Wybrane partie Romualda Grąbczewskiego

Wybrane partie Romualda Grąbczewskiego

wyboru dokonał Przemysław Jahr, komentarze przepisał Ulrich Jahr

zobacz: partie polskich szachistów

1. R.Grąbczewski – J.Szukszta, 1957

[Site "Warszawa, Mistrzostwa Polski (C45)"] [Date "1957.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Szukszta, Janusz"] [Result "1-0"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 4/1958)"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 Nf6 4. d4 ({Ostre warianty, wynikające po} 4. Ng5 d5 5. exd5 {itd. dają czarnym długotrwałą inicjatywę za ofiarowanego pionka.}) 4... exd4 5. e5 ({Najczęściej gra się tutaj} 5. O-O {co po} Nxe4 6. Re1 d5 7. Bxd5 Qxd5 8. Nc3 Qa5 {sprowadza partię na ścieżki remisowe.}) 5... d5 6. Bb5 Ne4 7. Nxd4 Bd7 ({Za ostrzejsze uchodzi tu} 7... Bc5 { prowokując białe do przyjęcia ofiary na polu c6, np.} 8. Nxc6 ({Konieczne tu jest} 8. Be3) 8... Bxf2+ 9. Kf1 bxc6 10. Bxc6+ Kf8 $1 11. Qd3 Qh4 12. Nc3 Bb6 13. Be3 Nf2 14. g3 Nxd3 15. gxh4 Rb8 {z przewagą czarnych.}) 8. Bxc6 bxc6 9. O-O c5 $2 ({Śmiały, ale nieudany eksperyment. Czarne powinny przede wszystkim zakończyć rozwój na skrzydle królewskim, przez} 9... Bc5) ({ Słabiej grały czarne kilka rund później w partii Grąbczewski – Galewicz} 9... Be7 10. f3 Nc5 11. f4 g6 12. f5 gxf5 13. Qh5 {z pogromem.}) 10. Nb3 Bc6 $4 ({To przegrywa od razu. Złe było również} 10... Be6 11. f3 Ng5 12. h4 { i czarne tracą figurę.}) ({Szanse na opór dawało} 10... c4 11. Nd4 c5) 11. f3 Ng5 12. Na5 $1 {Wykorzystując położenie czarnego skoczka, białe zdobywają centralnego pionka i uzyskują wygraną pozycję.} Bd7 ({Nie wolno grać} 12... Bb5 {ze względu na} 13. c4) 13. Qxd5 Ne6 14. Nc6 $1 Qc8 15. Rd1 a5 {Z zamiarem schwytania skoczka przez Wa6.} 16. Be3 Ra6 17. Nb8 $1 {Po tym posunięciu czarne tracą jeszcze jakość. Nastąpiło jeszcze} Bb5 18. Nxa6 Qxa6 19. Nc3 Bc6 20. Qb3 Qc8 21. Qc4 Be7 22. Ne4 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

2. B.Śliwa – R.Grąbczewski, 1961

[Site "Katowice, Mistrzostwa Polski (D34)"] [Date "1961.??.??"] [Round "?"] [White "Śliwa, Bogdan"] [Black "Grąbczewski, Romuald"] [Result "0-1"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 1/1963)"] 1. d4 d5 2. c4 e6 3. Nc3 c5 4. cxd5 exd5 5. Nf3 Nc6 6. g3 Nf6 7. Bg2 Be7 8. O-O O-O 9. Bg5 Be6 10. dxc5 Bxc5 11. Rc1 Bb6 12. Rc2 h6 13. Bh4 ({Oczywiście nie} 13. Bxf6 Qxf6 14. Nxd5 $2 {bo} Bxd5 15. Qxd5 Nb4) 13...g5 ({Wybrany przez białe system, którego intencją jest nacisk na izolowanego pionka d5, zaczął cieszyć się dużą popularnością po słynnej partii Dely – Bilek (Budapeszt 1959). Po} 13...Re8 14. Rd2 g5 15. Nxg5 hxg5 16. Bxg5 Qe7 17. Bxd5 {za figurę białe otrzymały trzy pionki, zachowując atak.}) 14. Nxg5 hxg5 15. Bxg5 Kg7 16. Rd2 {W analizie tej pozycji, zamieszczonej w amerykańskim miesięczniku „Chess Review”, dr Euwe rozpatrywał tu 16…He7 17. Gxd5 z przewagą białych. Na tej podstawie cały manewr z g7-g5 został uznany za niekorzystny dla czarnych.} Qc7 $1 {Pointe’a obrony. Czarne uwalniają się od związania i pozwalają wejść do gry hetmanowi przez pole e5. Od oceny tego posunięcia zależy reputacja całego manewru z g7-g5. W niniejszej partii Śliwie nie udało się go obalić.} 17. Bxf6+ Kxf6 18. Bxd5 Rad8 19. e3 Qe5 {Ten sam ruch nastąpiłby na 19. e4, czy 19. Ha4.} 20. Qf3+ Qf5 21. Rfd1 Qxf3 22. Bxf3 Rxd2 23. Rxd2 Rd8 24. Rxd8 Bxd8 25. h4 Kg7 $1 {Wygrywające, choć wbrew pozorom niełatwe do znalezienia posunięcie, jeśli w umyśle pokutuje naczelna zasada końcówek – król w centrum. Tymczasem w powstałej końcówce król (pozostając w centrum) będzie tylko przeszkadzać parze gońców i umożliwiać przeciwnikowi przesuwanie pionków z szachami.} 26. Kg2 Bf6 27. a3 Na5 28. Be2 Nc4 29. Bxc4 Bxc4 30. e4 b5 31. f4 Bd4 32. Kf3 a5 33. h5 b4 34. axb4 Bxc3 $1 {Końcowe uderzenie.} 35. bxa5 ({Jeśli} 35. bxc3 {to} 35...a4) Bxb2 36. g4 Bc3 37. g5 Bxa5 38. f5 Bd2 39. g6 f6 40. Kf2 Bd3 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

3. R.Grąbczewski – S.Witkowski, 1961

[Site "Katowice, Mistrzostwa Polski (C92)"] [Date "1961.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Witkowski, Stefan"] [Result "1-0"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 12/1962)"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 b5 7. Bb3 O-O 8. c3 d6 9. h3 Be6 {Posunięcie, którego zwolennikiem jest m.in. mistrz świata Botwinnik.} 10. d4 ({Przy próbach gry białych, polegających na wykorzystaniu zdublowanego pionka, prowadzi szybko do remisowych uproszczeń. Np.} 10. Bxe6 fxe6 11. d4 Qd7 12. dxe5 dxe5 13. Qxd7 Nxd7 14. Be3 Nc5 15. Bxc5 Bxc5 16. Nbd2 Bb6 {Bolesławski – Botwinnik, memoriał Czigorina 1947.}) 10... Bxb3 11. axb3 ({Jeśli białe chcą utrzymać przewagę debiutową, same muszą zdecydować się na zdublowane pionki. Po} 11. Qxb3 Qd7 $1 {nie daje inicjatywy} 12. Nbd2 ({ani} 12. Bg5 Nh5) 12... Rfe8 13. Nf1 h6 14. Ng3 Bf8 { w obu przypadkach z dobrą grą czarnych.}) 11... exd4 ({Jeżeli} 11... Qd7 12. d5 $1 Nd8 13. c4 {jak wykazała praktyka, czarne otrzymują ścieśnioną pozycję.}) 12. cxd4 Nb4 $5 ({Nowa idea w tym wariancie, znana z partii Gurgenidze – Chołmow Mistrzostwa ZSRR 1959. Dotychczas, o ile czarne dopuszczały do tej pozycji (po 11… ed), to z myślą, aby ofiarować pionka przez} 12... d5 13. e5 Ne4 14. Nc3 f5 15. exf6 Bxf6 16. Nxe4 dxe4 17. Rxe4 Qd5 {co zostało jednak uznane za niepoprawne.}) 13. Nc3 c5 14. Bf4 $1 ({We wspomnianej już partii Gurgenidze – Chołmow białe zagrały} 14. d5 {i po} Re8 15. Bf4 Qb6 16. Qd2 Rad8 17. Rad1 Nd7 18. Ne2 Bf6 {nie uzyskały niczego, prócz trudności. Ruch w partii utrzymuje napięcie w centrum, co może przynieść korzyść tylko białym.}) 14... Re8 15. Qd2 Qb6 16. Re2 Nc6 ({Niedokładność. Należało grać} 16... Bf8) 17. Nd5 $1 Nxd5 $2 ({Błąd, powodujący przegraną. Konieczne było} 17... Qb7) (17... Qd8 18. dxc5 dxc5 19. Nc7) 18. exd5 Nxd4 ({Złe było i} 18... Nb4 19. dxc5 Qxc5 {wobec} 20. Be3 ({lub} 20. Rc1 {z zyskiem figury.})) 19. Nxd4 cxd4 {Obecnie czarne dostają się pod śmiertelne związanie.} 20. Rae1 Ra7 ({Jeżeli} 20... Kf8 {to} 21. Qd3) 21. Qd3 $1 Qc5 22. Qg3 Qxd5 23. Bxd6 Kf8 24. Bxe7+ {Czarne poddały się ze względu na nieuniknionego mata.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

4. A.Tołusz – R.Grąbczewski, 1961

[Site "Warszawa, turniej międzynarodowy (E97)"] [Date "1961.??.??"] [Round "?"] [White "Tołusz, Aleksander"] [Black "Grąbczewski, Romuald"] [Result "0-1"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 1/1963)"] 1. Nf3 g6 {Ruch ten zasługuje na uwagę, jeśli czarne zamierzają grać (po 2.e4) wariant smoczy obrony sycylijskiej lub obronę Pirca.} 2. d4 Nf6 3. c4 Bg7 4. Nc3 O-O 5. e4 d6 6. Be2 e5 7. O-O {Kontynuacja Petrosjana (7.d5), która przysporzyła zarówno jemu jak i Talowi wiele sukcesów, straciła ostatnio na popularności po kilku partiach granych w XXVII championacie ZSRR.} Nc6 8. d5 Ne7 9. b4 a5 10. Ba3 ({Obaj przeciwnicy nie są w kursie teorii i rozgrywają ten wariant tak, jak grywano go dwa lata temu! Obecnie 9.a5 uchodzi za słabsze, ze względu na proste} 10. bxa5 $1 {i jeśli} Rxa5 {to} 11. Nd2 $1 b6 12. Nb3 Ra8 13. a4 {z przewagą białych. Dlatego zaleca się obecnie 9… Sh5. Zachodzi pytanie, czy arcymistrz nie znał tego wariantu?}) 10... Nd7 11. Nb5 axb4 12. Bxb4 b6 13. a4 Nc5 {Ostatnia seria posunięć jest dość typowa dla rozgrywanego systemu. Białe atakują na skrzydle hetmańskim a czarne, nim rozpoczną akcję na królewskim, muszą ustawić skoczna na polu c5.} 14. Nd2 Bh6 $1 15. Qc2 f5 16. Bxc5 bxc5 17. Rfd1 Bxd2 $1 { Gdyby białe wcześniej zabiły na polu f5, to po gf czarnopolowy goniec czarnych byłby na wagę złota. Jeśli tak się nie stało, można go spokojnie wymienić, aby ustawiać swe pionki na czarnych polach.} 18. Rxd2 f4 19. Qd1 h5 $1 {Aby nie dopuścić do wymiany „złego” gońca białych.} 20. Rd3 Kg7 21. Rda3 Ng8 22. a5 Ra6 {Pomimo że wieża nie uchodzi za najlepszego „blokiera”, to i tak nie ma ona szans wzięcia udziału w ataku.} 23. Nc3 Nf6 24. Qb1 g5 25. f3 Kh8 $2 ({Niedokładność. Należało grać od razu} 25... g4 {Teraz białe przygotowują ucieczkę króla, otwierając po drodze linię „h”.}) 26. h3 $1 Rg8 27. Kf1 g4 28. hxg4 hxg4 29. Ke1 {Jedna z kluczowych pozycji tej partii. Obie strony znajdowały się już w niedoczasie. W rachubę czarnych wchodziło kilka planów m. in. Sh5 i Sg3.} gxf3 30. Bxf3 Ng4 31. Kd2 Ne3 32. Kd3 Qe7 33. Ne2 c6 $1 {Brak czasu do namysłu u przeciwnika zachęcił czarne do obosiecznej akcji w centrum.} 34. dxc6 Be6 35. Ra4 Qc7 ({Na uwagę zasługiwało} 35... Qf7 36. Qb5 Raa8 $1) 36. Qb7 Rxc6 37. Qxc7 Rxc7 38. g3 ({Dobre było również wskazane po partii} 38. a6 Ra7 { i teraz nie} 39. Rb1 ({a} 39. g3 Rb8 40. gxf4 Rb3+ 41. Nc3 exf4 42. Bd1 $1 { z remisowymi uproszczeniami.}) {bo} 39... Rxa6) 38... Rb8 39. gxf4 Rb3+ 40. Nc3 exf4 41. Rh1+ $2 ({Teraz konieczne już było} 41. a6 Ra7 42. Bd1 {z przejściem do pozycji omawianej powyżej. Plan wybrany przez Tołusza okazuje się fałszywy.}) 41... Kg7 42. Rh4 Rb4 $1 43. Rxf4 Rxa4 44. Nxa4 Nxc4 45. Nb6 Ne5+ {W tej pozycji partia była odłożona. Czarne mogą zdobyć jakość, jednak nie mają wiele czasu przed dogrywką.} 46. Kc3 Ng6 47. Rf5 Ra7 $1 ({ Nie mogłem się doliczyć skutków komplikacji wynikłych po} 47... Bxf5 48. exf5 Ne5 49. f6+ {i dlatego zdecydowałem się zadowolić zdobyciem pionka, co przy „złym” gońcu białych powinno zadecydować.}) 48. Rg5 Kf6 49. Rg1 Rxa5 50. Bg4 Ra3+ 51. Kc2 Ra6 {Czarne zrealizowały wreszcie swą koncepcję, pozostawiając przeciwnika z fatalnym gońcem. Dalszy ciąg partii nie wymaga już komentarzy.} 52. Nd5+ Bxd5 53. exd5 Nf4 54. Rf1 Ra4 55. Bf3 Rd4 56. Kc3 Ke7 57. Re1+ Kd8 58. Kc2 Nxd5 59. Rh1 Nb4+ 60. Kb2 Rd2+ 61. Kc1 Rf2 62. Bb7 c4 63. Rh8+ Kc7 64. Rh7+ Kb6 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

5. R.Grąbczewski – L.Zinn, 1961

[Site "Warszawa, turniej międzynarodowy (B13)"] [Date "1961.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Zinn, Lothar"] [Result "1-0"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 1/1963)"] 1. e4 c6 2. d4 d5 3. exd5 cxd5 4. c4 {Atak Panowa przeciwko obronie Caro-Kann jest równie skuteczny, co inne systemy, o ile białe są przygotowane grać z izolowanym pionkiem na polu d4 w niektórych wariantach.} Nf6 5. Nc3 Nc6 6. Bg5 Qb6 $6 {Omawiana partia była grana w III rundzie, kiedy Zinn miał już dwie porażki. Nie dziwmy się więc, że wybiera ostry (może nawet niepoprawny) wariant.} 7. cxd5 Nxd4 {Ta pozycja nie jest obca „badaczom pisma szachowego”.} 8. Nf3 $1 ({To naturalne, rozwojowe posunięcie uszło uwadze teoretyków. Za pionka białe otrzymują obfitą rekompensatę. Ponadto aspekt psychologiczny – czarne zamiast atakować, muszą się bronić. Teoretycy polecają tu 8. Ge3 (Pachman)} 8. Be3 e5 9. dxe6 Bc5 10. exf7+ Ke7 {białe mają dwa pionki więcej, ale w powstałej pozycji wartości materialne mogą nagle przestać obowiązywać.}) ({Również po} 8. Nge2 {(Müller)} e5 { sytuacja nie jest jasna.}) 8... Qxb2 ({Czarne nie mają teraz ruchu e7-e5, a odejście skoczkiem jest nielogiczne. Po} 8... Nxf3+ 9. Qxf3 Qxb2 {gra może przejść do pozycji z partii.}) 9. Rc1 Nxf3+ 10. Qxf3 Bg4 11. Qe3 Rc8 { W ten sposób Zinn rozwiązał problem rozwoju tylko jednego skrzydła.} 12. Bb5+ ({Równie skuteczne było} 12. Bxf6 {i 13. Gxb5+.}) 12... Nd7 ({Jeśli} 12... Bd7 {to prosto} 13. Bxd7+ {z ogromną inicjatywą.}) 13. O-O f6 { Nietrudno stwierdzić, że czarnym pozostało niewiele obron przed groźbami Sa4 lub Se4.} 14. Na4 Qxb5 15. Rxc8+ Kf7 16. Nc3 Qa5 {Po wstępnych utarczkach białe uzyskały przewagę jakości i lepszą pozycję.} 17. h3 Bf5 18. g4 e5 19. gxf5 Bc5 20. Rxc5 {Teraz już spokojnie można złożyć broń, mój przeciwnik kontynuował jednak dalej grę.} Nxc5 21. Bh4 Rd8 22. Bg3 Na4 23. Nxa4 Qxa4 24. Qc5 b6 25. Qc7+ Qd7 26. Rc1 Ke8 27. Qc6 Ke7 28. Qe6+ Kf8 29. Rd1 Qa4 30. Rd2 Qb4 31. d6 Re8 32. Qd5 Qb1+ 33. Kh2 Qxf5 34. d7 Rd8 35. f4 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

6. J.Kostro – R.Grąbczewski, 1969

[Site "Lublin, Mistrzostwa Polski (C78)"] [Date "1969.??.??"] [Round "?"] [White "Kostro, Jerzy"] [Black "Grąbczewski, Romuald"] [Result "0-1"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 7/1969)"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O b5 6. Bb3 Bb7 {Wariant archangielski przysporzył niemało sukcesów szachistom Maratonu. Wystarczy choćby wspomnieć partię Kostro – Grąbczewski, graną w mistrzostwach Polski, Schmidt – Lewi i Bednarski – Lewi z tegorocznego turnieju, wszystkie zakończone zwycięstwem czarnych.} 7. Re1 {Białe mają do dyspozycji wiele kontynuacji; 7. Sg5, 7. d4, 7. d3, 7. Sc3.} Bc5 8. c3 O-O $5 ({Zwykle gram tutaj} 8... d6 {co po} 9. d4 Bb6 10. Bg5 h6 11. Bh4 O-O {prowadzi do znanej pozycji krytycznej. Dalej w partii Bandal – Grąbczewski (Lugano 1968, Olimpiada) nastąpiło:} 12. Qd3 Qe7 13. Nbd2 Na5 14. Bc2 c5 15. Nf1 cxd4 16. cxd4 Nc6 $1 {z doskonałą grą czarnych.}) 9. d4 Bb6 10. Bg5 ({Na} 10. dxe5 {nastąpi oczywiście} Ng4) ({a na} 10. d5 Na5 11. Nxe5 Nxb3 12. axb3 Re8 {czarne w obu przypadkach odbijają pionka z dobrą pozycją.}) 10... h6 11. Bh4 Re8 12. Nbd2 {Białe uchylają się od głównego wariantu. Po 12.a4 d6 mogło dojść do pozycji, która rozgrywana była między tymi samymi zawodnikami rok wcześniej.} d6 13. Nf1 ({Teraz walka wchodzi w decydującą fazę. Na} 13. d5 {wchodzi w rachubę zarówno} Na5 ({jak i} 13... Nb8)) 13... exd4 14. cxd4 ( {Zasługiwało na uwagę} 14. Ng3 {aby nie tracić tempa na odbijanie pionka, choć czarne dysponowały wówczas ruchem} Ne5 $1) 14... g5 15. Nxg5 hxg5 16. Bxg5 Nxd4 17. Ng3 Re5 $1 {Ważne obronne posunięcie, kontrolujące kompleks pól przy czarnym królu} 18. h4 ({Na} 18. Bh4 {nastąpiłoby} Kg7 {z dalszym Hh8.}) 18... Nxb3 19. axb3 Rxg5 20. hxg5 Nh7 21. b4 Qxg5 22. Ra3 Nf6 {Główny atak się skończył. Dalszą serię posunięć można określić mianem pseudo inicjatywy.} 23. Rf3 Re8 24. Qb3 Qg6 25. Nf5 Kf8 $1 26. Qc3 Re5 27. Rh3 Rxf5 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

7. R.Grąbczewski – Z.Radojević, 1971

[Site "Lublin, Międzynarodowy Festiwal Szachowy im. PKWN (C43)"] [Date "1971.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Radojević, Zoran"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2370"] [Annotator "(Szachy 3/1972)"] 1. e4 e5 2. Nf3 Nf6 3. d4 ({W ostatnich latach grywa się tu dość często} 3. Nxe5 {Ruch w partii jest oczywiście znacznie energiczniejszy.}) 3... exd4 4. e5 Ne4 5. Qxd4 d5 6. exd6 Nxd6 7. Bg5 $5 ({Aby zejść z utartych szlaków teoretycznych. Arcymistrz Chołmow w odpowiedzi na} 7. Nc3 {bądź 7. Gd3 wielokrotnie udowadniał możliwości czarnych w tym systemie.}) 7... Nc6 8. Qc3 Ne7 $2 ({Słabe posunięcie. Czarne najwidoczniej nie chciały osłabiać pozycji przez} 8... f6 {ale tak właśnie należało grać, np.} 9. Bf4 Qe7+ {z dalszym ewentualnie Ge6 i tendencją do długiej roszady.}) 9. Nbd2 h6 10. Bh4 Ndf5 {Ostatnie ruchy Radojevićia świadczą o tym, że nie może on znaleźć dobrego planu rozwoju figur. Białe dostają teraz idealna pozycję.} 11. O-O-O Nxh4 12. Nxh4 Qd6 13. Bb5+ c6 14. Rhe1 $1 Be6 ({Nie można było przyjąć ofiary figury, gdyż po} 14... cxb5 15. Ne4 Qf4+ 16. Kb1 {nie ma obrony przed 17. Sd6+, z atakiem nie do odparcia białych.}) 15. Ne4 Qf4+ 16. Kb1 cxb5 ({Nie ratowało również} 16... Nd5 {wobec} 17. Bxc6+ $1 bxc6 18. Qxc6+ {z wygraną białych.}) 17. g3 Nd5 18. Rxd5 b4 19. Qc4 Qb8 ({ Albo} 19... Bxd5 20. Nd6+) 20. Qb5+ Ke7 21. Qxb4+ Ke8 22. Nf6+ gxf6 23. Qb5+ Ke7 24. Nf5# 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

8. R.Grąbczewski – J.Bielczyk, 1971

[Site "Wisła, DMP I liga (B87)"] [Date "1971.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Bielczyk, Jacek"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2370"] [Annotator "(Szachy 4/1972)"] 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Bc4 {W tym systemie czarne mają wprawdzie możliwość uniknięcia klasycznych wariantów ataku Sozina (z uwagi na możliwość Sb8-d7), ale muszą grać również precyzyjnie.} e6 7. Bb3 b5 ({Drugą możliwością jest} 7... Be7 {z dążeniem do krótkiej roszady. Ruch w partii prowadzi do ostrej gry. Czarne przystępują natychmiast do akcji na skrzydle hetmańskim.}) 8. Bg5 Bb7 $2 ({Błąd. Teraz białe dochodzą do korzystnej konstelacji. Należało grać} 8... h6 {lub 8…Ge7.}) 9. Qe2 $1 Nbd7 10. O-O-O Qc7 $6 ({Teraz jednak białe stosują inną typową ofiarę figury. Po} 10... h6 11. Bh4 Be7 {mogło nastąpić} 12. Bxe6 $1) ({Jeśli} 10... Be7 {to nastąpiłaby również ofiara gońca na polu e6.}) 11. f4 b4 12. Nd5 $1 exd5 13. exd5+ Kd8 ({Nie pomagało oczywiście} 13... Be7 14. Rhe1 Nc5 15. Nf5) 14. Rhe1 Kc8 {Jedyne wobec groźby mata na polu e8.} 15. Qe8+ $1 Qd8 16. Qxf7 {Czarne poddały się. Przy wszystkich figurach na szachownicy nie mają one korzystnego ruchu, a są bezradne wobec groźby 17.Sc6 Hb6 18. We8+! i jeśli 18… Sxe8 to 19. Hxe8+ Kc7 20. Gd8+} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

9. R.Grąbczewski – J.Přibyl, 1973

[Site "Polanica-Zdrój, Memoriał Akiby Rubinsteina (B07)"] [Date "1973.??.??"] [Round "?"] [White "Grąbczewski, Romuald"] [Black "Přibyl, Jozsef"] [Result "1-0"] [WhiteElo "2420"] [BlackElo "2440"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 10/1973)"] 1. e4 d6 2. d4 Nf6 3. Nc3 g6 4. Bg5 h6 5. Bh4 c6 ({Teoretycy nie są jednomyślni w ocenie pozycji, wynikającej po} 5... Bg7 6. e5 $5 dxe5 7. dxe5 Qxd1+ 8. Rxd1 Ng4) 6. f4 Qa5 ({Po} 6... Qb6 {białe mogą grać gambitowo} 7. Qd2 $5 ({lub spokojnie} 7. Rb1) ({czy też} 7. a3 {ale nie} Qxb2 $4 8. Na4)) 7. Qd2 b5 8. e5 dxe5 9. dxe5 Nfd7 10. Nf3 b4 11. Ne4 Na6 12. e6 $1 {Ofiara pionka, której celem jest popsucie konstelacji czarnych pionków.} fxe6 13. Bc4 Nb6 14. Qd4 Rg8 15. O-O-O Nd5 ({Czarne otrzymywały przegraną pozycję po} 15... Nxc4 16. Qxc4 Qb5 17. Qd4 Qd5 $2 18. Nf6+ $1) 16. Ne5 Bg7 17. Bxe7 $1 { Poświęcenie figury za atak i jednocześnie obrona przed groźbą czarnych bicia na polu f4.} Nxe7 {A oto inne możliwości:} (17... Kxe7 18. Nxc6+ { z przewagą;}) (17... Bxe5 18. Qxe5 Kxe7 19. Qd6+ Kf7 20. Qxc6 Nac7 (20... Ndc7 21. Bxa6) 21. Bxd5 exd5 22. Qf6+ Ke8 23. Nd6+ Kd7 24. Rhe1 {z wygraną białych.}) 18. Bxa6 Bxe5 ({Po} 18... Qxa6 $4 19. Qd8#) ({zaś po} 18... Bxa6 19. Qd7+ Kf8 20. Qxe7+ Kxe7 21. Nxc6+ {białe zostawały z przewagą materialną i pozycyjną.}) 19. fxe5 Bxa6 20. Nd6+ ({Dobre było również} 20. Qd7+ Kf8 21. Qxe6) 20... Kf8 21. Qf4+ Nf5 22. g4 $2 ({Białe miały teraz okazję zakończyć walkę, grając} 22. Nxf5 $1 {Przykładowy wariant} exf5 23. Qxh6+ Ke8 (23... Rg7 24. Rd7) 24. Qh7 Qxa2 25. e6 $1 Qa1+ 26. Kd2 Rd8+ 27. Ke3 f4+ 28. Kf2 $1 Rxd1 29. Qxg8+ Ke7 30. Qf7+ {z wygraną.}) 22... g5 $1 23. Qf3 Qxe5 24. Qxc6 $1 ({Oczywiście po} 24. gxf5 Qf4+ {czarne nie stałyby gorzej.}) 24... Nxd6 25. Rxd6 Re8 26. Qxa6 Rg7 27. Rf1+ Kg8 28. Qc6 Rge7 29. Rd7 Kg7 ({Lepsze było} 29... Rxd7 30. Qxd7 Rf8) 30. Rxe7+ Rxe7 31. Qf3 Kh7 32. Qf8 Qg7 ({Niedokładność. Lepiej było zachować hetmany, grając} 32... Rb7 {W końcówce po} 33. Rf7+ Rxf7 34. Qxf7+ Kh8 35. Qf8+ Kh7 36. Qxb4 { białe stoją wprawdzie lepiej, ale czarne mają możliwości wiecznego szacha. }) 33. Qxg7+ Kxg7 34. Kd2 Rc7 ({Po partii mm. Pribyl wskazał jako silniejszy manewr} 34... Rd7+ 35. Ke3 Rd5) 35. Rf2 Rc4 36. h3 Rc6 37. Kd3 Ra6 $2 { Przegrywające posunięcie, ale już w gorszej pozycji.} 38. Kc4 $1 Rxa2 39. Kb3 Ra1 40. Kxb4 Re1 41. c4 e5 42. c5 {W tej pozycji partia była odłożona i analiza wykazała, że jest łatwo wygrana dla białych, co zresztą potwierdził przebieg dogrywki.} e4 43. Rc2 e3 44. c6 e2 45. c7 Rb1 46. Rxe2 Rc1 47. Re7+ Kf6 48. Rh7 Ke5 49. Kb5 Kd6 50. Ka6 Rxc7 51. Rxc7 Kxc7 52. Kxa7 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.

10. J.Gromek – R.Grąbczewski, 1975

[Site "Poznań, Mistrzostwa Polski (A20)"] [Date "1975.??.??"] [Round "?"] [White "Gromek, Józef"] [Black "Grąbczewski, Romuald"] [Result "0-1"] [BlackElo "2395"] [Annotator "Romuald Grąbczewski (Szachy 12/1975)"] 1. c4 e5 2. g3 ({W popularnym wariancie, wynikającym po ruchach} 2. Nc3 Nf6 3. g3 c6 4. Nf3 e4 5. Nd4 d5 6. cxd5 {czarne są zmuszone odbić pionkiem, co daje białym jasną grę i w praktyce ostatnich lat wariant ten spotyka się rzadko. Kolejność posunięć, zastosowana tutaj, umożliwia czarnym wybór bardziej obiecującej kontynuacji.}) 2... c6 3. Nf3 e4 4. Nd4 d5 5. cxd5 Qxd5 $1 {Otóż to! Zagrożenie skoczka pozwala na zdobycie cennego tempa.} 6. Nc2 ( {W partii Larsen – Korcznoj (turniej międzystrefowy w Leningradzie 1973) białe odeszły skoczkiem na pole b3} 6. Nb3 {i po} Nf6 7. Bg2 Qh5 8. h3 Qg6 9. Nc3 Nbd7 10. Qc2 e3 {wynikła wyrównana, choć ostra pozycja,}) ({W tym samym roku w Solingen Hübner przeciw Korcznojowi zagrał} 6. e3 {i po} Nf6 7. Nc3 Qe5 8. Bg2 Bc5 9. Nb3 Bb6 10. f3 exf3 11. Qxf3 Qf5 {czarne również uzyskały wyrównanie.}) 6... Nf6 7. Nc3 Qh5 8. h3 {Praktyka wykazała, że nie jest korzystne dopuszczenie do wymiany pionków.} Qg6 9. Bg2 Bc5 $5 ({Nowe posunięcie, choć zastosowane w partii Szamkowicz – Baumbach skromne} 9... Bd6 {dało również niezłe rezultaty:} 10. Ne3 O-O 11. Qc2 Re8 12. b3 Na6 13. a3 Nc7 14. Bb2 Ncd5 15. Nexd5 cxd5 16. Nb5 $2 Bxg3 $1) 10. Ne3 O-O 11. Qc2 Re8 12. b3 Na6 13. Bb2 $6 ({Niedokładność. Czarny skoczek dostaje się teraz na „swoje” pole d5 z zyskiem tempa. Należało grać} 13. a3) 13... Nb4 14. Qb1 Nbd5 15. Qc2 Bb6 16. a3 Nxc3 17. Bxc3 Nd5 18. Bb2 f5 $1 19. h4 $6 {W obliczu groźby f5-f4 białe, za cenę ofiar, starają się komplikować grę.} f4 20. h5 Qg5 21. Bxe4 fxe3 22. Bxh7+ Kf8 23. dxe3 Bxe3 $1 {To kontruderzenie pozwala czarnym zorganizować decydujący atak.} 24. fxe3 Qxg3+ 25. Kd2 Qxe3+ 26. Kd1 Bg4 27. Rf1+ Nf4 28. Rxf4+ Qxf4 29. Qc5+ Kf7 $1 ({Dokładniejsze niż} 29... Re7 {bo} 30. Bxg7+) 30. Kc2 ({Białe spostrzegły teraz, że po} 30. Bg6+ Kg8 31. Bxe8 {nastąpiłoby} Rd8+ 32. Kc2 ({a jeżeli} 32. Ke1 {to czarne wygrywają łatwo po} Qd2+ ({lub} 32... Rxe8)) 32... Bf5+ {Oczywiście i ruch w partii również nie ratuje sytuacji.}) 30... Rxe2+ 31. Kb1 Rd8 32. Qc3 Rdd2 $1 33. Qxg7+ Ke6 34. Qg6+ Kd7 35. Qg7+ Kc8 36. Qh8+ Kc7 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej.