| Turniej międzystrefowy kobiet (eliminacja Mistrzostw Świata) | |
| Hawana (CUB), 10 – 25 lipca 1985 |
Turniej międzystrefowy kobiet w Hawanie w 1985 r. zapisał się w historii polskich szachów w sposób bezprecedensowy. W wyniku zaniedbania w Polskim Związku Szachowym na turniej nie dotarła Małgorzata Wiese, choć jej start został potwierdzony i znajdowała się przez cały czas trwania turnieju na liście uczestniczek (podobnie jak reprezentująca wówczas barwy USA, Iwona Jezierska). Spowodowało to duże perturbacje w poszczególnych rundach, w których dwie zawodniczki pauzowały, pomimo parzystej liczby grających. Jak wspomina sama zainteresowana, przez dwa dni oczekiwała w warszawskim hotelu (wraz ze swoim trenerem – Jerzym Pokojowczykiem) na pozytywne załatwienie sprawy, niestety bezskutecznie. Straciła w ten sposób życiową szansę na rywalizację na najwyższym międzynarodowym szczeblu.
Sprawa odbiła się szerokim echem w środowisku. W obronie interesów zawodniczki stanął jej ojciec, znany bydgoski działacz szachowy Ryszard Wiese, który nie krył wzburzenia i mocno przeżywał zaistniałą sytuację. Ostatecznie oficjalne oświadczenie w tej sprawie opublikował na łamach miesięcznika „Szachy” (nr 10/1985) ówczesny prezes PZSzach, Stanisław Kania. Zrzucając winę na biurokrację Centralnego Ośrodka Sportu, która nie zdołała zabezpieczyć biletów lotniczych, zadeklarował w ramach zadośćuczynienia przyznanie Małgorzacie Wiese priorytetu w startach w silnie obsadzonych turniejów zagranicznych oraz dodatkową opiekę szkoleniową. Choć związek poczuwał się do odpowiedzialności i próbował w ten sposób złagodzić skutki własnego blamażu, dla zawodniczki strata sportowa była już nie do odrobienia.
Poniżej znajduje się pełny tekst oświadczenia prezesa PZSzach („Szachy” 10/1985, str. 222; pisownia oryginalna)
| Wyjaśnienie prezesa Polskiego Związku Szachowego
Wyjazd mm. Małgorzaty Wiese na międzystrefowy turniej mistrzostw świata w Hawanie nie doszedł do skutku, ponieważ wyspecjalizowana komórka Centralnego Ośrodka Sportu, załatwiająca sprawy wyjazdów zagranicznych zawodników wszystkich związków sportowych, nie była w stanie załatwić biletów lotniczych na przejazd. Niestety, pracownicy biura PZSzach ograniczyli swe działanie do złożenia we właściwym terminie wniosków wyjazdowych oraz interwencji w COS i GKKFiS na niższym szczeblu. Nie podjęto natomiast starań o przelot na Kubę liniami krajów kapitalistycznych, kiedy okazało się, że na linie krajów socjalistycznych brak jest biletów i nie zwrócono we właściwym czasie uwagi kierownictwu PZSzach na konieczność podjęcia nadzwyczajnych interwencji. W wyniku tego wybitnie uzdolniona i dobrze przygotowana do turnieju zawodniczka straciła szansę walki o tytuł arcymistrzowski i miejsce wśród pretendentek do tytułu mistrzyni świata. Nie mogła także sprawdzić w silnie obsadzonym turnieju rezultatów współpracy z nowym trenerem. Sprawa ta była m.in. przedmiotem obrad zwołanego w trybie nadzwyczajnym wspólnego zebrania Zarządu i Komisji Rewizyjnej PZSzach. Podjęto decyzje organizacyjne i personalne zmierzające do daleko idących zmian w stylu pracy Zarządu PZSzach, zwłaszcza pionów sportowego i szkoleniowego oraz biura Związku, tak aby na przyszłość zabezpieczyć się przed podobnymi zdarzeniami. Postanowiono, że M. Wiese otrzyma priorytet startów w silnie obsadzonych turniejach zagranicznych oraz pomoc szkoleniową ze strony Związku do czasu zakończenia następnego cyklu rozgrywek o indywidualne mistrzostwo świata. Chodzi o to, żeby w takim stopniu jaki tylko jest możliwy do osiągnięcia, złagodzić ujemne skutki nie wzięcia przez M. Wiese udziału w turnieju międzystrefowym. Stanisław Kania |
Wybrane fragmenty relacji Stefana Gawlikowskiego („Szachy” 11/1985)
| Rozegrany w dniach 10—25 VII drugi tegoroczny turniej międzystrefowy kobiet przejdzie do historii przede wszystkim ze względu na liczbę zawodniczek, które… zrezygnowały ze startu bądź nie zdołały na nim stanąć. Początkowo miało grać 18 szachistek. Jako pierwsza zrezygnowała am. Lemaczko (Szwajcaria), gdyż nie odpowiadał jej kraj, w którym miał toczyć się turniej. Zastąpiła ją mm. Shterenberg, która wcześniej z podobnych powodów zrezygnowała z udziału w turnieju w Żeleznowodzku. Jako druga zapowiedziała swoją absencję am. Štadler (Jugosławia), która tak jak wcześniej mm. Nikolić zaprotestowała w ten sposób przeciwko odmowie macierzystej federacji wyasygnowania pieniędzy na opłacenie sekundanta. Nie stanęła na starcie mm. Małgorzata Wiese, której razem z trenerem nie udało się dojechać na Kubę – wyjaśnienie Prezesa PZSzach w tej sprawie było już prezentowane na naszych łamach. Wreszcie nie przybyły Ribeiro (Brazylia) i Jezierska (USA), która została dokooptowana na jedno ze zwolnionych miejsc i nawet potwierdziła swój udział. W trakcie losowania umieszczono na liście startowej nazwiska nieobecnych Jezierskiej i Wiese. Nie stawienie się ich w Hawanie spowodowało spore zamieszanie 14 zawodniczek rozgrywało… 15-rundowy turniej.
Zdecydowanymi faworytkami (wynikało to z posiadanych rankingów) były 3 arcymistrzynie radzieckie, Szwedka i Węgierka. Bardzo trudno podawać sytuację punktową po kolejnych rundach, gdyż przedstawia ona zafałszowany obraz. Niektóre zawodniczki bowiem nie pauzowały wcale, inne miały rozegraną o jedną, albo o dwie partie mniej! Ostatecznie awans uzyskały Aleksandrija i Achmyłowska, natomiast o III miejscu miał zadecydować dodatkowy trójmecz pomiędzy Cramling, Ioseliani i Nutu. Dopiero na przełomie sierpnia i września odbył się w Sztokholmie 4-kołowy trójmecz barażowy. Po I kole prowadziła Ioseliani, ale Szwedka potrafiła się zmobilizować i ostatecznie zajęła I miejsce. Tym sposobem w turnieju pretendentek, który odbędzie się na początku przyszłego roku w Szwecji obok pięciu zawodniczek radzieckich walczyć będzie po jednej reprezentantce Szwecji, ChRL i Polski. To ma swoją wymowę… |
Wyniki końcowe turnieju międzystrefowego w Hawanie
1. Nana Aleksandrija (ZSRR, 2275) – 10 p. (awans)
2. Jelena Achmyłowska (ZSRR, 2245) – 9½ p. (awans)
3–5. Pia Cramling (Szwecja, 2400), Nana Ioseliani (ZSRR, 2275), Daniela Nutu (Rumunia, 2155) – 8½ p.
6–7. Zsuzsa Verőci-Petronić (Węgry, 2280), Gulnar Sachatowa (ZSRR, 2070) – 7 p.
8–9. Susan Walker (Anglia, 2010), An Yangfeng (ChRL, 2050) – 6½ p.
10. Diane Savereide (USA, 2185) – 5½ p.
11–12. Zirka Frometa Castillo (Kuba, 2090), Asela de Armas Perez (Kuba, 2050) – 4 p.
13. Nava Shterenberg (Kanada, 2135) – 3 p.
14. Stepanka Vokralova (RFN, 2175) – 2½ p.
Baraż o 3. miejsce (Sztokholm)
1. Pia Cramling – 5½ p. (awans)
2. Nana Ioseliani – 4½ p.
3. Daniela Nutu – 2 p.