Wybrane partie Mieczysława Najdorfa 19/08/2019 Autor Przemysław Jahr Wybrane partie Mieczysława Najdorfa wyboru dokonał mistrz międzynarodowy Jan Przewoźnik zobacz: partie polskich szachistów Po kliknięciu na dowolne posunięcie otworzy się okienko z szachownicą (można je dowolnie przesuwać oraz zmieniać jego rozmiar). Wybrane partie Mieczysława Najdorfa1. M.Najdorf – B.Glücksberg, 19292. B.Glücksberg – M.Najdorf, 19303. M.Najdorf – M.Botwinnik, 19464. M.Tajmanow – M.Najdorf, 19535. M.Euwe – M.Najdorf, 19606. M.Najdorf – K.Robatsch, 19627. L.Stein – M.Najdorf, 19658. M.Najdorf – R.Fischer, 19669. B.Larsen – M.Najdorf, 196810. M.Najdorf – A.Denker, 1996 1. M.Najdorf – B.Glücksberg, 1929 [Site "Łódź (C10)"] [Date "1929.??.??"] [Round "?"] [White "Najdorf, Mieczysław"] [Black "Glücksberg, B."] [Result "1-0"] [ECO "C10"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Tę partię Mieczysław Najdorf wybrał jako najpiękniejszą z jego okresu młodzieńczego. Dlatego zasługuje na uwagę, między innymi jako pewnego rodzaju miara porównawcza dla chcących się rozwijać i bardzo ambitnych szachistów. W niniejszej analizie zachowano także oceny komputerowe.} 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Nc3 dxe4 4. Nxe4 Nd7 5. Nf3 Ngf6 6. Bd3 Be7 7. O-O b6 8. Ne5 {Białe biorą na cel punkt c6 – jedno z kilku wrażliwych miejsc w ustawieniu czarnych.} Bb7 9. Nxf6+ ({ Wcześniej grano też:} 9. Qf3 Rb8 10. Nxf6+ Bxf6 11. Nc6 O-O 12. Qh3 {1-0 (12) Woehl,E-Krusius,P Berlin 1920. Ale czarne mogły serią wymian na e4 i e5 utrzymać równowagę.}) 9... gxf6 $4 {[%eval 394,14][%mdl 8192] Przegrywające już posunięcie!} ({Należało koniecznie grać:} 9... Bxf6 $11 {[%eval 17,13] z bezpieczną, równą pozycją.}) 10. Nxf7 $1 $18 {Białe elegancko wygrywają.} Kxf7 11. Qh5+ {[%mdl 64]} Kg8 12. Re1 ({Nie pomaga} 12. Qg4+ Kf7) 12... Nf8 13. Rxe6 $2 {[%eval 3,13]} ({Tak jak poprzednio, niewiele daje białym wariant} 13. Qg4+ Kf7 $17) ({Należało jednak zagrać:} 13. Bh6 $1 $18 {[%eval 249,14]} Qd5 14. Qg4+ Ng6 15. Rxe6 (15. Be4 Qxe4 {[%mdl 64]} 16. Rxe4 f5 $11)) 13... Nxe6 $11 14. Bc4 Qd6 {Teraz grozi wykonanie przez czarne silnego posunięcia obronnego …Gf8!} 15. Bh6 $40 {[%mdl 128] Białe przygotowują decydujące wzmocnienie ataku poprzez posunięcie Wa1-d1.} Bf8 $2 {[%eval 21182,15][%mdl 8192]} (15... Rd8 $1 $11 {[%eval 1,14]} 16. Qg4+ Kf7 17. Qh5+ Kg8 18. Qg4+ Kf7 19. Qh5+ Kg8 {z remisem.}) 16. Re1 $1 $18 {[%cal Re1e6] Decyduje słabość czarnych na przekątnej a2-g8.} Bc8 17. Qe8 $1 {[%cal Re1e6]} Bd7 18. Rxe6 Rxe8 19. Rxe8+ {[%mdl 64]} Be6 20. Bxe6+ {To już przeciążenie funkcji obronnych czarnych figur.} Qxe6 {[#]} 21. Rxf8# {Bardzo eleganckie zakończenie partii.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 2. B.Glücksberg – M.Najdorf, 1930 [Site "Warszawa (A84)"] [Date "1930.??.??"] [Round "?"] [White "Glücksberg, B."] [Black "Najdorf, Mieczysław"] [Result "0-1"] [ECO "A85"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Ta partia zaliczana jest do grona tych polskich najpiękniejszych – dzięki przeprowadzonej kombinacji.} 1. d4 f5 2. c4 Nf6 3. Nc3 e6 4. Nf3 d5 5. e3 c6 6. Bd3 Bd6 7. O-O O-O 8. Ne2 {Małą przewagę zachowują białe po 8.b3⩲.} ({Ciekawie prezentowało się} 8. Ne5 { Pewną rekompensatę otrzymałyby białe w wariancie:} Bxe5 9. dxe5 Ng4 10. f4 d4 11. h3 Nxe5 12. fxe5 dxc3 13. bxc3 Qa5 14. Qb3 Qxe5 15. Rf3 Nd7 16. Ba3 $13) 8... Nbd7 ({Modny współcześnie plan związany jest z finachettowaniem gońca: b7-b6, Gb7, Sbd7 i c6-c5.} 8... b6 $11) 9. Ng5 {Posunięcie zagrane prawdopodobnie z ideą przeprowadzenia symetrycznego f2-f4. Jak to bywa w szachach – taktyka czasami nie pozwala na realizację planu strategicznego. Za chwilę zacznie się jedna z najciekawszych kombinacji w historii polskich szachów.} (9. b3 $14) 9... Bxh2+ $1 $15 {[%mdl 512]} 10. Kh1 {Współczesny mistrz policzyłby zapewne też wariant, prowadzący do ciekawej rekompensaty za pionka:} (10. Kxh2 Ng4+ {[%mdl 64]} 11. Kg1 Qxg5 12. Nf4 $13 {Ale po} Qh4 13. Nh3 {czarne stanęłyby lepiej.}) 10... Ng4 $17 11. f4 $2 (11. Nh3 $17) 11... Qe8 12. g3 $2 ({Należało kończyć rozwój!} 12. cxd5 exd5 13. Bd2 Qh5 14. Nh3 $17) 12... Qh5 13. Kg2 {Białe wybrały plan związany z próbą złapania gońca na h2… Trudno jednak było przewidzieć odpowiedź czarnych. } Bg1 $1 {[%mdl 512]} 14. Nxg1 $2 ({Jeszcze można było stawiać opór:} 14. Nf3 Bxe3 15. Rh1) 14... Qh2+ $40 {[%mdl 128]} 15. Kf3 {[#] Teraz czarne forsownie matują króla, a kombinacja zajmuje trwałe miejsce w historii polskich szachów.} e5 $1 {[%cal Re5e4][%mdl 512]} 16. dxe5 Ndxe5+ $1 {[%mdl 512]} 17. fxe5 Nxe5+ 18. Kf4 Ng6+ 19. Kf3 f4 $1 20. exf4 Bg4+ $1 21. Kxg4 Ne5+ $1 22. fxe5 h5# {Polska nieśmiertelna partia szachowa. Wiele źródeł podaje błędny rok jej rozegrania: 1935.} 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 3. M.Najdorf – M.Botwinnik, 1946 [Site "Groningen (E35)"] [Date "1946.??.??"] [Round "19"] [White "Najdorf, Miguel"] [Black "Botwinnik, Michaił"] [Result "1-0"] [ECO "E35"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Partia z przyszłym mistrzem świata – dlatego ma swoją wartość. Cechuje ją też złożoność strategiczna. Obydwie strony miały po drodze wiele wyborów, a przejścia od równej pozycji do minimalnej przewagi białych lub czarnych były nieraz trudne do oceny.} 1. d4 e6 2. c4 Nf6 3. Nc3 Bb4 4. Qc2 d5 5. cxd5 exd5 6. a3 ({W dzisiejszych czasach popularniejsza jest idea wyprowadzania gońca na f4, np.:} 6. Bf4 O-O 7. Nf3 c5 8. dxc5 Nbd7 9. e3 {ze złożoną grą.}) 6... Bxc3+ 7. bxc3 c5 8. Nf3 Qa5 ({ Równoprawna jest też roszada.} 8... O-O) 9. Nd2 $5 ({Ciekawa idea. Białe nie kontynuują rozwoju figur w debiucie, ale podejmują konkretną akcję przeciwko czarnemu hetmanowi. Można było grać też Gd2 lub Gf4, np.: } 9. Bf4 $11 Ne4 10. dxc5 Nc6 11. e3) 9... Bd7 (9... O-O) (9... b6 10. a4) 10. Nb3 Qa4 11. Qb2 Na6 ({Czarne mogły też grać prosto na wyrównanie:} 11... cxd4 12. Nxd4 Nc6 $11) 12. e3 $6 ({Białe grają zbyt pasywnie. Lepsze było zaktywizowanie gońca:} 12. Bf4 $5 $14) 12... c4 $15 {Zmienić strukturę pionkową we właściwym momencie – to ważna umiejętność. Czarne stoją trochę lepiej.} 13. Nd2 O-O ({Proste środki nie działają w tej pozycji:} 13... Bg4 $6 14. f3 $11) ({Natomiast ciekawe było dalsze zawładnięcie przestrzenią:} 13... Bf5 $15) 14. Be2 $11 b5 {Należało wzmocnić nacisk poprzez Gf5! Kontrola przekątnej a2-h7 okaże się bardzo ważna w tej partii. Teraz czarne miały bardzo ciekawą koncepcję do zrealizowania, związaną z przerzutem wieży na szóstą linię! 14…Wac8 i 15…Wc6.} 15. Bd1 Qa5 16. Bc2 Rfe8 17. O-O Rab8 18. Nf3 ({Konsekwentnie można było też dążyć do e3-e4, stawiając wieżę na e1.} 18. Re1 $14) ({Natomiast nie przechodziła natychmiastowa akcja w centrum, z powodów taktycznych:} 18. f3 Rxe3 $1 19. Ne4 Nxe4 20. Bxe3 Nxc3 21. Bd2 Ne2+ 22. Kf2 c3 $19) 18... Qc7 $1 { Hetman był raczej mało użyteczny na linii „a”.} 19. Ne5 Be6 ({Ciekawa była nagła zmiana charakteru pozycji:} 19... Rxe5 $5 20. dxe5 Qxe5 $11 21. f3 Nc5 22. Bd2 a5 {i czarne stoją bardzo aktywnie w zamian za jakość.}) 20. f3 Nc5 21. Bd2 Na4 $2 {Skoczek będzie źle stał na skraju szachownicy!} (21... Rb7 22. Rab1 a6 $11) 22. Qb1 Rb6 ({Czy wieża przyda się na szóstej linii? Lepsze było zabezpieczenie struktury pionkowej:} 22... a6 $11) 23. Qe1 ({ Białe mogły teraz powiększyć przestrzeń za pomocą szturmu pionkowego w centrum.} 23. e4 $16) 23... Nd7 24. Qh4 ({Białe grają na mata i być może właśnie wypuszczają część przewagi. Do wyboru był też pozycyjny plan nacisku w centrum:} 24. Nxd7 $16 Bxd7 25. e4 {Teraz gra nabiera bardziej taktycznego charakteru. Ścierają się idee ataku i obrony.}) 24... Nf8 ({ Można było bronić się w inny sposób:} 24... h6 25. Ng4 Bxg4 26. Qxg4 Nf6 27. Qh4 ({lub} 27. Qg3 Qxg3 28. hxg3 h5) 27... Rbe6 28. Bf5 R6e7 29. e4 $16) 25. e4 f6 26. Ng4 Ng6 27. Qh5 $36 {[%mdl 2048]} Qf7 $6 ({Zasługiwało na uwagę skoncentrowanie się na skoczku na polu g4, aby zmniejszyć siłę oddziaływania białych figur:} 27... Qd7 $1 $14) 28. Rae1 ({A teraz białe mogły stanąć wyraźnie lepiej:} 28. exd5 $1 Bxd5 29. Rfe1 Rxe1+ (29... Rbb8 30. Ne3 Be6 31. f4 $1 $40) 30. Rxe1 $16 Nb2 31. Nf2 {i to one kontrolują lepiej wydarzenia na szachownicy.}) 28... Rbb8 $6 ({Po wymianie hetmanów czarnym byłoby lżej się bronić.} 28... dxe4 $1 $11 29. fxe4 (29. Bxe4 Rf8 $14) 29... Ne5 30. Qxf7+ Nxf7) 29. Ne3 {[%cal Re4d5]} Ne7 ({To już wyraźna przewaga białych, widoczna także w wariancie:} 29... Nf4 30. Qxf7+ Bxf7 31. Nxc4 $1 Nxg2 32. Kxg2 dxc4 33. Rb1 $16) 30. Qh4 $1 $18 {Jak atakować w tej pozycji, to z hetmanem na szachownicy!} f5 (30... Ng6 $5 31. Qg3 Ne7 {i hetman stoi na g3 gorzej, niż na h4.}) 31. g4 $1 {[%cal Rg4f5] Czas na konkrety!} f4 $2 {[#]} (31... Ng6 32. Qh5 Nf4 33. Qxf7+ Bxf7 34. Nxc4 (34. Nxf5 Nd3 $16) (34. gxf5 Nb2 $18) 34... Nd3 35. Bxd3 dxc4 36. Bc2 $18) 32. exd5 $1 $18 {[%cal Gc2h7] Teraz widać siłę ustawienia Gd3 – Hh4.} Ng6 33. dxe6 Rxe6 34. Bxg6 hxg6 35. Ng2 $18 Rbe8 36. Rxe6 Rxe6 37. Nxf4 Rf6 38. Qg5 Nxc3 39. Bxc3 Rxf4 40. Kg2 {Wielkie osiągnięcie twórcze i sportowe z wymagającym przeciwnikiem.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 4. M.Tajmanow – M.Najdorf, 1953 [Site "Zurich, turniej kandydatów (E99)"] [Date "1953.??.??"] [Round "4"] [White "Tajmanow, Mark "] [Black "Najdorf, Miguel"] [Result "0-1"] [ECO "E99"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Partia grana na jednym z najsłynniejszych turniejów. Turniej w Zurychu zyskał sławę dzięki książce Dawida Bronsteina, zawierającej pouczające komentarze.} 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Nf3 O-O 6. Be2 e5 7. O-O Nc6 8. d5 Ne7 9. Ne1 Nd7 10. Be3 f5 11. f3 f4 12. Bf2 g5 13. Nd3 Nf6 14. c5 Ng6 15. Rc1 Rf7 16. Rc2 {Jeden z najbardziej popularnych wariantów w tamtych czasach. A i dzisiaj spotkać go można w praktyce turniejowej. Ocena „mała przewaga białych” odnosi się tu bardziej do przewagi przestrzeni. Czarne mają przecież do dyspozycji wiele aktywnych kontynuacji na skrzydle królewskim.} (16. a4 $14) 16... Bf8 ({Może trzeba było od razu rozpocząć akcję na skrzydle królewskim, skoro punkt d6 jeszcze jest dobrze chroniony?} 16... h5 $11) 17. cxd6 (17. b4 $14) 17... cxd6 $11 18. Qd2 (18. b3 $11 {Pozycja stwarza okazję do nietypowych rozwiązań, np. białe mogłyby teraz przerzucić skoczka przez pole b2 na c4. Ale to już inna historia.}) 18... g4 (18... Bd7 $15 { Wchodziła w grę również opcja z dokończeniem rozwoju i przejęciem kontroli nad punktem b5.}) 19. Rfc1 g3 (19... gxf3 $11 20. Bxf3 (20. gxf3 Bh3 $11) 20... Bd7) 20. hxg3 $14 fxg3 21. Bxg3 Nh5 22. Bh2 $6 ({Czarne zachowywałyby atak także po odejściu gońca na f2, ale jak pokazuje partia, białe miałyby wtedy dodatkowe tempa w obronie.} 22. Bf2 $14) 22... Be7 $11 { Za pionka czarne mają typowy atak na skrzydle królewskim.} 23. Nb1 $2 (23. Nd1 $1 $11) 23... Bd7 $1 $17 {[%mdl 1024]} 24. Qe1 (24. Bf1 $17) 24... Bg5 ( 24... Bh4 $1 $19 {[%cal Rh4e1]} 25. Qb4 Bg5) 25. Nd2 (25. Bf1 $142) 25... Be3+ 26. Kh1 Qg5 27. Bf1 ({Może to był już czas na oddanie materiału, aby ułatwić sobie obronę króla?} 27. Nc4 $142 Bxc1 28. Qxc1 Ng3+ 29. Bxg3 Qxg3 30. Nxd6) 27... Raf8 28. Rd1 b5 (28... Rg7 $19 29. Nc4 {[%mdl 64]} Bd4) 29. a4 $2 (29. Rc6 $17 Bxc6 30. dxc6) 29... a6 $2 (29... Nh4 $1 $19 30. axb5 Bxb5) 30. axb5 (30. Rc6 $17 Bxc6 31. dxc6) 30... axb5 $17 31. Rc7 (31. Rc6 Bxc6 32. dxc6 $17) 31... Rg7 32. Nb3 $2 (32. b4) 32... Nh4 {[%cal Rh4g2]} 33. Rc2 (33. Rxd7 $142 Rxd7 34. Nf2 Nxf3 35. gxf3 Rxf3 $19) 33... Bh3 $1 {[%cal Rh4g2]} 34. Qe2 { [#]} Nxg2 $1 {[%mdl 512]} 35. Bxg2 Bxg2+ 36. Qxg2 Qh4 37. Qxg7+ Kxg7 38. Rg2+ Kh8 39. Ne1 Nf4 40. Rg3 Bf2 (40... Ne2 $142 41. Rg2 Bf2 42. f4 Ng3+ 43. Rxg3 Bxg3 44. Nf3 Qh3 45. Nbd2 Bxf4 46. Rg1 Bxd2 47. Rg3 Qf1+ {[%mdl 64]} 48. Ng1 Rf2 49. Rg4 h5 50. Bxe5+ dxe5 51. Rg3 Bf4 {[%mdl 64]} 52. b3 Bxg3 53. d6 Rh2#) 41. Rg4 Qh3 42. Nd2 h5 43. Rg5 {Czarne zrealizowały jeden ze słynniejszych ataków na króla w obronie królewsko-indyjskiej. To wybitnie poglądowa partia.} 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 5. M.Euwe – M.Najdorf, 1960 [Site "Lipsk, Olimpiada (E69)"] [Date "1960.??.??"] [Round "2"] [White "Euwe, Max"] [Black "Najdorf, Miguel"] [Result "0-1"] [ECO "E69"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Kolejna ważna partia, bo wygrana z mistrzem świata.} 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. g3 Bg7 4. Bg2 O-O 5. Nc3 d6 6. Nf3 Nbd7 7. O-O e5 8. e4 exd4 {To oczywiście jeden z przełomowych momentów w partii. Czarne oddają centrum w zamian za aktywną grę figurową. Obecnie szuka się nowych dróg, rozpoczynających się od posunięcia a7-a6.} 9. Nxd4 Re8 10. h3 Nc5 11. Re1 a5 12. Qc2 c6 13. Be3 Nfd7 {Skoczek z czasem może zagrażać pionkowi c4. To logiczne, biorąc pod uwagę fakt, że naturalny obrońca, białopolowy goniec białych, stoi na polu g2. Czarne realizują też plan powiększania przestrzeni dla swoich figur na skrzydle hetmańskim.} 14. Rad1 (14. Rab1 $5 a4 15. b4 axb3 16. axb3 {∆ 17.b4} $13) 14... a4 $1 15. Nde2 (15. f4 Qa5 16. a3 Nb6 17. Bf1 Bd7 18. Bf2 Rad8 $11) 15... Qa5 16. Nb1 $146 {W tamtym czasie to była prawdopodobnie nowinka.} (16. b3 $1 $11) ({Partia-poprzedniczka:} 16. Bd4 Ne5 17. b3 f5 18. f4 Nf7 19. Bxg7 Kxg7 20. Nd4 axb3 21. axb3 Nxe4 22. Nxe4 fxe4 23. Qb2 {0-1 (72) Forintos,G-Sokolov, V Balatonfured 1958}) 16... Ne5 $1 $15 {Z planem …Scd3!} 17. Rf1 {[#]} (17. Nf4 $1 $15) 17... Qb4 $17 {To już wyraźna przewaga czarnych.} 18. Na3 f5 19. exf5 $2 (19. f3 fxe4 20. fxe4 Be6 $17) (19. Rxd6 fxe4 $17) (19. f4 Nf7 $17) 19... Bxf5 $19 20. Qd2 Qxd2 21. Rxd2 Bxh3 $1 {[%mdl 512]} 22. Rxd6 (22. Bxh3 Nf3+ $19) 22... Bxg2 23. Kxg2 Ned3 $2 (23... Ncd3 $142 $1 24. Rb1 Bf8 $19) 24. Nc1 $2 {[%mdl 8192]} (24. Nf4 Nxf4+ 25. gxf4 Ra5 $17) 24... Rxe3 $1 {[%mdl 576] Likwidacja ważnego obrońcy.} 25. fxe3 Nxc1 26. Rxc1 Bxb2 {[%mdl 64] Podwójny atak.} 27. Rb1 Bxa3 28. Rd2 Re8 29. Kf3 Rf8+ 30. Kg2 Rf7 31. Rd8+ Kg7 32. Rb8 Rd7 {Grozi decydujące już o szybkiej wygranej wtargnięcie na d2.} 33. g4 $2 (33. Kf3) 33... Rd2+ 34. Kf3 Bb2 35. g5 a3 36. Rf1 Rd7 37. Kg4 Rf7 38. Rd1 $2 (38. Rf3 {Jeszcze przedłużało walkę obronne posunięcie, ale z podobnym skutkiem końcowym.}) 38... Nd7 39. Ra8 (39. Re8 $142) 39... h6 40. gxh6+ Kxh6 41. Rh1+ Kg7 {Ciekawe jest porównanie gry obydwu stron z zaleceniami silnych programów szachowych: Białe = 25%, czarne = 69%. A to partia z mistrzem świata!} 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 6. M.Najdorf – K.Robatsch, 1962 [Site "Warna, Olimpiada (A42)"] [Date "1962.??.??"] [Round "1"] [White "Najdorf, Miguel"] [Black "Robatsch, Karl"] [Result "1-0"] [ECO "A42"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Zgrabna miniatura, wzorcowy atak – z silnym arcymistrzem z Austrii.} 1. d4 g6 2. e4 Bg7 3. c4 d6 4. Nc3 e5 5. d5 f5 $6 { To raczej przedwczesna akcja w centrum. Białe reagują prawidłowo.} 6. exf5 gxf5 ({Wybór drugiego posunięcia prowadził do opanowania przez białe pola e4:} 6... Bxf5 7. Nge2 {∆ 8.Sg3 i 9.Gd3}) 7. Qh5+ Kf8 8. Nf3 ({Można było utrzymać też przewagę paradoksalnym posunięciem:} 8. Qd1 $16) 8... Nf6 $11 9. Qh4 ({Do małej przewagi prowadziło} 9. Qg5 $14) 9... Qe8 ({Między innymi dzięki arcymistrzowi Glekowi wiemy dziś, że do wyrównania mogą prowadzić warianty, rozpoczynające się od umieszczenia skoczka na skraju szachownicy:} 9... Na6 $11) 10. c5 $1 {Białe planują wymianę na d6 i umieszczenie skoczka na aktywnej placówce, polu b5.} dxc5 11. Be3 $1 $40 {[%mdl 128] Król czarnych nie zroszował, ich pionki podlegają atakowi – to już przewaga białych, co Najdorf obrazowo pokazuje. Nauczyciel ataku!} b6 (11... h6 $14) 12. Bb5 $16 Qe7 ({W trudnej pozycji wymiana hetmanów mogłaby pomóc w obronie:} 12... Qh5 $11 13. Qxh5 Nxh5 14. O-O-O {Ale białe mogłyby kontynuować niespodziewanie 13.Ha4!?}) 13. O-O-O f4 $2 {[%mdl 8192] [#]} ({ Jeszcze przedłużała walkę wymiana hetmanów w wersji} 13... Ne4 $16) 14. Bxf4 $1 $18 {[%mdl 512]} exf4 $2 ({Wygrywały białe po} 14... a6 15. Bc6 Nxc6 16. dxc6) 15. d6 $1 cxd6 16. Rhe1 Qd8 17. Qxf4 {Teraz grozi rozstrzygający szach na polu e8.} Nbd7 18. Qxd6+ {Mat jest już bliski.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 7. L.Stein – M.Najdorf, 1965 [Site "Mar del Plata (B96)"] [Date "1965.??.??"] [Round "6"] [White "Stein, Leonid"] [Black "Najdorf, Miguel"] [Result "0-1"] [ECO "B96"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Ta partia zasługuje na uwagę, bo rozegrana została z jednym z najsilniejszych szachistów na świecie w tym okresie, trzykrotnym mistrzem ZSRR. Zgodnie z nowoczesnymi trendami przedstawiono też w niniejszych komentarzach oceny programów komputerowych.} 1. e4 c5 2. Nf3 d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 a6 6. Bg5 e6 7. f4 Nbd7 8. Qe2 Qc7 9. O-O-O Be7 10. g4 ({Rozegrano jeden z głównych wariantów obrony sycylijskiej, wariant Najdorfa, w którym białe wyprowadzają gońca na g5. W tym momencie można było też kontynuować plan przeprowadzenia e4-e5, grając Sd4-f3. Wtedy zapewne czarne musiałyby same zagrać e6-e5, ze złożoną grą, np.:} 10. Nf3 h6 11. Bh4 e5 12. Kb1 O-O 13. g4 exf4 14. g5 hxg5 15. Bxg5 Ne5 {To przykład walki o kontrolę nad punktem e5.}) 10... h6 11. Bxf6 ({Oto dwie inne, typowe dla danego wariantu możliwości:} 11. Bh4 b5 (11... g5 12. fxg5 Nh7) 12. Bg2 Rb8 13. a3 Bb7 14. Rhe1) 11... Bxf6 ({ Interesująca pozycja mogła powstać po:} 11... gxf6 12. Bg2 Nb6 13. h4 Bd7 14. g5 hxg5 15. hxg5 O-O-O 16. g6 fxg6 17. Bh3 Rxh3 18. Rxh3) 12. Bg2 {[%eval -54,13] [#]} ({Można było w tym miejscu zagrać typowe profilaktyczne posunięcie, usuwające króla z pół-otwartej linii „c”:} 12. Kb1 $11 { [%eval 22,15]}) 12... Nb6 {[%eval -2,13]} ({Druga możliwa koncepcja gry:} 12... g5 $1 $15 {[%eval -54,13]}) 13. h4 $11 Bd7 14. Rh3 {[%eval -89,14]} ({ Wieża nie dość, że nie zagra po trzeciej linii, to jeszcze będzie obiektem napadu w przyszłym wariantach. Dlatego białe mogły zagrać np.:} 14. Qd3 $11 {[%eval 1,15]}) 14... h5 $1 $17 {[%mdl 512] Tematyczne rozbijanie falangi pionków.} 15. f5 (15. gxh5 Bxd4 16. Rxd4 e5 17. fxe5 (17. Nd5 Nxd5 18. exd5 Bxh3 19. Bxh3 Kf8 $17) 17... Bxh3 18. Bxh3 dxe5 $17) 15... hxg4 16. Qxg4 { [%cal Rf5e6]} O-O-O $1 {Król jest teraz zabezpieczony, a para czarnych gońców już daje o sobie znać w wielu wariantach. To przewaga czarnych.} 17. fxe6 fxe6 18. e5 $2 {[%eval -190,14]} ({Białe liczą na aktywność swoich figur. Ale warianty będą konkretne, na korzyść czarnych. Należało walczyć w gorszej końcówce po:} 18. Nxe6 $17 {[%eval -80,14]} Kb8 19. e5 dxe5 20. Rhd3 Bc8 21. Rxd8 Bxd8 22. Bf3 Qe7 23. Qxg7 Qxg7 24. Nxg7 Bxh4 $15) 18... Bxe5 $19 19. Ne4 $2 {[%eval -356,14]} (19. Nce2 {[%eval -167,14]} Na4 20. Rf1) {Teraz czarne prawie forsownie wygrywają. Należy tylko bez obaw pozbyć się swojego silnego gońca.} 19... Bxd4 $1 20. Nxd6+ Qxd6 21. Rxd4 Qe5 22. Re4 Qf5 23. Rc3+ Bc6 24. Qg3 Qd5 {[%csl Gd8][%cal Rd5d1]} 25. b3 Qd6 26. Qxd6 Rxd6 27. Rg4 Kb8 28. Rxg7 Bxg2 29. Rxg2 Rxh4 {Bardzo dobry przykład gry z kontry i dokładnego liczenia wariantów.} 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 8. M.Najdorf – R.Fischer, 1966 [Site "Santa Monica (A72)"] [Date "1966.??.??"] [Round "7"] [White "Najdorf, Miguel"] [Black "Fischer, Robert"] [Result "1-0"] [ECO "A72"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Dlaczego ta partia jest tak ważna? Hm. Pokonać Roberta Jamesa Fischera…} 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Be2 O-O 6. Bg5 c5 7. d5 e6 8. Nf3 h6 9. Bh4 exd5 10. cxd5 g5 11. Bg3 b5 ({Typowe w tych wariantach uderzenie, podkreślające kontrolę czarnych nad polem c3, na którym można zabić skoczka z szachem. Do równej gry prowadzi:} 11... Nh5 $11) 12. Nd2 ({ Ale nie:} 12. Bxb5 Nxe4 13. Nxe4 Qa5+ 14. Nc3 Bxc3+ 15. bxc3 Qxb5 16. Qc2 Re8+ 17. Kd1 Qc4 $19) 12... a6 $1 13. O-O Re8 14. Qc2 (14. a3 $14 Ra7 15. h3 Rae7 16. Bf3 Qb6 17. a4 $14) 14... Qe7 $146 {Wtedy prawdopodobnie była to nowinka.} ({Być może lepsza była natychmiastowa akcja:} 14... b4 $5 15. Na4 Bd7 $11 ( 15... Nxd5 $2 16. Nc4 $1 $16)) (14... Bg4 $6 15. Bxg4 Nxg4 16. a4 h5 17. h3 h4 18. Bxd6 Qxd6 19. hxg4 $14) 15. Rae1 $1 $16 {Teraz białe będą chciały wykorzystać oddziaływanie wieży na hetmana.} Nbd7 16. a4 $1 $36 {[%mdl 2048] Typowe uderzenie na falangę czarnych pionków, rozpoczynające walkę o dostęp do pola c4.} b4 17. Nd1 {[%cal Bc3d1,Bd1e3,Be3c4,Bc4e5,Be5c6][%mdl 32]} Ne5 18. Ne3 Ng6 19. Nec4 Nf4 {[#]} 20. Bxf4 $1 {To jest właśnie bardzo ważne – wyczuć krytyczny moment w partii i wiedzieć, kiedy i które figury wymienić.} gxf4 21. e5 $1 dxe5 22. Bf3 Qf8 (22... e4 23. Nxe4 $16) 23. Nxe5 $18 {To już decydująca przewaga. Gra białych wymaga jednak precyzji, jak pokazują przedstawione dalej warianty.} (23. Rxe5 $6 Rxe5 24. Nxe5 Bb7 $14) 23... Bb7 (23... Nd7 $142 24. Nd3 Bb7) 24. Ndc4 Rad8 25. Nc6 $1 Rxe1 26. Rxe1 Re8 {[%cal Re8e1]} 27. Rd1 Rc8 28. h3 Ne8 $2 (28... Nxd5 29. N6a5 (29. Bxd5 Bxc6 30. Qf5 Bxa4 $11) 29... Ne3 30. fxe3 Bxf3 31. gxf3 fxe3 32. Nxe3 Bd4 33. Nac4 $1 $18) 29. N6a5 Rb8 30. Qf5 Nd6 (30... Ba8 $142 31. Nc6 Bxc6) 31. Nxd6 { Robert Fischer za sześć lat od rozegrania tej partii zostanie mistrzem świata.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 9. B.Larsen – M.Najdorf, 1968 [Site "Lugano, Olimpiada (A03)"] [Date "1968.??.??"] [Round "2"] [White "Larsen, Bent"] [Black "Najdorf, Miguel"] [Result "0-1"] [ECO "A03"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Oto partia z czołowym szachistą świata – bardzo dobry przykład realizacji logicznego planu.} 1. b3 c5 2. Bb2 e6 3. f4 d5 4. e3 Nf6 5. Nf3 Be7 6. Bb5+ Bd7 7. a4 O-O 8. O-O Nc6 9. Qe2 { Obydwie strony rozgrywają partię według znanych schematów.} (9. Ne5 $11 Nxe5 10. fxe5 Ne8 11. Bd3 $1 Bc6 12. Qg4 $40) 9... a6 10. Bxc6 Bxc6 11. Ne5 Rc8 12. a5 Nd7 13. Nxc6 Rxc6 14. d3 c4 $1 {To walka o przejęcie inicjatywy. Albo białe wygrają na skrzydle królewskim, albo czarne na hetmańskim.} 15. bxc4 dxc4 16. d4 Nf6 17. c3 b5 18. axb6 Qxb6 19. Ba3 Bxa3 20. Rxa3 Nd5 21. Re1 Qb7 22. Qc2 $2 {[#]} (22. g3 $5 $11 {∆ 23.e4}) 22... Rb6 $1 $17 {[%cal Bc6b6, Bb6b2,Bb2a2][%mdl 32] Czarne zajmują logicznie jedyną otwartą linię.} 23. Nd2 Rb2 24. Qc1 Rb8 $6 {Skąd my to wszyscy znamy. Pozycja jest tak bardzo nasycona możliwościami, że oceny dalszej gry zmieniają się raz za razem. Errare humnum est.} (24... f5 $17) 25. Ra5 $1 $15 (25. Nxc4 $2 Rxg2+ $3 { [%mdl 512]} 26. Kh1 Rc2 $1 $19 {[%mdl 512]}) 25... f5 26. h3 (26. Nxc4 Rxg2+ 27. Kxg2 Nxf4+ 28. Kg3 Nd3 $17) (26. Kh1 $15) 26... h6 $40 {[%mdl 128]} (26... g5 $1 $17 {[%mdl 512]} 27. fxg5 f4 28. Rxd5 {[%mdl 64]} exd5 29. exf4 Ra2 { i czarne zaczynają dominować na niezwykle ważnej drugiej linii.}) 27. Kh1 Nf6 28. Re5 $2 (28. Rg1 $1 $11) 28... Ra2 $1 $19 {Druga linia!} 29. Rg1 Qf7 ( 29... Qc6 30. Rc5 {[%mdl 64]} Qa8 $19) 30. e4 $2 {[%mdl 8192]} (30. Nxc4 $1 Ne4 31. Rxe4 fxe4 32. Ne5 $17) 30... Rbb2 31. Nxc4 Rc2 32. Qe3 $2 (32. Qe1 Qh5 33. Qe3) 32... Nxe4 33. d5 (33. Rxe4 fxe4 34. Qxe4 Qf5 $1 $19 {O zwycięstwie czarnych zadecyduje, poza wieżami, pionek „a”.}) 33... exd5 34. Nb6 Rxc3 ( 34... Qg6 $142 $1 35. Qf3 Qxb6 36. Rxe4 dxe4 $19) 35. Qd4 Qh5 36. Qxd5+ Kh7 37. Qxa2 Rxh3+ $1 {[%mdl 576]} 38. gxh3 Qxh3+ 39. Qh2 Nf2# $1 0-1 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. 10. M.Najdorf – A.Denker, 1996 [Site "Groningen, Memoriał Stauntona (E91)"] [Date "1996.??.??"] [Round "?"] [White "Najdorf, Miguel"] [Black "Denker, Arnold"] [Result "1-0"] [ECO "E91"] [WhiteElo "2445"] [BlackElo "2305"] [Annotator "Jan Przewoźnik (2019)"] {Ta partia przyciąga moją uwagę, bo rozegrana została jako ostatnia wygrana w karierze Najdorfa. 86-letni szachista przeprowadził ją, jak to się mówi, z młodzieńczą werwą. Pouczająco. W 1996 roku, w związku z 125. rocznicą istnienia Klubu Szachowego w Groningen zorganizowano turniej z udziałem tych szachistów, którzy grali tu 50 lat wcześniej!} 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Be2 O-O 6. Nf3 c6 7. O-O Bg4 8. Be3 Qc7 (8... Nfd7 9. h3 Bxf3 10. Bxf3 a6 11. c5 e5 12. cxd6 exd4 13. Bxd4 Ne5 14. Be2 Qxd6 15. Be3 Qe7 16. f4 {1/2 (50) Lutz,C (2545)-Fauland,A (2475) Altensteig 1991}) 9. Nd2 $146 ({ Partia-poprzedniczka:} 9. Rc1 e5 10. d5 c5 11. Ne1 Bxe2 12. Qxe2 Ne8 13. Nd3 f5 14. f3 Nd7 15. g4 fxg4 16. fxg4 {1-0 (50) Pein,M (2420)-Shrentzel,M (2315) Ramat Hasharon 1990}) 9... Bxe2 10. Qxe2 e5 $14 11. dxe5 dxe5 12. c5 Nbd7 13. Nc4 b5 {[%eval 69,14]} (13... Rfd8 $11 {[%eval 24,15]}) 14. cxb6 $14 axb6 15. a4 Rfb8 {[%eval 78,13]} ({Warte rozważenia było} 15... Rfe8 $14 {[%eval 35, 14]}) 16. Rac1 $16 Bf8 17. f4 Bh6 {[%eval 207,14]} (17... Nh5 $16 {[%eval 79, 15]}) 18. fxe5 $1 $18 {[%mdl 64] [#]} Bxe3+ 19. Qxe3 (19. Nxe3 Qxe5 20. Rcd1 Qc5 $11) 19... Ng4 20. Qf4 {[%mdl 64] Podwójny atak.} Ngxe5 $2 {[%eval 416,13] } (20... b5 {[%eval 165,13]}) 21. Nxe5 Nxe5 {[%eval 848,13]} (21... Rf8 $142 { [%eval 499,15]} 22. Nxg6 Qxf4 23. Ne7+ (23. Rxf4 hxg6 24. Rd1 Ne5 $14) 23... Kg7) 22. Nd5 $1 {[%cal Rd5c7][%mdl 576] Związanie!} Qd6 (22... cxd5 23. Rxc7) 23. Rxc6 $1 {[%mdl 576] Zgodność w stosunku do zaleceń programów szachowych: Białe = 77%, czarne = 14%.} 1-0 Musisz włączyć obsługę JavaScript, aby umożliwić wyświetlanie gry szachowej. Aktualizacja: 18/04/2020 Tagi: Partie ◀ Jakub Herwy Wybrane partie Jacka Gdańskiego ▶