Juliusz Jaszczuk

Juliusz Jaszczuk

źródło: archiwum
mm Andrzeja Filipowicza

 

Juliusz Jaszczuk

  • ur. 18 lutego 1915 w Wiedniu
  • zm. 20 lipca 1996 w Jeleniej Górze
  • kandydat na mistrza krajowego
  • działacz szachowy

Od dzieciństwa interesował się sportem – grał w piłkę nożną i tenis; szachami zajął się pod wpływem Franciszka Ksawerego Sulika, czołowego gracza lwowskiego, późniejszego olimpijczyka. Jako nastolatek uczestniczył w turniejach szkolnych, a w latach 30. był w gronie założycieli nowego klubu – Hełm Lwów. Pełnił funkcję prezesa Hełmu, który w latach 1935–1939 nieprzerwanie sięgał po drużynowe mistrzostwo Lwowa.

Jaszczuk uczestniczył również w rywalizacji indywidualnej, do 1938 kończąc udział w mistrzostwach Lwowa na fazie półfinałowej. W 1938 w finale uplasował się na VIII miejscu, a rok później na IX. Rolę zawodnika łączył z obowiązkami działacza; pełnił krótko przed wybuchem II wojny światowej obowiązki prezesa Okręgowego Związku Szachowego we Lwowie, a na mistrzostwach miasta w 1939 był jednocześnie kierownikiem turnieju. Jak sam wspominał, obowiązki związane z tą funkcją pozbawiły go szansy na wygranie kilku partii, a w efekcie nawet na wicemistrzostwo Lwowa. Pracował w tym okresie jako nauczyciel wychowania fizycznego w szkołach średnich.

Jaszczuk pozostał we Lwowie zarówno po zajęciu miasta przez Rosjan w 1939, jak i przez Niemców w 1941. Ograniczył występy sportowe, chociaż w 1940 wziął ponownie udział w finale mistrzostw miasta, plasując się na VIII miejscu. Zagrożony aresztowaniem przez Niemców, ukrywał się pod przybranym nazwiskiem i uczestniczył w konspiracji AK-owskiej, m.in. jako kurier na trasie Lwów-Warszawa. W styczniu 1945 został aresztowany przez Rosjan i po kilkutygodniowym pobycie w więzieniu zesłany do łagru Inta koło Workuty. Praca w ekstremalnie ciężkich warunkach znacznie podkopała jego zdrowie, a częściową poprawę sytuacji zawdzięczał pasji szachowej – w nagrodę za wygrany obozowy turniej przeniesiono go do lżejszych zajęć w kuchni.

W 1947 został objęty amnestią. W ramach repatriacji przyjechał na Dolny Śląsk, początkowo do Legnicy. Powrócił rychło do udziału w turniejach szachowych. W 1948 triumfował w mistrzostwach Legnicy, w 1949 w rywalizacji o czempionat Dolnego Śląska musiał zadowolić się II miejscem, wygrał natomiast mistrzostwa Wałbrzycha. Wielokrotnie plasował się w czołówce turniejów lokalnych (mistrzostwo Dolnego Śląska 1951 i 1957, wicemistrzostwo poza 1949 także w 1950, 1954 i 1955), mniej szczęścia miał natomiast w mistrzostwach Polski, w latach 1949–1958 ośmiokrotnie odpadając w turniejach półfinałowych. Jedyny raz w rywalizacji z najlepszymi wystąpił w 1975 w Poznaniu, ale zawdzięczał to specyficznemu regulaminowi, który dopuścił aż 90 uczestników; Jaszczuk, jeden z najstarszych uczestników finału, podzielił LXXX-LXXXIV miejsce.

Od 1960 mieszkał w Jeleniej Górze. Pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w Szkole Rzemiosł Budowlanych, gdzie znalazł nową pasję – zapasy. Zachęcił do tej dyscypliny m.in. przyszłych medalistów olimpijskich, braci Kazimierza i Józefa Lipieniów. Nie zerwał także z szachami, argumentując żartobliwie, że zapasy i szachy to “pokrewne światy. W jednym i drugim sporcie w użyciu są maty!” Był wielokrotnym medalistą mistrzostw miasta i powiatu Jelenia Góra, w tym mistrzem miasta w 1962 i mistrzem powiatu w 1971. Uczestniczył chętnie w rozgrywkach seniorów, m.in. w festiwalu szachowym w Świeradowie-Zdroju, gdzie zapisał się w historii imprezy jako barwna postać, kopalnia anegdot i dowcipny komentator rozgrywanych partii. O tym, że traktował jednak rywalizację wśród seniorów poważnie, świadczy m.in. wynik Jaszczuka w pierwszych mistrzostwach świata seniorów w Bad Wörishofen w 1991. Zajął tam dzielone XI-XXII miejsce w gronie 111 szachistów, miejsce w najlepszej dziesiątce tracąc dopiero w ostatniej rundzie po porażce z arcymistrzem Jefimem Gellerem.

Przemysław Zieliński
Tekst opublikowany w Wikipedii 12 grudnia 2007

Bibliografia:

  • Tadeusz Wolsza, Arcymistrzowie, mistrzowie, amatorzy… Słownik biograficzny szachistów polskich, tom IV, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2003.

Osiągnięcia szachowe:

Indywidualne Mistrzostwa Polski (1 finał)


Mistrzostwa Świata seniorów 60+

  • Bad Wörishofen 1991 – XVII m. (7/11)

Strony internetowe:

Najlepsze partie polskich szachistów

Ta strona korzysta z plików cookies (ciasteczka). Pozostając na niej, wyrażasz zgodę na korzystanie z cookies. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close