Józef Rogoziński


źródło: ze zbiorów
rodziny Józefa Rogozińskiego

 

Józef Rogoziński

  • ur. w listopadzie 1874 w Piotrówce na Ukrainie
  • zm. 3 stycznia 1944 w Warszawie
  • szachista i działacz szachowy
  • prezes Polskiego Związku Szachowego (1929–1935)
 Szachowa biografia

Pochodził z rodziny ziemiańskiej, był synem Franciszka i Zofii z Bieniewskich. Uczęszczał go gimnazjum w Kijowie, po którego ukończeniu (1893) podjął studia w Instytucie Politechnicznym w Petersburgu. Dyplom inżyniera technologa uzyskał w 1899. Przez pewien czas zarządzał majątkiem ziemskim w powiecie berdyczowskim oraz pracował w przemyśle prywatnym; w latach 1915-1918 był zatrudniony przy budowie rosyjskich kolei strategicznych.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przeniósł się do Warszawy. Pracował w Ministerstwie Kolei, potem w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. W 1920 służył ochotniczo w Wojsku Polskim w czasie wojny z Rosją radziecką. Po demobilizacji podjął pracę w Najwyższej Izbie Kontroli Państwa (potem Najwyższej Izbie Kontroli), dochodząc w 1925 do stanowiska dyrektora departamentu II.

Już od czasów gimnazjalnych interesował się szachami. Pasję rozwinął podczas studiów w Petersburgu, gdzie szachy, głównie za sprawą Michaiła Czigorina, cieszyły się dużą popularnością. Rogoziński był jednym z czołowych graczy wśród studentów Instytutu Politechnicznego, w czasie studiów przeszedł kilka szczebli hierarchii szachowej w tym gronie – od gracza IV kategorii do mistrza; w 1897 reprezentował uczelnię w przegranym meczu z uniwersytetem. Po ukończeniu studiów Rogoziński utrzymywał kontakt z ulubioną dyscypliną, do zarządzanego majątku zapraszając na towarzyskie partie znanego gracza kijowskiego, młodego Aleksandra Ewensona (Evensohna). Wstąpił też, mimo znacznej odległości, w szeregi Krakowskiego Klubu Szachistów.

Po wojnie, pracując w urzędach centralnych, dołączył do Warszawskiego Towarzystwa Zwolenników Gry Szachowej. W turniejach organizowanych przez klub uczestniczył jednak bardzo rzadko i bez sukcesów (m.in. w 1933 był ostatni w małym turnieju dla czterech graczy, w którym triumfował Eugeniusz Zahorski). Udzielał się bardziej jako organizator i sędzia, działał też w powołanym w 1926 Polskim Związku Szachowym. W 1929 został wybrany następcą zmarłego prezesa Polskiego Związku Szachowego Józefa Żabińskiego i pełnił tę funkcję do 1935; na okres jego kadencji przypadł pierwszy triumf reprezentacji Polski na olimpiadzie szachowej w Hamburgu w 1930. W latach 1935-1937 był wiceprezesem przy osobie Bronisława Nakoniecznikowa-Klukowskiego. W 1937 otrzymał godność Honorowego Członka PZSzach.

Rogoziński zmarł prawdopodobnie w czasie II wojny światowej jako ofiara zbrodni niemieckich; bliższe okoliczności jego śmierci nie są znane. Od 1904 był żonaty z Haliną z Potockich. Odznaczono go m.in. krzyżem Orderu Polonia Restituta.

Przemysław Zieliński
Tekst opublikowany w Wikipedii 24 stycznia 2008

Bibliografia:

● Stanisław Łoza, Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania, Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, Warszawa 1938
Tadeusz Wolsza, Arcymistrzowie, mistrzowie, amatorzy… Słownik biograficzny szachistów polskich, tom I, Wydawnictwo DiG, Warszawa 1995
● „Łódź w Ilustracji”, 17 V 1931, nr 20