}) 18... Nxd5 ({Także} 18... Bxd5 19. cxd5 {wygląda dość słabo. Białe mogłyby rozwijać grę na obu skrzydłach, bez specjalnych obaw o kontrę przeciwnika.}) 19. cxd5 f5 { Zgodnie ze swoją manierą gry Aleksander zaostrza pozycję. Problemem tego planu jest to, że białe są lepiej przygotowane do bitwy. Nie powinno to dziwić, gdyż od razu widać, że wszystkie lekkie figury czarnych stoją słabo.} 20. bxc5 dxc5 ({Zawodnik preferujący pasywną obronę wybrałby zapewne} 20... bxc5 {i białe nie uzyskują wprawdzie wolnego pionka na polu d5, ale za to mogą powalczyć o kontrolę linii „b”, w czym pomaga im fatalnie ustawiony goniec na polu b7.}) 21. Qa2 {Podczas trwania partii wydawało mi się, że ruch a2 jest silny, ponieważ zwalnia miejsce dla gońca z pola g5 i to z tempem, ale po prawdzie, nie było potrzeby, aby tak grać.} ({Lepsze było} 21. Bb3 Kh8 22. a4 Qd6 ({Podczas partii obawiałem się wariantów w stylu:} 22... f4 23. Ng4 h5 24. Nh2 Nh7 25. Nf3 {nie będąc pewnym, czy taki obrót wydarzeń na pewno jest korzystny dla białych.}) 23. Qd1 ({Sens ma również} 23. Bh6 $5 {choć wymiana gońca z pola g7 wydawała mi się antypozycyjna.}) 23... b5 24. Bd2 {z lepszą pozycją białych.}) 21... Kh8 ({Co ciekawe sądziłem, że czarne nie mogą zagrać} 21... Qd6 {z uwagi na} 22. Be7 {ale okazuje się, że po} Qxe7 23. d6+ Qe6 ({ale nie} 23... Qf7 $2 24. Bb3 c4 25. Rxc4 Kh8 $2 26. Rxc8) 24. Bb3 c4 25. Rxc4 Kh8 {białe po prostu zostaną bez figury, gdyż po} 26. Rxc8 {jest} Qxc8 {Czarne mogły zatem zagrać Hd6, choć zapewne nie zmieniłoby to charakteru pozycji, jeśli oczywiście nie wpadłbym w powyższy wariant.}) 22. Bd2 ({Można było zagrać } 22. Bd1 {ale nie byłem pewien oceny pozycji po} f4 23. Bh4 h6 24. f3 { i wydaje się, że pozycja białych jest nieco lepsza. Czarne jednak zachowują potencjał do stworzenia ataku na skrzydle królewskim.}) 22... f4 23. Bd1 $1 {Prosty ruch, ale czasami takie są najtrudniejsze. Goniec na polu a4 już od paru posunięć powinien poprawić swoją pozycję, a pole d1 nadaje się do tego idealnie! Na tym polu goniec nie przeszkadza żadnym figurom i jest gotowy, aby w każdej chwili włączyć się do gry na dowolnym skrzydle.} h5 24. a4 Nd7 25. g4 $6 {A to niepotrzebny ruch, który zaostrza grę, co z pewnością ucieszyło mojego przeciwnika. Gdybym jednak tak nie zagrał, nie zdobyłbym nagrody za najpiękniejszą partię w turnieju. Coś za coś. Warto też dodać, że g2-g4 jest często spotykane w podobnych sytuacjach, jednak w tej konkretnej pozycji kontra czarnych nie była na tyle groźna, żeby decydować się na tak radykalne środki. Proste 25. Sf3 z dalszym naciskiem na pola e5 i b6, zapewniało białym wyraźną przewagę.} Nf6 26. Bc3 ({Podczas partii rozważałem także} 26. Qb2 {co okazuje się lepsze, bo po wymuszonym} b5 27. axb5 axb5 {białe wcale nie muszą bić na polu b5 (choć i to dawałoby im przewagę), ale mogą zagrać po prostu} 28. Nf3 {i dopiero w odpowiedzi na taktyczną reakcję czarnych, czyli} Nxd5 { należy zbić pionka na polu b5.} 29. Qxb5 {- gołym okiem widać, że choć białe stoją lepiej, to stopień skomplikowania pozycji jest wysoki.}) 26... Re8 27. Qb2 Bc8 $1 {Czarnym w końcu udało się ożywić gońca z pola b7 i dać mu jakąś rolę.} ({Białe muszą zatem grać dokładnie. Na} 27... b5 { planowałem} 28. axb5 axb5 29. Nf3 {z naciskiem na pionka e5.}) 28. Nf3 Nh7 ({ Podczas partii, mając już niezbyt dużo czasu, obawiałem się kontynuacji:} 28... hxg4 29. Bxe5 Qe7 {i wydaje się, że pozycja staje się niejasna, ale po prostym} 30. hxg4 (30. Bxb8 gxf3 {z niejasną grą.}) 30... Bxg4 31. Bxb8 { białe wygrywają.}) 29. a5 b5 30. Bb4 $2 {Chociaż podczas rozgrywania partii przeczuwałem, że gdzieś może „czaić się” idea zagrania d3-d4 (korzystając z tego, iż biała wieża i czarny hetman stoją na linii „c”), to w tym momencie o niej zapomniałem.} ({Była to prawidłowa droga: } 30. d4 hxg4 (30... c4 $1 31. dxe5 (31. Nxe5 $2 Ng5 $1) 31... hxg4 32. hxg4 Bxg4 33. e6 Bxf3 34. Bxf3 Bxc3 35. Qxc3+ Qg7 {Białe miałyby pionka i silną formację w centrum, jednak nadal stałyby przed nimi pewne problemy natury technicznej.}) 31. hxg4 exd4 (31... c4 32. Nxe5) 32. Bxd4 {z dużą przewagą;} ) 30... hxg4 31. Rxc5 Qf7 $2 {W sytuacjach takich jak ta, trudno jest „na oko” stwierdzić, na którym polu hetman bardziej się przyda - na polu f7 czy na d8.} ({Mój przeciwnik wybrał pole f7, choć to raczej po} 31... Qd8 $1 32. hxg4 Bxg4 33. Kf1 Ng5 $1 {pozycja czarnych nadawała się do gry.}) 32. hxg4 Bxg4 33. Kf1 $6 {Typowy „niedoczasowy” ruch. Czarne nie miały realnych gróźb, można było wzmocnić pozycję w inny sposób.} ({Podczas analizy w studio telewizyjnym, arcymistrz Bartłomiej Heberla sugerował możliwość zagrania} 33. Nxe5 $2 {którą rozpatrywałem przy partii. Niestety czarne mają wówczas pole g6 dla wieży, co wykorzystują szybko:} Rxe5 34. Bxg4 Rg5 $1) ({Dlatego niezłe było posunięcie} 33. Rc6 {by dopiero po} g5 $2 {zagrać} 34. Nxe5 $1 Bxe5 (34... Rxe5 35. Bxg4 Rxd5 36. Qb3 { z wygraną.}) 35. Bc3 {z odbiciem figury i wygraną pozycją.}) 33... Bh3+ ({ Podczas trwania partii obawiałem się, że czegoś nie doliczyłem w wariancie:} 33... g5 34. Nxg5 Qh5 35. Bxg4 Qxg4 36. Nxh7 {ale na szczęście po } f3 ({a po} 36... Kxh7 37. Ke1 Qg1+ {jest paradoksalny ruch} 38. Ke2 $1 (38. Kd2 Qxf2+) {który wymusza posunięcie f3, co nieoczekiwanie pogarsza pozycję czarnych.} 38... f3+ 39. Kd2 $1 Qxf2+ 40. Kc3 {z wygraną.}) 37. Ke1 Bh6 38. Kd1 {biały król znajduje bezpieczne schronienie;}) 34. Ke1 g5 35. d6 $6 { W tym momencie partii czułem, że muszę być o krok od wygranej. Figury białych są znacznie lepiej skoordynowane, a punkt e5 trzeszczy w posadach.} ( {Moją pierwszą myślą było zagranie} 35. Bc3 {co natychmiast kończy partię i naprawdę nie wiem, dlaczego nie zdecydowałem się na to posunięcie. Wystarczy zauważyć, że po} Qe7 36. d6 {(choć to nie jedyny ruch)} Qxd6 37. Bxe5 {partia kończy się. Posunięcie, które wykonałem w partii nie wypuszcza przewagi, ale komplikuje pozycję.}) 35... g4 36. Nxe5 Rxe5 37. Rxe5 g3 38. Bf3 $4 {Na moment przed kontrolą czasu popełniłem fatalny błąd.} ({Nie potrafię powiedzieć, dlaczego nie zagrałem prostego i z tempem} 38. Bh5) 38... Qg6 $4 {Błąd za błąd!} ({Czarne mogły wygrywać po dość prostym} 38... Ng5 {które podczas trwania partii widziałem. Oceniłem jednak (i być może mój przeciwnik również), że po} 39. Rxg5 Bxb2 40. Rxb2 {pozycja jest niejasna. Niestety wartość pionka na polu g3 jest duża i po prostym} Rg8 {(a także i po innych ruchach) czarne mają wygraną pozycję.}) 39. Bc3 $5 {Białe miały kilka opcji, ale to posunięcie wygląda najbardziej praktycznie. Teraz celem białych jest stworzenie nacisku po diagonali a1-h8.} g2 40. Re7 $5 {To kontrolne posunięcie sprawiło mi sporą przyjemność i dzięki niemu partia zyskała sporo na kolorycie. Białe mogły zagrać kilka innych posunięć, ale gdy tylko zorientowałem się, że nie widzę natychmiastowej wygranej dla przeciwnika mimo tego, że on ma dwa hetmany, to nie potrzebowałem zachęty, żeby pójść na taką pozycję! Przegrywało 40. Ke2? Z uwagi na tzw. słabą promocję: 40… g1S+ 41. Wxg1 Hxg1 i groźba skoczka na polu f1 rozstrzyga o wyniku partii.} ({Do forsownego remisu prowadziło} 40. Bxg2 Qxg2 41. Re7 Qf1+ 42. Kd2 Qxf2+ 43. Kc1 Qe3+) ({podobnie zresztą jak} 40. Kd2 g1=Q 41. Rxg1 Qxg1 42. Re7 Qxf2+ 43. Be2 Qe3+ 44. Kd1 Qg1+ 45. Kd2 (45. Kc2 $4 Rc8 46. Rc7 Rxc7 47. dxc7 Qc5) 45... Qe3+) 40... g1=Q+ 41. Ke2 {Kuriozalna pozycja o nietypowym układzie materialnym. Czarne mają hetmana i skoczka za wieżę i dwa pionki, do tego są na posunięciu. Mimo to ich pozycja nawet nie jest lepsza, a w praktyce trudniejsza do gry, gdyż to białe atakują. Oczywiście, trzeba przyznać, że nieuniknione są uproszczenia, w wyniku których czarne tracą lwią część przewagi materialnej.} Q1g5 42. Rxg7 Qxg7 43. Rh1 $5 ({ Moim zdaniem jest to znacznie dokładniejszy ruch niż} 43. Bxg7+ {po którym tak naprawdę nie wiadomo co się dzieje:} Qxg7 44. Qxg7+ Kxg7 45. Rg1+ Kf7 46. e5 Nf8 47. d4 {z ciekawą, ostrą końcówką.}) 43... Be6 ({Podczas trwania partii liczyłem na} 43... Nf6 44. Rxh3+ Kg8 45. Qb3+ Kf8 {i powstaje bajkowa pozycja, w której białe mają gońca i dwa pionki za hetmana, z pewnością nie stojąc gorzej. Oceniałem, że ta pozycja dawałaby mi znaczne szanse na wygraną, lecz komputery wyświetlają swoje ulubione 0,00.}) 44. Bxg7+ Qxg7 45. e5 $1 {Silny ruch, który podkreśla słabość czarnego króla na polu h8, tworząc zarazem groźbę Ge4.} Re8 $4 ({Czarne chyba zapomniały o ruchu Ge4, w przeciwnym razie najpewniej nastąpiłoby} 45... Kg8 {co po} 46. Qd4 $1 { z dalszym Gd5, jak i ewentualnym Hxf4 dawałoby niejasną pozycję, w której obie strony mogłyby się pomylić.}) ({Interesujące było też} 45... Bf5 { co mogło (drugi raz w tej partii) doprowadzić do pojawienia się trzech hetmanów na szachownicy, tym razem jednak to białe miałyby dwie damki. Tak czy owak, pozycja byłaby niejasna:} 46. Qd4 Re8 47. Kd2 $1 Rxe5 (47... Qxe5 $2 48. Qxe5+ Rxe5 49. Rh5 {z wygraną}) 48. Be4 $1 Bxe4 49. d7 Bxh1 50. d8=Q+ Nf8 {z dynamiczną równowagą.}) 46. Be4 f3+ $4 {Ostatni błąd w tej partii.} ({ Spodziewałem się, że Aleksander zagra} 46... Bf5 {Sądziłem, że to jego idea, której przygotowanie stanowiło posunięcie We8. Po tym ruchu powstawała forsowna końcówka z przewagą białych:} 47. d7 $1 Qxd7 (47... Bxd7 48. Rxh7+) 48. e6+ Qg7 49. Qxg7+ Kxg7 50. Bxf5 Ng5 {i teraz dzięki silnemu i jedynemu (!)} 51. d4 $1 Kf6 52. Bg4 {białe powinny wygrać.}) 47. Kd2 {Najdokładniejsze, chociaż odejście królem na pierwszą linię, którego chciałem uniknąć, aby nie dostać szacha na tej linii, również prowadziło do celu.} Qg5+ ({Innych opcji nie było, bo po} 47... Bg8 48. Qd4 { czarne znalazłyby się w sytuacji bez żadnych posunięć i prędzej czy później białe zadałyby decydujący cios.}) 48. Kc2 {W tej sytuacji był to już jedyny ruch.} Rc8+ 49. Kb1 Qg2 50. Rxh7+ Kg8 51. Rc7 ({Wygrywało także} 51. Qd2 {z groźbą mata po Wh8+ i potem Hh6+, ale wolałem nie dopuścić do tego, aby czarny pionek znalazł się na drugiej linii, mimo że po} Qf1+ 52. Kb2 Qe2 53. Qxe2 fxe2 54. Rh1 {co widziałem, czarne i tak przegrywały.}) 51... Rxc7 ({Po} 51... Qf1+ 52. Qc1 Ba2+ {można zagrać nawet} 53. Kxa2) 52. dxc7 {Białe mają dwa pionki więcej i reszta nie wymaga już komentarza.} Kf7 53. Qd2 Ke7 54. Qe3 Qf1+ 55. Kc2 Kd7 56. Qd4+ Kxc7 57. Qd6+ 1-0